ทางการบังกลาเทศจับผู้นำกองกำลังกอบกู้อาระกันโรฮิงญา (ARSA) เชื่อเป็นผู้อยู่เบื้องหลังเหตุโจมตีที่ลามเป็นวิกฤตโรฮิงญา

ทางการบังกลาเทศคุมตัว อะโตลาห์ อะบู จูนูนี (คนที่สองจากขวา) ผู้นำกองทัพแห่งการกอบกู้อาระกันโรฮิงญา และผู้ต้องสงสัยว่าเป็นผู้สมรู้ร่วมคิด หลังจากการจับกุมใกล้เมืองธากา วันที่ 18 มี.ค. 2568 | ที่มาภาพ: RFA

มีรายงานข่าวว่า ตำรวจบังกลาเทศ ทำการจับกุม อะโตลาห์ อะบู จูนูนี ผู้นำกองทัพปลดปล่อยโรฮิงญาแห่งอาระกัน ARSA และพรรคพวกรวม 6 ราย ที่กรุงธากา เมื่อวันที่ 18 มี.ค. 2568 ที่ผ่านมา ซึ่งจูนูนีและพรรคพวกเป็นผู้ต้องหาในเรื่องที่มีส่วนร่วมกับการโจมตีป้อมตำรวจชายแดนพม่า-บังกลาเทศ ที่รัฐยะไข่ เมื่อหลายปีก่อน เหตุการณ์ครั้งนั้นส่งผลให้กองทัพพม่าใช้ความรุนแรงโต้ตอบต่อชาวโรฮิงญา จนเกิดคลื่นชาวโรฮิงญาอพยพข้ามพรมแดนช่วงปี 2559-2560

เฟรย์ทุช คูมาร์ มาจุมเดอร์ ผู้กำกับการตำรวจภูธร แถลงต่อสื่อว่าเขาได้จับกุม อะโตลาห์ อะบู จูนูนี ผู้นำกองทัพปลดปล่อยโรฮิงญาแห่งอาระกัน ARSA ใกล้กับกรุงธากา เมืองหลวงของบังกลาเทศ จากการต้องสงสัยฆาตกรรมและก่อวินาศกรรม

จูนูนีและพรรคพวกรวม 6 ราย ถูกจับกุมโดยกองพันปฏิบัติการเคลื่อนที่เร็วของบังกลาเทศ นอกจากนี้ยังมีพรรคพวกจูนูนีรายอื่นๆ ที่ถูกจับกุมในอีกเมืองหนึ่ง สารวัตรตำรวจ ไคยัม ข่าน เปิดเผยว่าศาลได้อนุมัติการฝากขังผู้ต้องหาเหล่านี้เป็นเวลา 10 วันเพื่อการสืบสวนว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับการฆาตกรรม, ก่อวินาศกรรม และการเข้าประเทศบังกลาเทศอย่างผิดกฎหมายหรือไม่

ตำรวจบังกลาเทศเปิดเผยอีกว่าพวกเขากำลังสืบสวนหา "ข้อมูลสำคัญ" ที่ตอนนี้ทางจูนูนีและพรรคพวกยังไม่ยอมเปิดเผยออกมา ในเรื่องที่พวกเขาถูกกล่าวหาว่าเป็นผู้จุดชนวนให้กลุ่มติดอาวุธโจมตีป้อมตำรวจที่ชายแดนพม่า-บังกลาเทศ จนตามมาด้วยการโต้ตอบอย่างรุนแรงจากกองทัพพม่า ที่มีการสังหาร เผาบ้านเรือน และข่มขืนพลเรือนชาวโรฮิงญา ทำให้ชาวโรฮิงญาจำนวนมากอพยพลี้ภัยในปี 2560

การจับกุมตัวจูนูนี ยังเกิดขึ้นในวันเดียวกับที่องค์กรเอ็นจีโอเอเชียอาคเนย์ "ฟอร์ติฟายไรท์ส" ออกรายงาน 76 หน้าระบุว่ากองกำลัง ARSA และกลุ่มติดอาวุธอีกกลุ่มหนึ่งคือ RSO ได้ก่ออาชญากรรมสงครามจากการสังหาร, ลักพาตัว และทารุณกรรมชาวโรฮิงญาผู้ที่อยู่ในค่ายพักพิงผู้ลี้ภัยในบังกลาเทศ

แมทธิว สมิทธ์ ซีอีโอของฟอร์ติฟายไรท์แถลงข่าวหลังจากที่จูนูนีถูกจับกุมว่า ในฐานะที่ อะโตลาห์ อะบู จูนูนี เป็นผู้บัญชาการสูงสุดของ ARSA ทำให้เขาต้องรับผิดชอบต่อการสั่งการและคอยจัดการให้เกิดการละเมิดกฎหมายนานาชาติอย่างเลวร้ายอย่างการสังหารหรือลักพาตัวผู้คน สมิทธ์ยังเรียกร้องให้อัยการของศาลอาญาระหว่างประเทศหรือ ICC มีหมายจับ จูนูนีเพื่อให้เกิดการดำเนินคดีกับเขาที่ศาลโลกด้วย

อะโตลาห์ อะบู จูนูนี คือใคร? และกองกำลัง ARSA เคยทำอะไรไว้?

ข้อมูลจากกลุ่มศึกษาวิจัยด้านวิกฤต อินเตอร์เนชันแนลไครซิสกรุ๊ป ICG ระบุว่า อะโตลาห์ อะบู จูนูนี เป็นผู้ที่เกิดในค่ายผู้ลี้ภัยที่เมืองการาจี ประเทศปากีสถาน เมื่อปี 2520 ต่อมาเขากับครอบครัวก็ย้ายไปที่ เมกกะ ประเทศซาอุดีอาระเบีย ตั้งแต่ตอนเด็ก ซึ่งเขาได้เข้าเรียนที่นั่นและทำงานในมัสยิดที่นั่น เขาเข้าร่วมการประชุมของกลุ่มชุมชนชาวโรฮิงญาที่นั่นแล้วสุนทรพจน์ของเขาได้สร้างความประทับใจให้กับชาวซาอุฯ ทำให้มีชาวซาอุฯ สนับสนุนความพยายามเรียกร้องสิทธิให้กับชาวโรฮิงญา

ต่อมาในปี 2559 จูนูนีก็กลายเป็นผู้นำของ ARSA และในปี 2560 เขาก็โพสต์วิดีโอประกาศให้สัญญาว่าจะสู้เพื่อสิทธิของขาวโรฮิงญาที่ถูกกดขี่ในพม่า และเพื่อโต้ตอบรัฐบาลพม่ากับกองกำลังทหารผสมของพม่าที่คุกคามชาวโรฮิงญาไร้สัญชาติ

กองกำลัง ARSA ก่อนหน้านี้มีชื่อว่า อัล-ยาฌิน พวกเขาเป็นที่รู้จักในสายตาโลก จากการที่ก่อเหตุโจมตีป้อมตำรวจในรัฐยะไข่เมื่อเดือน สิงหาคม 2560 จนนำมาซึ่งการโต้ตอบจากรัฐบาล ที่เป็นเหตุให้ชาวโรฮิงญามากกว่า 750,000 รายต้องหนีไปบังกลาเทศ

อย่างไรก็ตามรัฐบาลบังกลาเทศก็เปิดเผยเมื่อเดือน มิ.ย. 2565 ว่า ARSA มีอิทธิพลในค่ายผู้อพยพโรฮิงญา และเปิดเผยว่าจูนูนีได้สั่งให้สมาชิก ARSA สั่งหาร มูฮิบ อัลลาห์ ผู้นำโรฮิงญาที่มีชื่อเสียงที่เคยไปเยือนทำเนียบขาว อัลลาห์ ถูกสังหารคาสำนักงานของตัวเองที่ค่ายผู้ลี้ภัยในบังกลาเทศ

นอกจากนี้ ICG ยังระบุอีกว่า ARSA ได้เข้าร่วมกับกองกำลังของคณะรัฐประหารพม่าในปี 2566 ถึงแม้ว่ากองทัพพม่าจะเคยสังหารหมู่ชาวโรฮิงญามาก่อนก็ตาม

ชาวโรฮิงญารายหนึ่งชื่อ โมอัมหมัด อามิน กล่าวว่าเขาเคยจ่ายเงินค่าไถ่ 300,000 ธากา (ราว 83,000 บาท) ให้กับกลุ่ม ARSA ที่ทำการลักพาตัวเขาไปเรียกค่าไถ่ อามินบอกว่าเขายินดีที่จูนูนีถูกจับกุมแล้วเพราะมองว่าจูนูนี "ขายชาวโรฮิงญาเพื่อผลประโยชน์ของตัวเอง"

อิมเทียซ อาห์เหม็ด ศาสตราจารย์ด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศมหาวิทยาลัยธากา กล่าวว่า การจับกุมตัวจูนูนีในครั้งนี้ถือเป็นพัฒนาการสำคัญในเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างบังกลาเทศกับพม่าเพราะเป็นการส่งสัญญาณจากบังกลาเทศว่า ARSA อยู่ภายใต้การควบคุมแล้ว ซึ่งเป็นการส่งสัญญาณต่อทั้งกองทัพพม่าและต่อกองทัพอาระกัน ซึ่งเป็นกองกำลังติดอาวุธที่กำลังสู้รบกับกองทัพพม่าในพื้นที่รัฐยะไข่

เรียบเรียงจาก
EXPLAINED: Arrested ARSA leader blamed for violence against Rohingya refugees, Radio Free Asia, 23-03-2025
Bangladesh arrests leader of Rohingya insurgent group, DW, 19-03-2025
 

ข้อมูลเพิ่มเติมจาก
https://www.fortifyrights.org/downloads/I%20May%20Be%20Killed%20Any%20Moment%20-%20Fortify%20Rights%20Report%20(ENG).pdf