วุฒิสภาฝรั่งเศสผ่านร่างกฎหมายกำกับควบคุมผู้ประกอบธุรกิจเสื้อผ้าราคาถูกแบบ "ฟาสต์แฟชั่น" ที่มีต้นทุนต่ำเน้นใช้ไม่กี่ครั้งแล้วทิ้งแต่ก็สร้างผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งกม.ของฝรั่งเศสมีการเน้นทุ่งเป้าต่อแพลตฟอร์มสินค้าออนไลน์จากจีนอย่าง Shein และ Temu โดยจะมีการเก็บภาษีสิ่งแวดล้อม แบนโฆษณา และควบคุมอินฟลูเอ็นเซอร์ แต่ก็มีคำวิจารณ์กฎหมายนี้ว่าไม่เข้าเป้าเรื่องการรักษาสิ่งแวดล้อม
"ฟาสต์แฟชั่น" เป็นคำที่ใช้เรียกอุตสาหกรรมเสื้อผ้าที่มีต้นทุนถูก เน้นการผลิตจำนวนมากและขายให้ได้ทีละมากๆ อย่างฉับไว โดยผลัดเปลี่ยนไปตามกระแสแฟชั่นที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว แต่ฟาสต์แฟชั่นก็มีปัญหาในเรื่องการเผชิญข้อกล่าวหาเรื่องการกดขี่แรงงาน และเรื่องการส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เนื่องการภาคการผลิตฟาสต์แฟชั่นมีการใช้ทรัพยากรจำนวนมาก การสร้างขยะจากการใช้แล้วทิ้ง และการปล่อยก๊าซคาร์บอนกับน้ำเสียในปริมาณสูง
ฝรั่งเศสก็เป็นอีกประเทศหนึ่งที่นำเข้าฟาสต์แฟชั่นเข้ามาในประเทศจำนวนมาก จนเกิดปัญหามลภาวะและทำให้เสื้อผ้าล้นตลาด เรื่องนี้ทำให้ฝรั่งเศสกำลังมีแผนการกำกับดูแลในเรื่องฟาสต์แฟชั่น แต่ก็มีคำถามจากคนบางส่วนว่ามาตรการของพวกเขาจะเข้าเป้าการรักษาสิ่งแวดล้อมจริงหรือไม่
วุฒิสภาของฝรั่งเศสเพิ่งจะผ่านร่างกฎหมายการกำกับดูแลฟาสต์แฟชั่นเมื่อวันที่ 10 มิถุนายน ที่ผ่านมา ด้วยคะแนนเสียงท่วมท้น 337 เสียง มีเพียงหนึ่งเสียงเท่านั้นที่โหวตคัดค้าน
กฎหมายดังกล่าวนี้มีการเน้นควบคุมบริษัทฟาสต์แฟชั่นโดยเฉพาะบริษัทอีคอมเมิร์ซของจีนอย่าง Shein หรือ Temu ซึ่งเป็นที่รู้จักในฐานะบริษัทที่ขายเสื้อผ้าที่เน้นราคาถูกและมีคุณภาพตามราคา และถูกมองว่าเป็นการผลิตแบบที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
กฎหมายของฝรั่งเศสยังเสนอให้มีระบบ "คะแนนสิ่งแวดล้อม" ซึ่งจะประเมินเรื่องผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมของผลิตภัณฑ์ที่มาจากบริษัทฟาสต์แฟชั่น โดยวัดจากเรื่องต่างๆ อย่างเช่น ปริมาณการปล่อยก๊าซ, การใช้ทรัพยากร และความสามารถในการรีไซเคิลได้ โดยที่แบรนด์ใดมีคะแนนต่ำก็จะถูกคิดภาษี 5 ยูโรต่อสินค้า 1 ชิ้นในปี 2568 และเพิ่มขึ้นเป็น 10 ยูโรต่อชิ้นในปี 2573 แต่ภาษีที่กำหนดในแง่นี้จะต้องสูงไม่เกินครึ่งหนึ่งของราคาขายสินค้านั้นๆ
นอกจากนี้ยังจะมีการสั่งแบนการโฆษณาและการจำกัดควบคุมอินฟลูเอ็นเซอร์ที่ส่งเสริมสินค้าเหล่านี้ออนไลน์ด้วย
ในระบบการเมืองของฝรั่งเศสนั้น หลังจากฝ่ายร่างกฎหมายในวุฒิสภาแล้ว จะต้องนำร่างกฎหมายให้คณะกรรมการร่วมจากวุฒิสภาและตัวแทนจากสภาล่างร่วมหารือกันอีกครั้งเพื่อแก้ไขร่างกฎหมายร่วมกันในขั้นตอนสุดท้าย แล้วหลังจากนั้นต้องให้คณะกรรมการยุโรปพิจารณาว่าเป็นไปตามกฎหมายของสหภาพยุโรปด้วย ถึงจะมีการนำมาบังคับใช้ได้
กฎหมายยังไม่เน้นคุ้มครองสิ่งแวดล้อมมากพอ หรือจะเป็นแค่กฎหมายปกป้องตลาดยุโรป?
มีการตั้งข้อสังเกตว่าในขณะที่กฎหมายฉบับนี้ตั้งใจเล่นงาน Shein และ Temu ซึ่งเป็นแบรนด์จากจีน แต่ก็ไม่ได้ส่งผลไปถึงแบรนด์ยุโรปอย่าง Zara, H&M หรือ Kiabi ให้ได้รับการลงโทษในระดับหนักที่สุดด้วย
ปิแอร์ คอนดามีน ผู้จัดการโครงการรณรงค์ขององค์กรด้านสิ่งแวดล้อมฝรั่งเศส Friends of the Earth France กล่าวว่า กฎหมายของฝรั่งเศสไม่ทะเยอทะยานมากพอในการคุ้มครองสิ่งแวดล้อม และมองว่ามันเป็นการเสียโอกาสที่จะได้คุ้มครองสิ่งแวดล้อมอย่างแท้จริง
คอนดามีน กล่าวว่า กฎหมายนี้เน้นตั้งเป้าหมายเป็นแบรนด์แค่สองแบรนด์ ทำให้ยังคงมี "เสื้อผ้าอีกอย่างน้อยร้อยละ 90 ที่ผลิตและจำหน่ายในฝรั่งเศส" ยังคงลอยนวล จึงเป็นเรื่องน่าผิดหวัง อีกทั้งคอนดามีนยังมองว่ากฎหมายนี้เอาเรื่อง "การคุ้มครองทางเศรษฐกิจ" เป็นที่ตั้ง ทั้งที่เจตจำนงดั้งเดิมของการร่างกฎหมายนี้ต้องการที่จะทำให้ภาคส่วนเสื้อผ้าสิ่งทอเกิดความยั่งยืนต่อสิ่งแวดล้อม
ในฝรั่งเศส มูลค่าของผลิตภัณฑ์ฟาสต์แฟชั่นเพิ่มสูงขึ้นจาก 2,300 ล้านยูโร เป็น 3,200 ล้านยูโร ในช่วงระหว่างปี 2553-2566 องค์กรสิ่งแวดล้อม Ademe ระบุว่าในฝรั่งเศสมีเสื้อผ้าที่ถูกทิ้ง 35 ตัวในทุกๆ วินาที
แต่ สว.ฝ่ายอนุรักษ์นิยมของฝรั่งเศส ซิลวี วาลองเต เลอ เอียร์ ก็กล่าวโต้แย้งว่ากฎหมายที่ผ่านร่างนี้มีความจำเป็นจริงๆ ที่จะต้องเน้นเรื่องการปกป้องคุ้มครองอุตสาหกรรมยุโรปก่อน วาลองเต บอกอีกว่าสาเหตุที่ตั้งเป้าหมายกับอุตสาหกรรมจีนระดับยักษ์ใหญ่เพราะว่าแบรนด์ของจีนเหล่านี้ "มีสเกลการผลิตมากกว่า 100 เท่า" เมื่อเทียบกับอุตสาหกรรมของฝรั่งเศสและยุโรป พวกเขาจึงต้องเน้นปกป้องตัวเอง "ก่อนที่จะไม่เหลืออะไร"
โฆษกของ Shein เควนติน รัฟแฟต กล่าวโต้ตอบกฎหมายของฝรั่งเศส โดยเตือนว่ากฎหมายนี้อาจจะ "ส่งผลกระทบต่อกำลังซื้อ" ของผู้บริโภคชาวฝรั่งเศสได้ และ เสนอแนะว่าการกำกับดูแลอุตสาหกรรมฟาสต์แฟชั่นจะสำเร็จได้ต้องอาศัย "ความพยายามร่วมกัน" แทนที่จะตั้งเป้าหมายกับแค่บริษัทใดบริษัทหนึ่ง
สหภาพอุตสาหกรรมสิ่งทอของฝรั่งเศสแถลงในเรื่องนี้บอกว่า ถึงแม้กฎหมายฉบับนี้จะไม่ได้เป็นไปตามความคาดหวังของพวกเขาทั้งหมดก็ตาม แต่ก็ถือว่าเป็น "ก้าวแรก" และหวังว่าจะมีการนำมาบังคับใช้ในเร็ววันนี้
เรียบเรียงจาก
French Senate adopts bill to regulate fast fashion industry, France24, 10-06-2025
https://www.france24.com/en/live-news/20250610-french-senate-to-vote-on-regulating-fast-fashion
French Senate backs law to regulate ultra fast fashion giants Shein and Temu, Euro News, 11-06-2025
ข้อมูลเพิ่มเติมจาก
“เมื่อแฟชั่นสุดปัง กำลังจะพังโลก” ผลกระทบจาก Fast Fashion สู่ทางออกของปัญหา, Green Network, 19-10-2022
