- อาร์ทเวลล์ มูกันดี ผู้รักษาประตูชาวซิมบับเว เคยคว้าแชมป์ลีกร่วมกับ Dynamos ในประเทศบ้านเกิด
- จากนั้น เขาใช้เวลาเล่นในโมซัมบิกกับทีม Liga Desportiva De Maputo
- เขาต้องเลิกเล่นด้วยวัยเพียง 27 ปี หลังจากไม่สามารถฟื้นตัวจากอาการบาดเจ็บได้
สหพันธ์นักฟุตบอลนานาชาติ (FIFPRO) นำเสนอรายงานชุดพิเศษ ‘Life after football’ บอกเล่าเรื่องราวชีวิตอาชีพนักฟุตบอล ที่มีมากกว่ามิติการแข่งขันในสนาม รวมทั้งการเปลี่ยนผ่านสู่อาชีพอื่น
ในตอนนี้ นำเสนอเรื่องราวของ 'อาร์ทเวลล์ มูกันดี' (Artwell Mukandi) ผู้รักษาประตูชาวซิมบับเว เคยคว้าแชมป์ลีกกับ Dynamos ในประเทศบ้านเกิด ต่อมาได้ไปค้าแข้งให้กับ Liga Desportiva De Maputo ในลีกของประเทศโมซัมบิก แต่เขาต้องแขวนถุงมือเมื่ออายุเพียง 27 ปีเท่านั้น หลังจากไม่สามารถฟื้นตัวจากอาการบาดเจ็บได้
เมื่อสัญญาของผมหมดลงในโมซัมบิก ผมมีอาการบาดเจ็บที่หัวเข่า ผมพยายามคิดว่าจะทำอย่างไรต่อไป สหภาพนักฟุตบอลซิมบับเว (FUZ) เข้ามาหาผมและพาผมไปแอฟริกาใต้เพื่อพบผู้เชี่ยวชาญ เขาบอกผมว่าหมอนรองเข่า (meniscus) ของผมฉีกขาด แต่ไม่ต้องผ่าตัด ผมควรพักผ่อนและมันจะดีขึ้น ผมไม่อยากพักแต่ติดตรงที่ผมไม่มีสัญญากับทีมใด แต่ผมมีครอบครัวที่ต้องเลี้ยงดู ลูกผมกำลังจะเรียนต่อในระดับมหาวิทยาลัย นั่นเป็นช่วงเวลาที่ยากลำบากมากสำหรับผม
ผมมีรถยนต์ที่ใช้อยู่ มันคือรถมาสด้าแฟมิเลีย มันคือสิ่งเดียวที่ผมเหลืออยู่หลังจากเล่นให้กับ 4 สโมสรในระยะเวลา 7 ปี โดยพื้นฐานแล้ว นั่นเป็นสิ่งเดียวที่อยู่ระหว่างผมกับความยากจน
"อาชีพนักฟุตบอลในซิมบับเวนั้นไม่ได้ทำเงินมากมายนัก"
มีคนแนะนำผมว่าควรขายรถ แล้วนำเงินไปเริ่มต้นธุรกิจเล็กๆ ผมทำตามคำแนะนำนั้น ผมขายรถ ได้รับเงินมา และก็เริ่มธุรกิจอิเล็กทรอนิกส์เล็กๆ โดยซื้อและขายอุปกรณ์ไฟฟ้า เช่น ทีวี แผงโซลาร์เซลล์ วิทยุขนาดเล็ก และอื่นๆ
ผมตัดสินใจเข้าสู่ธุรกิจเครื่องใช้ไฟฟ้า เพราะตอนที่ผมเล่นให้กับ Dynamos แฟนบอลคนหนึ่งของพวกเรามีร้านขายอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ผมเคยไปเยี่ยมเขาหลังการฝึกซ้อม ดูเขาทำงานและเขานี่เองคือผู้แนะนำให้ผมเข้าสู่ธุรกิจนี้
ในตอนนั้น แฟนบอลมักจะคิดว่าหากนักฟุตบอลยังต้องทำงานต่อหลังจากเลิกเล่นฟุตบอล ก็เพราะพวกเขาไม่ได้เก็บออมเงินเอาไว้ แต่ความคิดเช่นนี้กำลังเปลี่ยนไป เพราะพวกเขาเข้าใจว่าอาชีพนักฟุตบอลในซิมบับเวนั้นไม่ได้ทำเงินมากมายนัก
ดังนั้นในตอนแรกธุรกิจของผม ดำเนินไปด้วยการบอกเล่าเพียงปากต่อปาก แต่ผมต้องอดทนเพราะนี่คือหนทางเดียวในการดำรงชีวิตของผม แต่หลังจากนั้นไม่กี่ปีมันก็เติบโตขึ้น ผมสามารถซื้อบ้านใหม่ได้ ตอนนี้ผมมีความเชี่ยวชาญในการติดตั้งระบบพลังงานแสงอาทิตย์ เราจำหน่ายแผงโซลาร์เซลล์ แบตเตอรี่ และอุปกรณ์อื่น ๆ นั่นคือสิ่งที่เรามุ่งเน้น สถานการณ์ตอนนี้ในซิมบับเวทำให้ธุรกิจนี้มีความสำคัญ เนื่องจากมีปัญหาเรื่องไฟฟ้าดับ 2-3 ชั่วโมงในแต่ละวัน ดังนั้นธุรกิจจึงไปได้สวย แต่ผมยังหวังว่าจะดำเนินการต่อไปด้วยการดึงดูดนักลงทุน ผมกำลังมองหาใครสักคน อาจจะเป็นนักเตะต่างชาติ เพื่อลงทุน ผมคิดว่ามันจะเป็นการลงทุนที่ดีสำหรับอนาคต
"แต่น่าเสียดายที่แม้เราจะได้รับคำสอน ได้รับคำแนะนำ แต่ถ้าไม่มีเงินเก็บ มันก็จะเริ่มต้นได้ยากมาก นั่นคือปัญหาสำคัญในซิมบับเว สโมสรฟุตบอลส่วนใหญ่ที่นี่จ่ายค่าแรงให้ไม่ครบ"
สหภาพ FUZ กำลังทำงานอย่างหนักเพื่อให้คำแนะนำแก่ผู้เล่นว่าพวกเขาจำเป็นต้องวางแผนล่วงหน้าสำหรับชีวิตหลังเลิกเล่นฟุตบอล แต่น่าเสียดายที่แม้เราจะได้รับคำสอน ได้รับคำแนะนำ แต่ถ้าไม่มีเงินเก็บ มันก็จะเริ่มต้นได้ยากมาก นั่นคือปัญหาสำคัญในซิมบับเว สโมสรฟุตบอลส่วนใหญ่ที่นี่จ่ายค่าแรงให้ไม่ครบ คุณมักไม่ได้รับเงินตามที่สัญญาไว้ เงินเดือนออกช้า ไม่ได้รับโบนัสตรงเวลา มันยากมากสำหรับผู้เล่นที่จะต้องประหยัดอดออม คงมีเฉพาะผู้ที่โชคดีและสามารถเซ็นสัญญากับสโมสรยักษ์ใหญ่เท่านั้นที่อาจจะไม่เจอกับเรื่องเหล่านี้
บรรดานักเตะต่างใฝ่ฝันที่จะถูกทีมยุโรปตามล่าตัว มันจะเป็นลู่ทางทำเงินได้ดี แต่ความจริงก็คือว่ามันเกิดขึ้นน้อยมาก ความจริงก็คือผู้เล่นส่วนใหญ่ในซิมบับเวจะต้องดิ้นรน มีเพียงไม่กี่คนที่สามารถสร้างรากฐานที่มั่นคงให้กับชีวิตหลังเลิกเล่นฟุตบอลได้ด้วยฟุตบอลเพียงอย่างเดียว
"ชีวิตหลังฟุตบอลเป็นเรื่องยากมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากคุณไม่มีแผนสำรอง สิ่งต่าง ๆ อาจเลวร้ายลง"
สิ่งที่น่าเศร้าคือผู้เล่นมักจะต้องทนทุกข์อยู่คนเดียว พวกเขาไม่เล่าปัญหาให้คนอื่นฟัง ผมถือว่าตัวเองโชคดี เพราะผมยังมีบ้านและอาชีพที่มั่นคง แต่การมีสิ่งนั้นในฐานะนักฟุตบอลก็เหมือนปาฏิหาริย์ ผมต้องทำมันหลังจากเล่นฟุตบอล
ชีวิตหลังฟุตบอลเป็นเรื่องยากมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากคุณไม่มีแผนสำรอง สิ่งต่าง ๆ อาจเลวร้ายลง ดังนั้นผมจึงแนะนำผู้เล่นทุกคนว่าให้โฟกัสไปที่การศึกษา มากพอๆ กับที่โฟกัสไปที่อาชีพการงาน เพราะหลังเลิกเล่นฟุตบอลชีวิตจะลำบากมาก
ผมมักถูกขอให้ช่วยเหลือผู้เล่นที่ตกอยู่ในช่วงเวลาที่ยากลำบากหรือกำลังดิ้นรนเพื่อหาทางยืนหลังจากอาชีพของพวกเขา และเมื่อใดก็ตามที่ผมทำได้ ผมจะช่วยพวกเขา.
![สแกน QR Code เพื่อร่วมบริจาคเงินให้กับประชาไท](https://img.pct.fyi/uploads/big/50cd36632778858506956587c3cd91f7.png)
ร่วมบริจาคเงิน สนับสนุน ประชาไท โอนเงิน กรุงไทย 091-0-10432-8 "มูลนิธิสื่อเพื่อการศึกษาของชุมชน FCEM" หรือ โอนผ่าน PayPal / บัตรเครดิต (รายงานยอดบริจาคสนับสนุน)