16 พ.ค. 2569 เพจเฟซบุ๊ก มูลนิธิบูรณะนิเวศ รายงานวานนี้ (15 พ.ค.) ถึงกรณีที่ภราดร ปริศนานันทกุล รัฐมนตรีประจำสำนักนายกฯ อ้างว่า ที่คณะรัฐมนตรีไม่ได้ยืนยันร่างกฎหมาย PRTR หรือการเปิดเผยข้อมูลการครอบครองสารเคมี และการปล่อยมลพิษ ของภาคประชาชนนั้น เนื่องจากไม่มีการยืนยันเจตจำนงกลับมาว่า ต้องการให้สภาฯ ชุดนี้พิจารณาต่อ

“ในส่วนของภาคประชาชนมีทั้งสิ้น 6 ฉบับ ยืนยันมาเพียง 1 ฉบับ ถามว่าเพราะอะไร เพราะมีเพียง 1 ร่างเท่านั้น ที่แสดงเจตจำนงที่ชัดเจน มาที่รัฐบาล มาที่นายกรัฐมนตรีว่าร่างนี้มีความสำคัญ พวกผมไม่อาจจะทราบได้ว่า ร่างที่เหลือเจตจำนงของประชาชนที่เข้าชื่อเสนอกฎหมายมานั้น ยังมีเจตจำนงเดิมที่จะเสนอกฎหมายหรือไม่ จึงไม่สามารถที่จะตัดสินใจแทนได้ จึงไม่ได้ยืนยัน” ภราดร กล่าวในการประชุมรัฐสภา เมื่อ 15 พ.ค. 2569 

ในวันเดียวกันกับที่ภราดร ชี้แจง ทางมูลนิธิบูรณะนิเวศ ซึ่งก็คือภาคประชาชนที่ร่วมผลักดันกฎหมาย PRTR เปิดเผยเอกสาร หลักฐานว่า เคยทำหนังสือถึงนายกรัฐมนตรี อนุทิน ชาญวีรกูล ตั้งแต่ 2 เม.ย. 2569 โดย 2 ประเด็นที่ยืนยันและเรียกร้องไปก็คือ 

1. ขอให้สนับสนุนการดำเนินงานต่อเนื่องของคณะกรรมการตรวจสอบการประกอบอุตสาหกรรมอย่างเข้มข้น หรือ “ทีมสุดซอย” 

2. โปรดสนับสนุนให้คณะรัฐมนตรีมีมติส่งร่างพระราชบัญญัติการรายงานการปล่อยและการเคลื่อนย้ายสารมลพิษสู่สิ่งแวดล้อม พ.ศ..... หรือร่างกฎหมาย PRTR เข้าสู่การพิจารณาของรัฐสภาต่อเนื่องต่อไป ภายในกรอบเวลาที่รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 มาตรา 147 วรรคสอง กำหนด

สิ่งที่สำคัญคือ สำนักงานปลัดสำนักนายกฯ ได้มีหนังสือตอบรับต่อหนังสือดังกล่าวของมูลนิธิแล้ว ตั้งแต่เมื่อวันที่ 28 เม.ย. 2569

สำเนาเอกสารของสำนักปลัดสำนักนายกฯ (ภาพจาก มูลนิธิบูรณะนิเวศ)

ภาคประชาชน เตรียมยื่นหนังสือยืนยันร่าง PRTR 

หลังจากร่าง PRTR ไม่ได้ยืนยันให้รัฐสภาพิจารณาเมื่อ 15 พ.ค.ที่ผ่านมา มูลนิธิบูรณะนิเวศ ได้แจ้งผ่านเพจเฟซบุ๊กว่า ในวันที่ 19 พ.ค. 2569 ที่จะถึงนี้ กรีนพีซ ประเทศไทย มูลนิธินิติธรรมสิ่งแวดล้อม และมูลนิธิบูรณะนิเวศ จะเข้ายื่นหนังสือยืนยันต่อประธานสภาผู้แทนราษฎร เพื่อให้พิจารณาร่าง พ.ร.บ.PRTR ต่อไป 

ทั้งนี้ เป็นไปตาม พ.รบ.การเข้าชื่อเสนอกฎหมาย พ.ศ. 2564 มาตรา 14 ที่กำหนดให้ตัวแทนผู้เข้าชื่อเสนอกฎหมายสามารถยืนยันภายใน 120 วัน นับแต่วันเรียกประชุมรัฐสภาครั้งแรกภายหลังการเลือกตั้งทั่วไป (หรือภายในวันที่ 12 ก.ค. 2569) เพื่อให้การเข้าชื่อเสนอ ร่าง พ.ร.บ. PRTR ไม่ตกไปทั้งหมด โดยให้ถือว่าเป็นการเข้าชื่อเสนอร่าง พ.ร.บ. ใหม่ และให้ประธานสภาผู้แทนราษฎรดำเนินการต่อไปตามข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร

หากประธานสภาผู้แทนราษฎรวินิจฉัยว่าเป็นร่างกฎหมายการเงิน ต้องส่งเรื่องให้นายกรัฐมนตรีมีคำรับรองก่อน จึงจะสามารถบรรจุวาระเข้าสู่การพิจารณาของสภาผู้แทนราษฎรได้ แม้ประธานสภาผู้แทนราษฎรในสมัยที่แล้วจะวินิจฉัยว่าไม่ใช่ร่างกฎหมายการเงิน แต่ประธานสภาฯ คนปัจจุบันก็สามารถวินิจฉัยแตกต่างได้

ในกรณีที่ประธานสภาผู้แทนราษฎรวินิจฉัยว่าเป็นร่างกฎหมายการเงิน แต่นายกรัฐมนตรีไม่ให้คำรับรอง ก็จะมีผลให้ร่าง พ.ร.บ.PRTR ไม่ได้กลับเข้าสู่สภาฯ และต้องไปเริ่มกระบวนการเข้าชื่อใหม่ตั้งแต่ต้น

ภาคประชาชนที่ร่วมกันลงนามสนับสนุนร่างกฎหมายฉบับนี้ ขอเรียกร้องให้โสภณ ซารัมย์ ประธานสภาผู้แทนราษฎร เร่งดำเนินการนำร่างกฎหมาย PRTR กลับเข้าสู่กระบวนการพิจารณาอีกครั้ง เพื่อให้ประเทศไทยมีกลไกทางกฎหมายในการเปิดเผยข้อมูลมลพิษอย่างเป็นระบบ แก้ปัญหาฝุ่นพิษ PM2.5 และมลพิษอุตสาหกรรม และสารเคมีอัตรายจากต้นตอ พร้อมยืนหยัดในสิทธิของประชาชนทุกคนในการเข้าถึงข้อมูลและมีชีวิตอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ดี และปลอดภัย

ทั้งนี้ อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ เคยกล่าวในการประชุมรัฐสภาว่า แม้ว่าตัวแทนภาคประชาชนสามารถยื่นร่างให้สภาฯ พิจารณาได้ โดยไม่ต้องเริ่มกระบวนการเข้าชื่อใหม่ตั้งแต่ต้น แต่ก็ต้องรอคิวกฎหมายอีกหลายฉบับ