กรณี 'ซิงซิง' ดาราจีนที่ได้รับการช่วยเหลือจากการถูกหลอกไปค้ามนุษย์ในพม่ากลายเป็นความหวังให้ 6 ครอบครัวเหยื่อสแกมเมอร์ชาวฮ่องกงที่หายตัวไปในไทยหรือลักษณะใกล้เคียงกัน ครอบครัวคาดเหยื่อถูกหลอกไปค้ามนุษย์ฝั่งเมียวดี เรียกร้องทางการฮ่องกงประสานรัฐบาลจีน-ไทย ขอความช่วยเหลือ
15 ม.ค. 2568 เรื่องราวของหวังซิง หรือซิงซิง ดาราจีนที่ได้รับการช่วยเหลือได้สร้างความสนใจต่อกรณีการถูกหลอกค้ามนุษย์ข้ามชาติ โดยที่มีชาวฮ่องกงเป็นเหยื่อการค้ามนุษย์เช่นนี้อยู่ด้วย ครอบครัวของพวกเขาออกมาเรียกร้องความเป็นธรรมให้มีการช่วยเหลือแบบกรณีของซิงซิง บ้าง
ชาวฮ่องกงรายหนึ่งถูกหลอกว่าจะได้งานเป็นนายหน้าซื้อขายของโดยมีการส่งสินค้าจากประเทศไทยไปให้ที่ญี่ปุ่น ฟังดูเหมือนเป็นงานในฝันสำหรับเขา แต่ไม่นานเขาก็ได้รู้ว่างานที่ว่าไม่มีอยู่จริง ตอนนั้นชาวฮ่องกงรายนี้ ถูกหลอกให้ไปรับ "สินค้า" ที่ประเทศไทย แต่พอไปถึงก็ถูกริบเอกสารยืนยันตัวตนแล้วก็ถูกจับตัวขึ้นรถส่งข้ามแดนไปยังประเทศพม่า
หลายวันหลังจากนั้นมีโทรศัพท์ไปถึงญาติของเขา ปลายสายพูดเป็นภาษาจีนกลางเรียกค่าไถ่เป็นเงินราว 500,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ หรือราว 17 ล้านบาท แลกกับการปล่อยคนในตัวครอบครัวที่ถูกบังคับใช้แรงงานในแหล่งสแกมเมอร์ ญาติของเขาที่รับสายนามสมมุติ 'เคลวิน' บอกว่าพวกเขาไม่มีเงินมากมายขนาดนั้น และยื่นเรื่องขอความช่วยเหลือต่อสถานกงสุลไทยในฮ่องกง
ซิงซิง ดาราจีนที่ถูกช่วยออกมาได้
กรณีที่เกิดขึ้นนี้มีความคล้ายคลึงกับกรณีซิงซิงดาราชาวจีนที่ถูกหลอกค้ามนุษย์ที่ทางการไทยและทางการจีนสามารถช่วยออกมาได้ มีคนมองว่า การที่ซิงซิงได้รับความช่วยเหลือนั้นกลายมาเป็นความหวังสำหรับ 6 ครอบครัวชาวฮ่องกงที่คนในครอบครัวถูกหลอกไปค้ามนุษย์ในรูปแบบเดียวกัน
แอนดี หยู สมาชิกสภาท้องถิ่นจากพรรคการเมืองฝ่ายประชาธิปไตยฮ่องกงที่ถูกยุบไปแล้วอย่างพรรค CIVIC มองเรื่องนี้เป็นความหวัง และพา 6 ครอบครัวชาวฮ่องกงไปเรียกร้องขอความช่วยเหลือเช่นเดียวกับกรณีของซิงซิงจากทางการฮ่องกง
เคลวิน กล่าวว่า "ผมขอเรียกร้องต่อรัฐบาลฮ่องกงให้มีการประสานงานกับทางการจีนแผ่นดินใหญ่มากกว่านี้ เพราะกิจการด้านการทูตนั้นอยู่ภายใต้อำนาจหน้าที่ของรัฐบาลกลาง"
เคลวินตั้งข้อสังเกตว่าในกรณีของซิงซิงใช้เวลาในการช่วยเหลือเพียงไม่กี่วันหลังจากที่มีการรายงานถึงคดีนี้ น่าจะเป็นเพราะเขาเป็นคนดัง แต่คนในครอบครัวของเคลวินที่ถูกหลอกไม่ใช่คนมีชื่อเสียง แต่เขาก็หวังว่ารัฐบาลไทยจะช่วยเหลือคนในครอบครัวที่ถูกหลอกค้ามนุษย์ให้เร็วที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้
พม่าหลังรัฐประหารกลายเป็นแหล่งอาชญากรรมข้ามชาติ
กรณีการหลอกชาวฮ่องกงไปค้ามนุษย์ที่พม่าเกิดมากขึ้นในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา หลังจากที่ก่อนหน้านี้มีข้อสังเกตว่า มีชาวฮ่องกงถูกหลอกค้ามนุษย์เพิ่มขึ้นนับตั้งแต่ปี 2565 เป็นต้นมา รวมถึงมีข้อสังเกตว่า หลังการรัฐประหารในพม่าปี 2564 เริ่มมีอาชญากรรมข้ามชาติรูปแบบต่างๆ เพิ่มมากขึ้น โดยที่การค้ามนุษย์ก็เป็นหนึ่งในนั้น ทำให้ดัชนีโลกด้านอาชญากรรมข้ามชาติ Global Organized Crime Index จัดให้พม่าหลายเป็นแหล่งของอาชญากรรมข้ามชาติ
เวนดีเป็นอีกชาวฮ่องกงอีกคนหนึ่งที่ญาติพี่น้องของเธอเป็นเหยื่อค้ามนุษย์ เธอบอกว่าในฐานะที่พวกเขาเป็นคนธรรมดา พวกเขาต้องรอมานานเป็นเวลาครึ่งปีแล้วแต่ยังไม่มีการช่วยเหลือ ทำให้พวกเขารู้สึกสิ้นหวัง ถึงจะเป็นเรื่องดีที่ได้รู้ว่ามีคนได้รับการช่วยเหลือ แต่ในฐานะญาติของเหยื่อที่ยังไม่ได้รับการช่วยเหลือ ยิ่งเห็นกรณีที่คนอื่นได้รับความช่วยเหลือแล้วมากเท่าไหร่ พวกเขาก็ยิ่งสิ้นหวังมากขึ้นเท่านั้น
อดีตสมาชิกสภาท้องถิ่นหยู บอกว่า การหลอกชาวฮ่องกงไปค้ามนุษย์นั้นมีการล่อลวงเหยื่อโดยอ้างว่าจะให้งานทำแบบครั้งเดียวจบ มีการล่อลวงผ่านทางโซเชียลมีเดียหรือช่องทางแช็ตต่างๆ บางกรณีก็บอกผ่านเพื่อนเหยื่อ ซึ่งไม่แน่ใจว่าเพื่อนของพวกเขาจะรู้หรือเปล่าว่ากำลังช่วยเหลือพวกต้มตุ๋นค้ามนุษย์อยู่
มีการตั้งข้อสังเกตว่ากลุ่มหลอกลวงค้ามนุษย์เริ่มใช้วิธีการใหม่ๆ ทำให้เหยื่อระวังตัวน้อยลงโดยการอ้างว่างานของพวกเขาจะได้ไปทำอยู่ที่ไต้หวันหรือญี่ปุ่น สถานที่ที่ชาวฮ่องกงนิยมไปเที่ยว
"สแกมฟาร์ม"
กรณีของเวนดีคนในครอบครัวเธอนามสมมุติว่า S ถูกบังคับให้ทำงานใน "สแกมฟาร์ม" หรือแหล่งรวมสแกมเมอร์ที่คอยหลอกลวงเหยื่อหลายชาติ ด้วยวิธีการเข้าหาแบบความสัมพันธ์เชิงชู้สาว คนที่ถูกบังคับให้ทำงานสแกมเมอร์เหล่านี้มักจะถูกลงโทษทางร่างกาย ถ้าหากทำเงินได้ไม่ถึงเป้า
เวนดีบอกว่าเธอติดตามที่อยู่โทรศัพท์ของ S ได้โดยตอนแรกพบว่าสัญญาณมาจากไทย แล้วต่อมาก็ไปอยู่ที่พม่า จากนั้นพอ S ติดต่อเธอได้ เธอก็สังเกตว่าน้ำเสียงของ S มีความรู้สึกหวาดกลัว จากหลักฐานข้อความในคอมพิวเตอร์ของ S ทำให้คาดเดาได้ว่า S คงถูกล่อลวงให้ไปทำงานรับซื้อของบางอย่างจากไทยแล้วนำของเหล่านั้นบินไปส่งต่อที่ญี่ปุ่น ซึ่งแน่นอนว่าไม่มีงานที่ว่าอยู่จริง แต่ S ถูกหลอกไปค้ามนุษย์
จากสถิติจนถึงปลายปี 2567 ยังคงมีชาวฮ่องกงถูกล่อลวงไปค้ามนุษย์และคุมขังอยู่ในพม่าอยู่ 13 ราย จากกรณีทั้งหมดที่มีการรายงาน 26 ราย โดย 13 รายที่ได้กลับฮ่องกงแล้ว ในปี 2565 เคยมีชาวฮ่องกงที่ขอความช่วยเหลือจากรัฐบาลหลังจากที่พวกเขาถูกค้ามนุษย์ไปบังคับใช้แรงงานในประเทศแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตอนนั้นสำนักกิจการความมั่นคงของฮ่องกงระบุว่ามีการช่วยเหลือคนเหล่านี้ได้แล้ว 43 คนนี้ เหลือเพียง 3 คน แต่ทางการฮ่องกงก็ไม่ได้ระบุว่าใช้ช่องทางไหนในการช่วยเหลือ
จีนมีอำนาจพอจะใช้อิทธิพลต่อกลุ่มติดอาวุธเพื่อปราบปรามแก็งอาชญากรรม
S กับสมาชิกครอบครัวของเคลวินน่าจะถูกกักตัวบังคับใช้แรงงานอยู่ที่ใดที่หนึ่งในเมืองเมียวดี ติดชายแดนไทย อาจเป็นเคเคปาร์คหรือเมืองใหม่ชเวก๊กโก่ ซึ่งกองกำลังพิทักษ์ชายแดนกะเหรี่ยง BGF เป็นกองกำลังที่มีการติดต่อกับกลุ่มแก็งอาชญากรรมชาวจีนที่ทำสแกมฟาร์มและมีอิทธิพลกับพื้นที่โครงการเหล่านี้ นอกจากนี้เว็บไซต์เปิดโปง Distributed Denial of Secrets ยังเคยแฉเมื่อปี 2567 ว่า บริษัทที่จดทะเบียนในฮ่องกงมีส่วนร่วมกับโครงการที่กลายเป็นสแกมฟาร์มเหล่านี้ด้วย
แม้ว่าทางการจีนจะเคยทำการปราบปรามแก็งอาชญากรรมอย่างหนักเมื่อปี 2567 จนทำให้แหล่งสแกมเมอร์ทางตอนเหนือของรัฐฉานในพม่าปิดตัวลง แต่ก็ยังไม่มีข่าวเรื่องการช่วยเหลือ S ออกมา เวนดีบอกว่าเธอเคยคิดจะใช้กลุ่มที่ตั้งตัวเป็นศาลเตี้ยช่วยเหลือคนถูกหลอกค้ามนุษย์ แต่ก็ยังไม่เชื่อใจกลุ่มเหล่านี้ว่าจะทำสำเร็จได้จริง และกลัวว่ากลุ่มเหล่านี้จะกลายเป็นสแกมเมอร์เสียเอง โดยสังเกตว่ากลุ่มศาลเตี้ยนี้มีการเรียกร้องค่าธรรมเนียมสูงมาก
อย่างไรก็ตาม นักวิชาการมองว่าเรื่องที่จีนปราบแก็งอาชญากรรมทางตอนเหนือของพม่าได้นั้น สะท้อนให้เห็นว่าทางการจีนสามารถส่งอิทธิพลต่อกลุ่มติดอาวุธฝ่ายเผด็จการพม่าได้ เดบบี ชาน อาจารย์จากวิทยาลัยนโยบายสาธารณะครอว์ฟอร์ด มหาวิทยาลัยแห่งชาติออสเตรเลียกล่าวว่า "ทางการจีนสามารถชักใยเพื่อที่จะบรรลุเป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ได้แม้กระทั่งกับสภาพทางการเมืองที่ผันผวนแบบในพม่า"
เรียบเรียงจาก
Families of Hongkongers trapped in Myanmar ‘scam farms’ plead for their return after Chinese actor’s rescue, HKFP, 12-01-2025
