กรมควบคุมมลพิษเผยผลตรวจตะกอนดินครั้งที่ 10 (8–11 มีนาคม 2569) พบสารหนูเกินค่ามาตรฐานหลายพื้นที่ในแม่น้ำกก ลำน้ำสาขา และแม่น้ำโขง พื้นที่เชียงใหม่และเชียงราย บางจุดอยู่ในระดับอันตรายต่อสัตว์หน้าดิน แนะประชาชนปรับพฤติกรรมการบริโภค พร้อมติดตามสถานการณ์ต่อเนื่อง
เมื่อวันที่ 10 เมษายน 2569 กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม รายงานผลการตรวจวัดคุณภาพตะกอนดินครั้งที่ 10 จากการเก็บตัวอย่างระหว่างวันที่ 8–11 มีนาคม 2569 ในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่และเชียงราย ภายหลังเกิดปัญหาแม่น้ำกกมีความขุ่นผิดปกติ
ผลการตรวจพบว่า แม่น้ำกก (จุด KK01–KK15) มีสารหนูเกินมาตรฐานระดับที่ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดินจำนวน 6 จุด และพบในระดับอันตรายอย่างรุนแรง 3 จุด ได้แก่ KK01 KK02 และ KK09 นอกจากนี้ยังพบตะกั่วเกินมาตรฐาน 4 จุด รวมถึงโลหะหนักอื่น เช่น นิกเกิล ทองแดง และโครเมียม เกินค่ามาตรฐานในบางพื้นที่
ในส่วนของลำน้ำสาขา ได้แก่ แม่น้ำฝาง แม่น้ำกรณ์ และแม่น้ำลาว พบสารหนูเกินมาตรฐานในระดับที่ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดิน ขณะที่แม่น้ำสาย (SA01–SA03) พบสารหนูเกินมาตรฐานทุกจุดตรวจวัด และมีโลหะหนักอื่นเกินค่าบางจุด
สำหรับแม่น้ำรวก (RU01–RU02) พบสารหนูเกินมาตรฐานในระดับอันตรายอย่างรุนแรงทั้ง 2 จุด เช่นเดียวกับแม่น้ำโขง (NK01–NK03) ที่พบสารหนูเกินมาตรฐานในระดับอันตรายอย่างรุนแรงครบทุกจุดตรวจวัด และยังพบโลหะหนักอื่นเกินค่ามาตรฐานในบางพื้นที่
การวิเคราะห์ภาพรวมชี้ว่า สารหนูในตะกอนดินส่วนใหญ่อยู่ในระดับไม่ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดิน และบางพื้นที่อยู่ในระดับอันตราย โดยเฉพาะบริเวณต้นน้ำของแม่น้ำกกและแม่น้ำโขง ซึ่งอาจสัมพันธ์กับสภาพฤดูแล้งที่ทำให้ปริมาณน้ำน้อย กระแสน้ำไหลช้า และเกิดการสะสมของตะกอนมากขึ้น
แม้ผลตรวจโลหะหนักในสัตว์น้ำยังอยู่ในเกณฑ์ปลอดภัยต่อการบริโภค แต่ คพ.เตือนว่า สารหนูสามารถสะสมในห่วงโซ่อาหารได้ในระยะยาว จึงแนะนำให้ประชาชนปรุงอาหารให้สุก หลีกเลี่ยงการบริโภคสัตว์น้ำชนิดเดิมซ้ำ ลดการบริโภคสัตว์หน้าดิน เช่น กุ้งและหอย รวมถึงหลีกเลี่ยงเครื่องในปลา ซึ่งเป็นแหล่งสะสมสารปนเปื้อน
ทั้งนี้ กรมควบคุมมลพิษจะดำเนินการติดตาม ตรวจสอบ และเฝ้าระวังคุณภาพสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง พร้อมประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อดูแลความปลอดภัยของประชาชนต่อไป
