เมื่อวันที่ 5 มีนาคม 2568 เวลา 14.00 น. ตัวแทนกลุ่มอิสระล้อการเมือง มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ยื่นหนังสือถึงคณะกรรมาธิการ (กมธ.) ความมั่นคงแห่งรัฐ กิจการชายแดนไทย ยุทธศาสตร์ชาติและการปฏิรูปประเทศ และคณะกรรมาธิการการกฎหมาย การยุติธรรมและสิทธิมนุษยชน  สภาผู้แทนราษฎร กรณีถูกเจ้าหน้าที่รัฐติดตาม คุกคาม

กลุ่มล้อการเมืองหรือมักเรียกง่ายๆว่า ‘ล้อฯ’ คือ กลุ่มอิสระกลุ่มหนึ่งที่อยู่ใต้อำนาจการจัดการของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ นักศึกษาที่มาทำล้อฯ ส่วนใหญ่ก็เป็นนักศึกษาธรรมศาสตร์ ที่มีความสนใจเรื่องการเมือง สิทธิมนุษยชน โดยใช้พื้นที่ของการทำกิจกรรมล้อการเมือง เพื่อการสะท้อนปัญหาสังคมออกสู่สาธารณชน

‘มู่หลาน’ ประธานกลุ่มอิสระล้อการเมือง ซึ่งเป็นนักศึกษาชั้นปีที่ 2 หลังจากจบงานฟุตบอลประเพณีระบุว่า ถูกคุกคามถึงบ้าน มีการโทรไปหาผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน เพื่อสอบถามข้อมูลส่วนตัวของครอบครัว

ทำไมเด็กล้อฯ รู้สึกไม่ปลอดภัย

• กล้องวงจรปิด 4 ตัวของใครก็ไม่รู้

มู่หลาน เล่าว่า ตั้งแต่วันจันทร์ที่ 20 ม.ค.2568 ก่อนจัดฟุตบอลประเพณีฯ เกือบเดือน ช่วงนั้นมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์กำลังเปิดเทอม พื้นที่เตรียมกิจกรรมล้อการเมืองอยู่ใกล้กับห้องกิจการนักศึกษา บางคนในกลุ่มล้อฯ เห็น ว่ามีคนภายนอกเข้ามาติดกล้องวงจรปิด จำนวน 4 ตัวในเวลาประมาณ 15.00 น. ในขณะที่คนทำงานกำลังขนไม้ที่ใช้สำหรับทำโครงสร้างหุ่นกันอยู่ โดยทราบภายหลังจากอาจารย์ในมหาวิทยาลัยว่าเป็นบริษัทโทรคมนาคมแห่งชาติ จำกัด (มหาชน) หรือ NT เข้ามาติด โดยได้รับการอนุญาตจากกองบริหาร ของมหาวิทยาลัย มีเหตุผลว่าเพื่อรักษาความปลอดภัยช่วงรับปริญญา

ทั้งนี้การติดตั้งกล้องวงจรปิดมีลักษณะติดตั้งหันเข้าหาพื้นที่ที่นักศึกษาใช้ทำหุ่นล้อ ทำป้ายและงานศิลปะต่างๆ ที่จะใช้เดินขบวนล้อการเมือง งานฟุตบอลประเพณีธรรมศาสตร์-จุฬา ครั้งที่ 75 ในวันที่ 15 ก.พ.2568

ประธานกลุ่มอิสระล้อการเมืองตั้งคำถามว่า ทางมหาวิทยาลัยอนุญาตให้มีการติดตั้งกล้องวงจรปิดในลักษณะนี้ได้อย่างไร

• ตามติดกลุ่มล้อฯ ในงานรับปริญญา มธ.

มู่หลานเล่าต่อว่า อีกหนึ่งเหตุการณ์คือ งานรับปริญญาที่ผ่านมา ในช่วงวันที่ 1-3 ก.พ. 2568 ซึ่งในหลวงรัชกาลที่ 10 ทรงเสด็จฯ มาพระราชทานปริญญาบัตร มีการติดตามกลุ่มล้อฯ ทั้งที่งานรับปริญญาไม่ได้มีความเกี่ยวข้องกับงานล้อการเมืองและตึกกิจกรรมที่ล้อการเมืองตั้งอยู่ก็ห่างจากบริเวณพระราชพิธีรับปริญญามาก

ประธานกลุ่มฯ เล่าว่า ได้รับทราบจากเจ้าหน้าที่มหาวิทยาลัยว่า มีตำรวจสันติบาลปทุมธานีที่มีบันทึกชื่อนักศึกษากลุ่มล้อฯ ส่วนหนึ่งใน watch list ห้ามนักศึกษาเข้าในบริเวณมหาวิทยาลัยซึ่งเป็นสถานที่ศึกษาในช่วงวันเวลารับปริญญาของบัณฑิต อันเป็นวันสำหรับการแสดงความยินดีแก่บัณฑิตที่เรียนจบ

นอกจากเหตุการณ์นี้ ยังมีนอกเครื่องแบบติดตาม เฝ้าระวัง แอบถ่ายรูปอยู่ตลอด และบางคนถูกติดตามถึงหอพักนักศึกษา

• วันจัดงานฟุตบอลประเพณี ครั้งที่ 75

งานฟุตบอลประเพณีครั้งที่ 75 จัดขึ้นในวันที่ 15 ก.พ.2568 มีแม่งานหลัก คือ สมาคมธรรมศาสตร์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ (เป็นองค์กรศิษย์เก่ามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์) ผู้จัดร่วม คือ สมาคมนิสิตเก่าจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยทางธรรมศาสตร์อาศัยชุมนุมเชียร์แห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เป็นช่องทางช่วยจัดกิจกรรมและประชาสัมพันธ์กิจกรรม

มู่หลานเล่าต่อว่า ขบวนล้อการเมืองซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของงานนี้และเป็นไฮไลท์ในทุกๆปีที่ผ่านมา ทั้งป้ายผ้า หุ่นล้อ งาน art performance ต่างๆ ที่จะใช้ในขบวน อย่างประเด็นม.112และเกี่ยวกับสถาบันพระมหากษัตริย์ ก็ถูกห้ามทำ แต่ทางล้อฯ ก็ได้สื่อความหมายโดยนัยน์ผ่านหุ่น ‘โกโกวา’

ในวันงานฟุตบอลประเพณี มู่หลานเล่าว่า มีสันติบาลเข้ามาพูดคุยด้วยแต่เข้ามาแบบเป็นมิตร แสดงตัวตนชัดเจนเพื่อเข้ามาดูป้ายผ้า ตรวจสอบหุ่นและป้ายๆ ต่างที่จะใช้ในขบวนล้อการเมือง พร้อมแจ้งว่าหากมีเรื่องที่เกี่ยวกับสถาบันพระมหากษัตริย์จะริบให้หมด พร้อมทั้งถ่ายรูปป้ายผ้า หุ่นล้อ ติดตามคนที่เดินขบวน อยู่ตลอดก่อนเริ่มงานจริง

• เด็กล้อฯ ถูกคุกคามถึงบ้าน

หลังจากงานฟุตบอลประเพณีเสร็จสิ้นไป แต่ดูเหมือน ‘งานจบ คนไม่จบ’ มู่หลานเล่าว่า ขบวนล้อการเมืองก็ไม่ได้ทำสิ่งใดที่เจ้าหน้าที่ห้ามเอาไว้ ไม่มีป้ายเกี่ยวกับ ม.112 เป็นการล้อการเมืองซึ่งในพื้นที่จำกัดมากแล้ว แต่ก็ยังมีเจ้าหน้าที่ตำรวจโทรติดต่อไปถึงที่บ้าน เพื่อตามข้อมูลส่วนตัว โดยก่อนหน้าจะโทรหาพ่อแม่ก็ได้โทรไปผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านก่อน

“ถึงแม้ว่าพ่อกับแม่เขาจะไม่ได้เห็นด้วยกับสิ่งที่เราทำอยู่ตอนนี้ แต่เขาก็ไม่โอเคที่มีใครตามหรือคุกคามลูกของเขาขนาดนี้เหมือนกัน” มู่หลานบ่น

สุดท้ายมู่หลานถูกที่บ้านดุว่าไปทำอะไรมาหรือเปล่า ตำรวจถึงได้ตามติดขนาดนี้ และการออกแถลงการณ์ถึงรัฐสภาแห่งนี้ ทางครอบครัวก็ไม่ได้เห็นด้วย เพราะเกรงว่าจะทำให้เรื่องบานปลาย และไม่เห็นว่าจะได้รับความเป็นธรรมจากการใช้กระบวนการทางรัฐสภา

อย่างไรก็ตาม มู่หลานถึงแม้เป็นนักศึกษาเพียงชั้นปี 2 แต่ก็มีหน้าที่ดูแลสมาชิกในกลุ่มอิสระล้อการเมืองทุกคน ในฐานะประธานจึงได้ตัดสินใจมายื่นหนังสือกับ กมธ.ความมั่นคงแห่งรัฐ กิจการชายแดนไทย ยุทธศาสตร์ชาติและการปฏิรูปประเทศ และคณะกรรมาธิการการกฎหมาย การยุติธรรมและสิทธิมนุษยชน

มู่หลานตั้งความหวังว่า ถึงแม้ใครๆ จะบอกว่าคนทำล้อการเมืองก็ถูกตามทุกปีเป็นเรื่องปกติ แต่ก็ยืนยันว่าไม่ควรมีใครถูกคุกคามเช่นนี้ ถึงแม้งานฟุตบอลประเพณีจะจัดมาแล้ว 75 ครั้ง แต่เขาก็หวังว่า ครั้งที่ 76 เป็นต้นไป ไม่ควรมีการคุกคามเช่นนี้อีก

“พวกเราจึงมายังรัฐสภาแห่งนี้ เพื่อหวังว่าจะมีการตรวจสอบ และสืบหาข้อเท็จจริงเกี่ยวกับเรื่องดังกล่าว ว่าเป็นข้อเท็จจริงหรือไม่ โดยในจุดยืนของเรา ทั้งการติดตามคุกคาม และการสอดส่องข้อมูลส่วนบบุคคล ถือเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน โดยพวกเราไม่ทราบว่าทั้งมหาวิทยาลัยในฐานะเจ้าของสถานที่ และสมาคมธรรมศาสตร์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ ในฐานะผู้จัดงาน ปล่อยให้มีเรื่องราวเช่นนี้เกิดขึ้นได้อย่างไร” ส่วนหนึ่งในหนังสือระบุ

“พวกเราขอส่งเสียงไปยังรัฐบาลว่า ในรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งตามระบอบประชาธิปไตย และประกาศตัวว่ามีความใส่ใจกับเรื่องสิทธิมนุษยชน รัฐบาลไม่ควรปล่อยให้มีเรื่องราวเช่นนี้เกิดขึ้น และรัฐบาลควรมีความรับผิดชอบโดยการกํากับดูแลหน่วยงานความมั่นคงภายใต้สังกัดของรัฐบาล ไม่ให้มีการละเมิดสิทธิมนุษยชนเช่นนี้เกิดขึ้นอีก ไม่ว่ากับล้อการเมืองหรือกับใครก็ตาม” ตัวแทนยื่นหนังสือกล่าว