ผู้ลงประชามติในคิวบาส่วนใหญ่สนับสนุนกฎหมายอนุญาตแต่งงานของคนรักเพศเดียวกันถึงร้อยละ 66.9 ด้วยคะแนน 3.9 ล้านโหวต รวมถึงเปิดโอกาสให้อุปการะลูกได้และยังขยายการคุ้มครองผู้หญิง เด็ก และคนชรามากขึ้นด้วย
มิเกล ดิแอซ-คาเนล ประธานาธิบดี(นั่ง) ลงนามรับรองกฎหมาย ภาพจากทวิตเตอร์ Presidencia Cuba
ในคิวบาเพิ่งจัดโหวตลงประชามติกฎหมายครอบครัวที่อนุญาตให้คนรักเพศเดียวกันแต่งงานด้วยกันได้ ซึ่งทางคณะกรรมการการเลือกตั้งของคิวบาเปิดเผยผลการลงคะแนนเมื่อวันที่ 26 ก.ย. ที่ผ่านมาว่า มีคะแนนเสียงเห็นด้วยกับกฎหมายนี้ร้อยละ 66.9 เป็นคะแนน 3.9 ล้านโหวต เทียบกับคะแนนเสียงคัดค้านอยู่ที่ร้อยละ 33.1 เป็นคะแนนโหวต 1.95 ล้านโหวต
การลงคะแนนโหวตกฎหมายดังกล่าวนี้ไม่เพียงแค่เป็นการอนุญาตการแต่งงานระหว่างคนรักเพศเดียวกันเท่านั้น ยังมีการอนุญาตให้คนรักเพศเดียวกันสามารถอุปการะเลี้ยงดูบุตรได้ด้วย ทำให้คิวบากลายเป็นประเทศในแถบละตินอเมริกาที่มีนโยบายเกี่ยวกับครอบครัวก้าวหน้ามากที่สุด อีกทั้งในกฎหมายยังมีการระบุให้มีการขยายการคุ้มครอง ผู้หญิง เด็ก และคนชรามากขึ้นด้วย
ก่อนหน้านี้กฎหมายรัฐธรรมนูญฉบับเก่าของคิวบามีการระบุว่าการแต่งงานนั้นเป็นเรื่องระหว่างหญิงกับชายเท่านั้น แต่หลังจากที่กลุ่มผู้มีความหลากหลายทางเพศหรือ LGBT เรียกร้องมาเป็นเวลาหลายปี ในที่สุดคิวบาก็เปิดทางให้กับการแต่งงานของคนรักเพศเดียวกันในรัฐธรรมนูญใหม่ปี 2562
ในรัฐธรรมนูญใหม่ที่มีผู้ลงประชามติสนับสนุนร้อยละ 90.6 ระบุในมาตรา 82 ว่าการแต่งงานเป็น "การจัดตั้งหน่วยสังคมคือครอบครัวรูปแบบหนึ่ง ที่อยู่บนฐานของการการยินยอมพร้อมใจและสิทธิความเท่าเทียม พันธภาพ และความสามารถในการดำเนินการทางกฎหมายของคู่ครอง" ซึ่งในเนื้อหาไม่มีการกำหนดให้ต้องมีเพศสภาพระหว่างคู่ครองต้องเป็นอย่างใดอย่างหนึ่ง กลายเป็นการเปิดทางให้กับการแต่งงานของผู้มีความหลากหลายทางเพศ
หลังจากที่มีการเปิดทางในรัฐธรรมนูญแล้ว ต่อมาในเดือน ก.ย. ปี 2564 รัฐบาลคิวบาก็ทำการเริ่มต้นร่างกฎหมายครอบครัวฉบับใหม่ ที่เพิ่งจะมีการทำประชามติดังกล่าว จนกระทั่งทำให้เป็นการเปิดทาง อนุญาตการแต่งงานระหว่างคนรักเพศเดียวกันได้แบบที่มีระบุไว้ในกฎหมายชัดเจน
ในประวัติศาสตร์ของคิวบา ผู้มีความหลากหลายทางเพศถูกกดขี่และกีดกันจากรัฐบาลพรรคคอมมิวนิสต์มาเป็นเวลาหลายสิบปีตั้งแต่สมัยที่ ฟิเดล คาสโตร ยึดอำนาจช่วงราว 60 ปีที่แล้ว กลุ่มคนรักเพศเดียวกันถูกส่งไปที่ค่ายกักกันแรงงานให้อยู่ร่วมกับกลุ่มผู้ต่อต้านทางการเมือง ถึงแม้ว่าในเวลาต่อมาคือในปี 2522 การรักเพศเดียวกันจะถูกกฎหมายแล้ว แต่ชายรักชายและหญิงรักหญิงในคิวบาก็ยังคงเผชิญกับการถูกกีดกันเลือกปฏิบัติอย่างโจ่งแจ้ง
มาริเอลา คาสโตร ลูกสาวของอดีตประธานาธิบดีคิวบา ราอูล คาสโตร เป็นผู้ที่เคลื่อนไหวเรียกร้องสิทธิผู้มีความหลากหลายทางเพศในคิวบาอย่างเปิดเผย โดยผ่านช่องทางหน่วยงานที่อาศัยงบประมาณรัฐ แต่การผลักดันของเธอก็ต้องเผชิญกับแรงต่อต้านทั้งจากภายในรัฐบาลเองและจากภายนอก
ในช่วงร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่เมื่อปี 2561 สภานิติบัญญัติของคิวบาได้ยกเลิกบทเฉพาะกาลที่อนุญาตการแต่งงานระหว่างคนรักเพศเดียวกันอย่างชัดเจน เพราะกลัวปฏิกิริยาโต้ตอบจากกลุ่มคนที่เกลียดกลัวคนรักเพศเดียวกันจะทำให้คนมาใช้สิทธิลงประชามติรับร่างรัฐธรรมนูญน้อย และในปีถัดจากนั้น ตำรวจคิวบาก็ทำการสลายการชุมนุมอย่างสันติของขบวนพาเหรดกลุ่มเรียกร้องสิทธิ LGBTQ+ โดยอ้างว่าผู้ชุมนุมไม่ได้รับอนุญาตให้ทำการเดินขบวน
นอกจากนี้ในคิวบายังมีกลุ่มคริสเตียนอีแวนเจลิคที่กำลังเติบโตมากขึ้นเรื่อยๆ กลุ่มศาสนากลุ่มนี้รณรงค์ต่อต้านกฎหมายครอบครัวฉบับใหม่ของคิวบาอย่างเปิดเผย แต่ในช่วงไม่กี่สัปดาห์ก่อนที่จะมีการลงประชามติรัฐธรรมนูญ รัฐบาลคิวบาก็แสดงออกว่าสนับสนุนร่างกฎหมายนี้ผ่านสื่อของรัฐหลายแห่ง โดยระบุว่ากฎหมายใหม่นี้เป็นเครื่องพิสูจน์ว่าการปฏิวัติของคิวบาที่มีอายุ 60 กว่าปีนั้น สามารถปรับตัวไปตามกาลเวลาได้
"ความยุติธรรมได้บังเกิดแล้ว" มิเกล ดิแอซ-คาเนล ประธานาธิบดีคิวบากล่าวถึงผลการลงประชามติ "นับตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป พวกเราจะเป็นประเทศชาติที่ดีขึ้น มันเป็นการชดใช้หนี้ให้กับชายและหญิงชาวคิวบาหลายต่อหลายรุ่นที่การสร้างครอบครัวของพวกเขาต้องหยุดรอกฎหมายนี้มาเป็นเวลาหลายปี"
เรียบเรียงจาก
- Cuba approves same-sex marriage in historic referendum: "Justice has been done", CBS News, 26-09-2022
- Cuba legalizes same-sex marriage in historic referendum, CNN, 26-09-2022
ข้อมูลเพิ่มเติมจาก
https://en.wikipedia.org/wiki/2022_Cuban_Family_Code_referendum
![สแกน QR Code เพื่อร่วมบริจาคเงินให้กับประชาไท](https://img.pct.fyi/uploads/big/50cd36632778858506956587c3cd91f7.png)
ร่วมบริจาคเงิน สนับสนุน ประชาไท โอนเงิน กรุงไทย 091-0-10432-8 "มูลนิธิสื่อเพื่อการศึกษาของชุมชน FCEM" หรือ โอนผ่าน PayPal / บัตรเครดิต (รายงานยอดบริจาคสนับสนุน)