"ความหวังเราก็อยู่กับทุเรียน...ถ้าดอกร่วงหมดก็คือจบเลย"
"มันปีละครั้งเนาะ รายได้เรา ก็เครียด"
ทุกปลายปีคือช่วงเวลาสำคัญของชาวสวนทุเรียน เพราะเป็นช่วงทำดอก ต้องดูแลใกล้ชิด ใช้ต้นทุนสูง เมื่อต้องอพยพหนีภัยสู้รบชายแดนไทย-กัมพูชา ชาวสวนทุเรียนจึงเผชิญวิกฤตหนักจากความเสี่ยงที่จะไม่มีผลผลิตมาเป็นรายได้ บางครอบครัวยอมเสี่ยงฝ่าฝืนเข้าพื้นที่เพื่อไปดูแลสวน บางครอบครัวต้องกัดฟันทน เสี่ยงดวงว่าพืชผลจะเสียหายแค่ไหนเพราะไม่กล้าเข้าพื้นที่ โดยไม่อาจรู้เลยว่าจะนำต้นทุนจากไหนมาเริ่มต้นใหม่ หรือทดแทนรายได้ที่หายไป
บางครอบครัวอาศัยการกรีดยางช่วงฤดูหนาวมาช่วยโปะค่าใช้จ่าย เนื่องจากเป็นช่วงที่มีน้ำยางออกมาก ทำให้พอเก็บออมเงินได้ แต่ตอนนี้ก็ทำไม่ได้ไม่ว่าจะกรีดยางหรือทำสวนทุเรียน
แม้อนาคตไม่มีอะไรแน่นอน แต่สิ่งที่ประหนึ่งคงทนถาวรคือรายจ่ายและหนี้สิน นอกจากต้นทุนทำเกษตร ชาวสวนทุเรียนยังต้องแบกภาระค่าใช้จ่ายของทั้งตัวเองและคนในครอบครัวไว้บนบ่า โดยยังหาทางออกไม่พบหากไม่ได้กลับไปทำงานในเร็ววัน
"ถ้ามันยังไม่หยุด เราจำเป็น ก็ต้องเข้าไป เพื่อความอยู่รอด เสี่ยง ไม่เสี่ยงก็กลัวไม่ได้กิน"
"อยากให้มันจบเลย ไม่อยากให้มีการสู้รบอีก"
