กกต.พม่าเตรียมจัดเลือกตั้งเฟสแรก 28 ธ.ค. นี้ โดยจะจัดภายใน 102 อำเภอที่รัฐบาลทหารพม่ายังควบคุมได้ จากอำเภอทั้งหมด 330 เขตทั่วประเทศ โดยในเฟสแรกพื้นที่ 7 รัฐชาติพันธุ์และ 7 ภาค บวกเมืองหลวงเนปิดอว์ ทั้งประเทศจัดได้เพียงบางอำเภอ เพราะเผชิญสงครามกลางเมืองสู้รบกับกองกำลังกลุ่มชาติพันธุ์ ซึ่งรวมทั้งกลุ่มพันธมิตรสามภราดรภาพ (TNLA, MNDAA, AA) สหภาพแห่งชาติกะเหรี่ยง KNU, กองทัพกะเรนนี KA, กองทัพแห่งอิสรภาพกะฉิ่น KIA และกองกำลังฝ่ายต่อต้านที่ขึ้นกับรัฐบาลเอกภาพแห่งชาติ NUG

กกต.พม่าฝึกอบรมการใช้เครื่องลงคะแนนเลือกตั้งอิเล็กทรอนิกส์ MEVM เมื่อ 25 มีนาคม 2568 ที่มา: Myanmar Ministry of Information  

รัฐบาลทหารพม่า โดย กกต.พม่า ประกาศเมื่อวันที่ 21 ส.ค. ที่ผ่านมาว่าการเลือกตั้งเฟสแรกในวันที่ 28 ธ.ค. นี้ จะจัดภายใน 102 อำเภอที่รัฐบาลทหารพม่าควบคุมได้ จากอำเภอทั้งหมด 330 เขตทั่วประเทศ โดยอำเภอที่จะจัดเลือกตั้งเฟสแรกตามประกาศ กกต.พม่า (UEC) ฉบับที่ 56/2025 ลงวันที่ 20 ส.ค. มีรายละเอียดดังนี้

7 รัฐ

(1) รัฐกะฉิ่น 6 อำเภอ (Tanai, Khaunglanphu, Nagmon, PutaO, Mohnyin และ Myitkyina)

(2) รัฐกะยา (กะเรนนี) 2 อำเภอ (Bawlake และ Loikaw)

(3) รัฐกะเหรี่ยง 3 อำเภอ (Hpa-an, Myawady และ Thandaunggyi)

(4) รัฐชิน 2 อำเภอ (Tiddim และ Haka)

(5) รัฐมอญ 5 อำเภอ (Kyaikto, Kyaikmaraw, Chaungzon, Mawlamyine และ Thaton)

(6) รัฐอาระกัน 3 อำเภอ (Kyaukpyu, Sittway และ Manaung)

(7) รัฐฉาน 12 อำเภอ (Pindaya, Hopong, Nawnghkio, Kengtung, Tachilek, Taunggyi, Namsang, Muse, Monghsat, Lashio, Langkho และ Loilem)

7 ภาค และเขตเมืองหลวง

(1) ภาคสะกาย 12 อำเภอ (Leshi, Lahe, Nanyun, Kalay, Katha, Kanbalu, Khamti, Tamu, Monywa, Shwebo และ Homalin)

(2) ภาคตะนาวศรี 4 อำเภอ (Kawthoung, Dawei, Bokpyin และ Myeik)

(3) ภาคพะโค 8 อำเภอ (Nyaunglebin, Toungoo, Nattalin, Bago, Pyay, Shwedaung, Lepadan และ Thayawady)

(4) ภาคมะกเว 9 อำเภอ (Chauk, Yenangyoung, Pakokku, Taungdwingyi, Magway, Pwintbyu, Minbu, Thayet และ Aunglan)

(5) ภาคมัณฑะเลย์ 8 อำเภอ (Kyaukse, NyaungU, PyinOoLwin, Chanayethazan, Meiktila, Pyawbwe, Yamethin และ Aungmyaythaz)

(6) ภาคย่างกุ้ง 12 อำเภอ (Kamayut, Kyauktada, Taikkyi, Twantay, Dagon Myothit (South), Botahtaung, Mayangon, Mingaladon, Hmawby, Thingangyun, Thanlyin และ Ahlon)

(7) ภาคอิรวดี 8 อำเภอ (Kyonpyaw, Maubin, Myaungmya, Kyangin, Myanaung, Labutta และ Hinthada)

(8) เมืองหลวงเนปิดอว์ 8 อำเภอ (Zeyathiri, Pobbathiri, Zabuthiri, Pyinmana, Dekkhinathiri, Lewe,  Tatkon และ Ottarathiri)

โดยมีเพียงแค่เมืองหลวงเนปิดอว์ ที่จัดเลือกตั้งได้ทุกอำเภอ นอกนั้นการเลือกตั้งใน 7 รัฐ และ 7 ภูมิภาค จัดได้เพียงบางเขต แม้แต่ภาคย่างกุ้ง ที่รัฐบาลทหารพม่าสามารถคุมสถานการณ์ได้ ก็จะจัดเลือกตั้งเฟสแรกใน 12 อำเภอ จากทั้งหมด 45 อำเภอ

สำนักข่าวอิรวดีอ้างนักวิเคราะห์ทางการเมืองที่ประเมินว่า การประกาศจำนวนอำเภอที่จะจัดเลือกตั้งเฟสแรกเพียงเท่านี้ สะท้อนการขาดศักยภาพของรัฐบาลทหารพม่าที่จะการันตีความปลอดภัยได้ทั่วประเทศ จึงต้องการจัดการเลือกตั้งให้สำเร็จภายในพื้นที่ๆ สามารถรักษาความปลอดภัยได้

อิรวดีประเมินว่า อำเภอที่อยู่ภายใต้การควบคุมของกองกำลังฝ่ายต่อต้าน อาทิ กองทัพแห่งอิสรภาพกะฉิ่น (KIA), กองทัพปลดปล่อยแห่งชาติตะอาง (TNLA), กองทัพสัมพันธมิตรชาติประชาธิปไตยเมียนมา หรือ จีนโกก้าง (MNDAA), และพื้นที่ภายใต้รัฐบาลเอกภาพแห่งชาติ (NUG) ซึ่งเป็นฝ่ายต่อต้าน ไม่อยู่ในบัญชีอำเภอที่จะจัดการเลือกตั้งเฟสแรก

พลเอกอาวุโส มิน อ่อง หล่าย ผู้นำรัฐบาลทหาร กล่าวกับเจ้าหน้าที่และประชาชนระหว่างการเยือนภูมิภาคมะกเวเมื่อไม่นานมานี้ว่า แม้รัฐธรรมนูญปี 2008 กำหนดให้มีการจัดการเลือกตั้งทั่วไปในเวลาเดียวกันทั่วประเทศ แต่หลายพื้นที่ยังคงเผชิญความไม่มั่นคง

รายงานในอิรวดีเสนอด้วยว่า ในรัฐยะไข่ กองกำลังอาระกัน (AA) ยึดครองได้แล้ว 14 จาก 17 อำเภอ ทำให้รัฐบาลทหารจะจัดการเลือกตั้งเฟสแรก 3 อำเภอ คือ ซิตตเหว่ เจ้าก์ผิ่ว และ มะเน่าวง์

แฟ้มภาพกองทัพปลดปล่อยแห่งชาติตะอาง TNLA ซึ่งยังครองพื้นที่รัฐฉานเหนือหลายอำเภอ แต่ต้องล่าถอยจากชายแดนภาคมัณฑะเลย์-รัฐฉาน รวมทั้งเสียเมืองหนองเขียวให้กองทัพพม่า (ที่มา: Telegram PSLF/TNLA)

แฟ้มภาพ พล.ท. หน่ายหน่ายอู ผู้บัญชาการหน่วยปฏิบัติการพิเศษ (BSO) ที่ 2 กองทัพพม่า ลงพื้นที่ตรวจแนวหน้าการสู้รบในเขตเมืองหนองเขียว โดยล่าสุด กกต.พม่าประกาศจัดเลือกตั้งเฟสแรก 28 ธ.ค. ที่เมืองหนองเขียว (ที่มา: The Irrawaddy/ ข่าย์ซอ)

ทหารกองทัพอาระกัน (AA) ถ่ายภาพหน้าสถานีตำรวจเมืองเจ้าก์ต่อ หลังสามารถยึดกุมเมืองเจ้าก์ต่อได้สำเร็จ ภาพถ่ายเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2567 ทั้งนี้ กกต.พม่าจัดเลือกตั้งได้เพียง 3 อำเภอจากทั้งหมด 17 อำเภอในรัฐยะไข่ (ที่มา: AA)

รัฐฉาน รัฐบาลทหารพม่าจะจัดเลือกตั้ง 12 อำเภอ จากทั้งหมด 55 อำเภอ แม้จะควบคุมเมืองหลวงตองจี และพื้นที่ทางตอนใต้ของรัฐฉานเอาไว้ได้ แต่พื้นที่ตอนเหนืออยู่ภายใต้การควบคุมของกองกำลังกลุ่มชาติพันธุ์ เช่น กองทัพสหรัฐว้า (UWSA) กองทัพเมืองลา (NDAA) กองทัพโกก้าง (MNDAA) และกองทัพตะอาง (TNLA) พื้นที่เหล่านี้จะไม่มีการจัดเลือกตั้ง รวมถึงเมืองสำคัญที่มีการสู้รบ เช่น สี่ป้อ ก๊ดขาย อย่างไรก็ตามรัฐบาลทหารประกาศว่าจะจัดการเลือกตั้งที่เมืองล่าเสี้ยวและหนองเขียว ซึ่งกองทัพพม่าเพิ่งยึดคืนมาจากกองกำลังฝ่ายต่อต้านทั้ง MNDAA, TNLA และกองกำลังแนวร่วม

ในภาคมัณฑะเลย์ ไม่มีการจัดเลือกตั้งที่มัตตะยา และตะเบ็กจิน เนื่องจากอยู่ภายใต้การควบคุมของกองกำลังพิทักษ์ประชาชน (PDFs)

ในภาคอิรวดี รัฐบาลทหารมีแผนจะจัดการเลือกตั้งเพียง 8 จากทั้งหมด 26 อำเภอ แม้ภูมิภาคนี้จะไม่ค่อยเผชิญสงครามกลางเมืองหลังรัฐประหาร ยกเว้นพื้นที่ชายแดนติดรัฐยะไข่ราว 3 อำเภอ ที่ยังคงมีการปะทะต่อเนื่องมาตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์

รัฐบาลทหารระบุว่าจะจัดการเลือกตั้งเป็น 3 ระยะ แม้จะประกาศว่าพื้นที่อื่น ๆ จะถูกบรรจุในระยะถัดไป แต่ผู้สังเกตการณ์ชี้ว่าศักยภาพของกองทัพในการดูแลความปลอดภัยมีจำกัด ซึ่งต่างจากการเลือกตั้งทั่วไปนับตั้งแต่ปี 2010 การเลือกตั้ง 28 ธ.ค. นี้จะเกิดขึ้นท่ามกลางสงครามกลางเมืองที่รุนแรงขึ้น และปราศจากการสนับสนุนจากประชาชน

ขณะเดียวกัน องค์กรติดอาวุธชาติพันธุ์สำคัญหลายกลุ่ม เช่น สหภาพชาติกะเหรี่ยง (KNU) กองทัพอาระกัน (AA) และกองทัพปลดปล่อยแห่งชาติตะอาง (TNLA) ได้ออกมาปฏิเสธการเลือกตั้ง และยืนยันว่าจะขัดขวางไม่ให้มีการลงคะแนนในพื้นที่ที่ตนควบคุมเพื่อตอบโต้แรงต้านการจัดเลือกตั้ง รัฐบาลทหารได้ออกกฎหมายที่เข้มงวดอย่างรุนแรง กำหนดโทษตั้งแต่จำคุก 3 ปี ไปจนถึงประหารชีวิต สำหรับกิจกรรมใด ๆ ที่ถูกมองว่าเป็นการรบกวนหรือขัดขวางกระบวนการเลือกตั้ง
อย่างไรก็ตาม กองทัพประสบปัญหากำลังคนไม่เพียงพอ เนื่องจากต้องรับภาระด้านความปลอดภัยให้แก่ผู้สมัครรับเลือกตั้งและเจ้าหน้าที่คณะกรรมการการเลือกตั้งตามคำร้องขอ นอกเหนือจากภารกิจดูแลหน่วยเลือกตั้ง

คณะกรรมการการเลือกตั้งสหภาพ (UEC) ที่แต่งตั้งโดยรัฐบาลทหารระบุว่า การลงคะแนนเลือกตั้งระยะที่ 2 และ 3 จะเสร็จสิ้นภายในสิ้นเดือนมกราคม และหลังการเลือกตั้งจะมีการเปิดประชุมสภา คณะกรรมการยังได้ประกาศเส้นตายสำหรับการลงทะเบียนผู้สมัครและพรรคการเมือง โดยต้องปฏิบัติตามกฎหมายการจดทะเบียนพรรคการเมือง ซึ่งรวมถึงข้อกำหนดด้านจำนวนสมาชิกพรรคและจำนวนที่ทำการพรรค

แปลและเรียบเรียงจาก
Myanmar Junta Plans Voting in 102 Townships, Maung Kavi, The Irrawaddy,  August 21, 2025