ประชาไทชวนเช็คความแตกต่างของสูตรคำนวณ "เงินบำนาญชราภาพ" ใหม่ จากทีมประกันสังคมก้าวหน้ากับสูตรเดิมของประกันสังคม โดยเสนอให้ใช้ค่าเฉลี่ยของเงินเดือนตลอดอายุการทำงานตั้งแต่เดือนแรกที่เริ่มส่งเงินสมทบเข้าประกันสังคมจนถึงเดือนสุดท้ายนำมาใช้ในการคำนวณ จะเกิดอะไรขึ้นหากผู้ประกันตนต้องเปลี่ยนจากเกณฑ์มาตรา 33 ไปเป็นมาตรา 39 การคำนวณเงินบำนาญชราภาพจะเปลี่ยนแปลงไปเช่นไร 

5 มี.ค. 2568 ปัจจุบันเงินบำนาญชราภาพที่จะได้รับจากประกันสังคม เมื่อส่งเงินสมทบเกินกว่า 180 เดือน (15 ปี) และผู้ประกันตนมีอายุครบ 55 ปี และต้องสิ้นสุดการเป็นผู้ประกันตน คิดเป็นร้อยละ 20 ของเงินเดือนเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย

โดยสูตรคำนวณดังกล่าวประกันสังคมจะใช้กับผู้ประกันตน มาตรา 33 ที่มีนายจ้างและมีเงินเดือนประจำ ฐานเงินเดือนสูงสุด 15,000 บาท จ่ายเงินสมทบเดือนละ 750 บาท และผู้ประกันตน มาตรา 39 อาชีพอิสระ ฐานเงินเดือน 4,800 บาท จ่ายเงินสมทบเดือนละ 432 บาท

ปัญหาที่เกิดขึ้นในปัจจุบันคือหากผู้ประกันตนมีเหตุต้องลาออกจากงานประจำ และไปประกอบอาชีพอิสระ แต่ต้องการจ่ายเงินสมทบประกันสังคมต่อ จะต้องเปลี่ยนจากเกณฑ์มาตรา 33 มาเป็นมาตรา 39 ทำให้ค่าเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย เปลี่ยนแปลงจาก 15,000 บาท เหลือเพียง 4,800 บาท

ทางทีมประกันสังคมก้าวหน้ามีการเสนอสูตรคำนวณใหม่ โดยให้ใช้ค่าเฉลี่ยของเงินเดือนตลอดอายุการทำงานตั้งแต่เดือนแรกที่เริ่มส่งเงินสมทบเข้าประกันสังคม จนถึงเดือนสุดท้าย นำมาใช้ในการคำนวณ

โดยหากในช่วงเดือนแรกที่เริ่มส่งเงินสมทบ ฐานเงินเดือนน้อยกว่า 15,000 บาท ก็จะมีสูตรคำนวณอัตราเงินเฟ้อให้ใกล้เคียงกับปัจจุบันมากที่สุด เพื่อนำมาหารเฉลี่ยตลอดอายุการทำงานที่ผู้ประกันตนส่งเงินเข้าประกันสังคม แต่ถ้าหากเดือนใดฐานเงินเดือนแตะที่ 15,000 บาท ก็จะไม่มีการคำนวณเพิ่ม

ในสูตรคำนวณใหม่นี้ จะช่วยให้ผู้ประกันตนที่เปลี่ยนมาเป็นมาตรา 39 ได้รับเงินบำนาญชราภาพเพิ่มขึ้น และได้รับความเป็นธรรม จากที่เคยส่งเงินสมทบมาตรา 33 ที่ฐานเงินเดือนสูงสุด 15,000 บาท ก่อนที่จะเปลี่ยนมาเป็นมาตรา 39 ที่มีฐานเงินเดือน 4,800 บาท

ข้อเสนอดังกล่าวเคยถูกนำเสนอเข้าสู่บอร์ดประกันสังคมเพื่อรับหลักการ เมื่อวันที่ 25 ก.พ. ที่ผ่านมา แต่ที่ประชุมบอร์ดประกันสังคมมีมติตีกลับเลื่อนการพิจารณาออกไป

เปรียบเทียบเงินบำนาญชราภาพ สูตรปัจจุบัน vs คำนวณใหม่ 

กรณีที่ 1

ผู้ประกันตนมาตรา 33 อายุงาน 30 ปี เริ่มส่งเงินสมทบประกันสังคม เมื่อตนเองอายุ 25 ปี และใช้ฐานเงินเดือน 15,000 บาท สูงสุดตามเกณฑ์ ตั้งแต่ต้นจนถึงเดือนสุดท้าย

สูตรปัจจุบันของประกันสังคม ค่าเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย คือ 15,000 บาท

หากใช้ค่าเฉลี่ย สูตรคำนวณใหม่ของทีมประกันสังคมก้าวหน้า คือ 15,000 บาท = เท่าเดิม

กรณีที่ 2

ผู้ประกันตนอายุการทำงานเท่ากับกรณีที่ 1 โดยในช่วง 25 ปีแรก อยู่ในมาตรา 33 ส่งเงินสมทบเดือนละ 750 บาท แต่ในช่วง 5 ปีสุดท้าย เปลี่ยนเป็นมาตรา 39 ส่งเงินสมทบ 432 บาท

สูตรปัจจุบันประกันสังคม ค่าเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย คือ 4,800 บาท

หากใช้ค่าเฉลี่ย สูตรคำนวณใหม่ของทีมประกันสังคมก้าวหน้า คือ 13,300 บาท = เพิ่มขึ้น

กรณีที่ 3

ผู้ประกันตน อยู่ในมาตรา 33 ตลอดอายุงาน 30 ปี แต่ในการทำงานช่วงแรก ฐานเงินเดือนไม่ถึง 15,000 บาท

สูตรปัจจุบันประกันสังคม ค่าเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย คือ 15,000 บาท

หากใช้ค่าเฉลี่ย สูตรคำนวณใหม่ของทีมประกันสังคมก้าวหน้า คือ 14,000 - 14,500 บาท = ลดลงเล็กน้อย

ทั้งนี้ สูตรคำนวณใหม่ของทีมประกันสังคมก้าวหน้าต่อกรณีที่ 3 มีตัวช่วยคำนวณฐานเงินเดือนในช่วงแรก ให้ใกล้เคียงกับอัตราเงินเฟ้อในปัจจุบัน เพื่อดันฐานเงินเดือนให้สูงขึ้น และมีตัวเลือกว่าในระยะ 5 ปีแรกของการได้รับเงินบำนาญชราภาพ หากสูตรคำนวณไหนให้ผลตอบแทนมากกว่าให้ใช้ตัวเลขนั้นในการจ่ายบำนาญชราภาพให้กับผู้ประกันตน