ผู้สื่อข่าว VOA ในสหรัฐฯ ฟ้องรัฐบาลทรัมป์เหตุสั่งปิดสื่อ ชี้ผิดกฎหมายและขัดต่อ รธน. ว่าด้วยเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น - ด้านทีมงาน VOA ไทย เผยแพร่จดหมายเปิดใจครั้งแรก ระบุตกใจและเสียใจอย่างยิ่งหลังมีคำสั่งพักงาน มองการหายไปอย่างฉับพลันของข่าวสารข้อเท็จจริง เป็นเครื่องชี้ถึงความอ่อนแรงลงของชุมชนสื่อและโลกเสรีโดยรวม

23 มี.ค. 2025 สื่อ NPR รายงานว่าเมื่อที่ 21 มี.ค. 2025 ผู้สื่อข่าว 6 คน จากวอยซ์ ออฟ อเมริกา (VOA) ได้ยื่นฟ้องคารี เลค (Kari Lake) ที่ปรึกษาอาวุโสขององค์การสื่อสารระดับโลกของสหรัฐฯ (USAGM) และรัฐบาลของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ (Donald Trump) โดยกล่าวหาว่าการดำเนินการปิดเครือข่ายสื่อที่ได้รับเงินสนับสนุนจากรัฐบาลสหรัฐฯ เป็นการกระทำที่ผิดกฎหมายและขัดต่อรัฐธรรมนูญ

ผู้ร้องกล่าวว่าการกระทำของรัฐบาลละเมิดสิทธิตามรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมฉบับที่ 1 ว่าด้วยเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น และเป็นการแทรกแซงอำนาจของรัฐสภาสหรัฐฯ ในการควบคุมงบประมาณของรัฐบาลกลาง

สัปดาห์ที่ผ่านมา พนักงานประจำของเครือข่ายกว่า 900 คนถูกสั่งให้ลาโดยไม่มีกำหนด พนักงานจ้างเหมา 550 คนถูกเลิกจ้าง และพนักงานส่วนใหญ่ของหน่วยงานแม่คือ USAGM ก็ถูกสั่งให้ลางานโดยไม่มีกำหนดเช่นกัน

โจทก์หลักรวมถึง แพตซี วิดากุสวารา (Patsy Widakuswara) อดีตหัวหน้าสำนักข่าวทำเนียบขาวของ VOA และเจสสิกา เจอร์เรียต (Jessica Jerreat) บรรณาธิการด้านเสรีภาพสื่อ นอกจากนี้ยังมีผู้สื่อข่าวอีก 4 คน ที่ฟ้องโดยไม่เปิดเผยชื่อ รวมถึงแคทริน นีเพอร์ (Kathryn Neeper) ผู้อำนวยการด้านกลยุทธ์และการประเมินผลของ USAGM ซึ่งก็ถูกสั่งให้ลางานเช่นกัน

เลค ซึ่งเป็นผู้สนับสนุนอย่างเปิดเผยทรัมป์ ให้เหตุผลว่ามีการใช้งบประมาณอย่างสิ้นเปลือง มีการทุจริต และมีการใช้อำนาจโดยมิชอบเกิดขึ้นทั่วไปในหน่วยงานนี้ เธอยังกล่าวว่าประชาชนชาวอเมริกันที่เสียภาษีไม่ควรแบกรับภาระค่าใช้จ่ายให้กับหน่วยงานดังกล่าว ผลที่ตามมาคือ VOA ต้องหยุดการออกอากาศ ข่าวที่ปรากฏบนเว็บไซต์และข่าวเสียงที่เผยแพร่ล้วนเป็นข่าวเก่าจากกว่าหนึ่งสัปดาห์ที่แล้ว อีกทั้งระบบการถ่ายทอดสดก็ไม่สามารถใช้งานได้อีกต่อไป

คดีนี้ได้ยื่นฟ้องวิคเตอร์ โมราเลส (Victor Morales)  ผู้รักษาการประธานเจ้าหน้าที่บริหาร USAGM เป็นจำเลยร่วมด้วย คำฟ้องมีจุดประสงค์ชัดเจนคือต้องการให้ศาลสั่งให้บรรจุพนักงานประจำและพนักงานรับจ้างทั้งหมดกลับเข้าทำงานโดยทันที โจทก์อ้างอิงกฎระเบียบและกฎหมายที่กำหนดให้มี "firewall" ซึ่งเป็นมาตรการพิเศษที่ออกแบบมาเพื่อปกป้อง VOA และสถานีวิทยุระหว่างประเทศอื่นๆ ที่ได้รับเงินทุนจากรัฐบาลสหรัฐฯ ให้พ้นจากการแทรกแซงทางการเมือง มาตรการนี้มีไว้เพื่อรักษาความเป็นมืออาชีพและความเป็นอิสระของสื่อเหล่านี้

ทีมงาน VOA ไทย เผยแพร่จดหมายเปิดใจครั้งแรก

เมื่อวันที่ 22 มี.ค. 2568 เพจ TODAY  รายงานว่า ทีมงาน VOA ไทย เผยแพร่จดหมายเปิดใจครั้งแรก หลังผ่านไปราว 1 สัปดาห์ ที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ออกคำสั่งตัดงบประมาณ พักงานพนักงาน จนทำให้ต้องยุติออกอากาศ รวมทั้งภาคภาษาไทยด้วย โดยเนื้อหาในจดหมายระบุว่า

เรียนเพื่อน ๆ สื่อมวลชน และผู้ติดตาม VOA  ไทย

ทีมงาน VOA  ไทยเขียนจดหมายฉบับนี้เป็นการส่วนตัว ไม่ใช่ในฐานะทางการที่เป็นเจ้าหน้าที่ของหน่วยงาน

เป็นเวลาหนึ่งสัปดาห์เต็มที่ทีมงาน VOA  ไทยไม่สามารถออกอากาศได้ หลังจากมีคำสั่งพักงานเจ้าหน้าที่เกือบทั้งหมดราว 1,300 คนภายในองค์กร

เราตกใจและเสียใจอย่างยิ่งกับสิ่งที่เกิดขึ้น

ภาคภาษาไทยเป็นหนึ่งในภาคภาษาแรก ๆ ของ VOA ในช่วงเริ่มการก่อตั้งเมื่อ 83 ปีก่อน และมีประวัติการทำงานเคียงคู่กับความเป็นไปในสังคมไทยและเหตุการณ์ต่าง ๆ ของโลกมายาวนาน

จุดเริ่มต้นนั้น คือต้นทางแห่งบรรทัดฐานหน้าที่การเสนอข่าวสารตามข้อเท็จจริง ตลอดเวลาอันยาวนาน ทีมงานปัจจุบันรับไม้ต่อจากรุ่นก่อน ๆ ด้วยเจตจำนงเดียวกัน คือให้ข้อมูลข่าวสารที่เป็นประโยชน์ ตรงไปตรงมา ช่วยเป็นสะพานเชื่อมระหว่างคนไทยในสหรัฐฯ กับพี่น้องในประเทศไทย และไม่อยู่ภายใต้การแทรกแซงหรือปิดกั้น

เราทำงานตามหน้าที่แม้มีอุปสรรค โดยเฉพาะจากการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองไทยที่นำมาซึ่งการเซ็นเซอร์เนื้อหาที่อ่อนไหวแต่มีความสำคัญ เราพยายามทำให้เสียงของคนที่ถูกกดทับได้ดังก้องขึ้น เพื่อให้สังคมรับรู้และพยายามเข้าใจพวกเขามากขึ้น

ในประวัติศาสตร์ของ VOA  เราเคยต้องทำงานในชั่วโมงที่ข่าวสารโดนปิดกั้นเกือบเบ็ดเสร็จในประเทศไทย แต่เรายังสามารถทำหน้าที่เป็นช่องเล็ก ๆ นำทางให้แสงลอดไปท้าทายความมืดมิด

จึงเป็นที่น่าเสียดายและเสียใจยิ่งที่เราไม่สามารถทำงานได้ ในเวลานี้ ที่ไทยเพิ่งถูกลดอันดับลงมาเป็น "ไม่เสรี" ในดัชนีเสรีภาพของ Freedom House เราเชื่อเสมอว่าสื่อเสรีเป็นองค์ประกอบหนึ่งที่ขาดไม่ได้ของประชาธิปไตย และการหายไปอย่างฉับพลันของข่าวสารข้อเท็จจริง เป็นเครื่องชี้ถึงความอ่อนแรงลงของชุมชนสื่อ และโลกเสรีโดยรวม

เราขอขอบพระคุณทุกกำลังใจ และความเชื่อมั่นในการทำหน้าที่ของพวกเรา #SaveVOA

ทีมงาน VOA  ไทย