ศาลพิเศษในบังกลาเทศตัดสินประหารชีวิต 'ชีค ฮาซินา' อดีตนายกรัฐมนตรี หลังชี้ว่ามีส่วนสั่งใช้ความรุนแรงสลายการชุมนุมนักศึกษาเมื่อปี 2024 ที่ทำให้มีผู้เสียชีวิตกว่า 1,400 คน ขณะอินเดียถูกกดดันให้ส่งตัวเธอกลับประเทศ
ชีค ฮาซินา (Sheikh Hasina) อดีตนายกรัฐมนตรีบังกลาเทศ | ภาพจาก: Annaliese McDonough/Commonwealth Sectratariat (CC BY-NC-ND 2.0)
สำนักข่าว Al Jazeera รายงานเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2025 ว่า ศาลพิเศษในบังกลาเทศมีคำพิพากษาประหารชีวิต ชีค ฮาซินา (Sheikh Hasina) อดีตนายกรัฐมนตรีที่กำลังหลบหนี หลังศาลชี้ว่าเธอสั่งปราบปรามการประท้วงของนักศึกษาเมื่อปี 2024 แล้วจนมีผู้เสียชีวิตจำนวนมาก
คำตัดสินประกาศในกรุงธากา เมื่อวันจันทร์ (17 พ.ย.) ศาลอาญาระหว่างประเทศ (International Crimes Tribunal) ซึ่งเป็นศาลพิเศษของบังกลาเทศ พิจารณาว่า ฮาซินา อายุ 78 ปี กระทำความผิดฐานอาชญากรรมต่อมนุษยชาติร่วมกับผู้ต้องหาอีก 2 คน
สหประชาชาติ (UN) ระบุว่า เหตุการณ์ปราบปรามผู้ชุมนุมในปี 2024 ทำให้มีผู้เสียชีวิตมากถึง 1,400 คน และบาดเจ็บอีกหลายพันคน รัฐบาลของฮาซินาพยายามควบคุมสถานการณ์เพื่อรักษาอำนาจก่อนถูกรัฐประหารในเดือนสิงหาคม 2024 และหลบหนีไปอินเดีย
คำตัดสินถ่ายทอดสดทั่วประเทศ ก่อนการเลือกตั้งครั้งแรกหลังการโค่นล้มรัฐบาล ซึ่งจะจัดขึ้นภายในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้า
ผู้พิพากษา โกลัม มอร์ตูซา โมซุมเดอร์ (Golam Mortuza Mozumder) อ่านคำพิพากษาว่า ฮาซินามีความผิด 3 กระทง คือ ยุยงปลุกปั่น สั่งให้สังหาร และไม่สั่งการเพื่อยับยั้งการละเมิดสิทธิ
“ศาลเห็นว่าต้องลงโทษสถานเดียว คือ ประหารชีวิต”
อดีตรัฐมนตรีมหาดไทย อาซาดุซซามาน ข่าน (Asaduzzaman Khan) ถูกตัดสินประหารชีวิตเช่นกัน โดยพิจารณาคดีลับหลัง ส่วนอดีตผู้บัญชาการตำรวจ เชาดรี อับดุลลาห์ อัล-มามุน (Chowdhury Abdullah Al-Mamun) ที่รับสารภาพ ได้รับโทษจำคุก 5 ปี
บรรยากาศในห้องพิจารณาคดีเต็มไปด้วยครอบครัวผู้เสียชีวิต หลายคนร้องไห้ โห่ร้อง และคุกเข่าขอพรหลังได้ยินคำพิพากษา ถือเป็นคำตัดสินที่รุนแรงที่สุดต่อผู้นำประเทศในประวัติศาสตร์บังกลาเทศ
ฮาซินาออกแถลงการณ์โต้ ชี้ “ไม่ยุติธรรม”
หลังถูกตัดสิน ฮาซินาออกแถลงการณ์จากที่หลบซ่อน ยืนยันว่าข้อกล่าวหาไม่เป็นธรรม เธอบอกว่า เธอและข่าน “ทำทุกอย่างด้วยความสุจริต” และต้องการลดความสูญเสีย
เธอยอมรับว่า “ควบคุมสถานการณ์ไม่อยู่” แต่ปฏิเสธว่าไม่ได้สั่งให้เจ้าหน้าที่สังหารผู้ชุมนุม พร้อมวิจารณ์ศาลว่าเป็น “กระบวนการที่ลำเอียงและมีแรงจูงใจทางการเมือง”
ฮาซินาไม่สามารถอุทธรณ์ได้ เว้นแต่จะมอบตัวหรือถูกจับตัวภายใน 30 วัน
รัฐบาลเฉพาะกาลที่นำโดย มูฮัมหมัด ยูนุส (Muhammad Yunus) เจ้าของรางวัลโนเบล แถลงว่าคำพิพากษานี้ “เป็นหมุดหมายสำคัญ” แต่ขอให้ประชาชนสงบ และเตือนว่าจะจัดการหากเกิดความวุ่นวาย
ก่อนหน้านี้ ตำรวจปะทะกับกลุ่มผู้ประท้วงที่ต้องการให้รื้อซากบ้านของ เชค มูจิบูร์ ราห์มาน (Sheikh Mujibur Rahman) บิดาของฮาซินา ซึ่งถูกทำลายบางส่วนจากเหตุความรุนแรงปีที่แล้ว
กองกำลังตำรวจและกองกำลังความมั่นคงถูกส่งประจำการในหลายพื้นที่ทั่วประเทศ รวมถึงอาคารราชการและศาล
อินเดียถูกกดดันให้ส่งตัวฮาซินาคืน
กระทรวงการต่างประเทศบังกลาเทศเรียกร้องให้รัฐบาลอินเดียส่งตัว ฮาซินา และข่าน กลับประเทศทันที โดยระบุว่าเป็น “ความรับผิดชอบตามกฎหมาย”
อินเดียตอบเพียงว่า “รับทราบคำพิพากษา” และจะหารือเชิงสร้างสรรค์ แต่ไม่ได้พูดถึงการส่งตัวผู้ต้องหา
ผู้สื่อข่าวของ Al Jazeera ในกรุงธาการายงานว่า โอกาสที่อินเดียจะส่งตัวฮาซินานั้น “แทบเป็นไปไม่ได้”
ซาจีด วาเซด (Sajeed Wazed) บุตรชายของฮาซินา พูดในสื่อว่า อินเดียจะไม่ส่งตัวเธอคืน และจะคุ้มครองความปลอดภัยของเธอ ทำให้เกิดความกังวลว่าอาจเกิดปัญหาทางการทูตเพิ่มขึ้น
ศรีราธา ดัตตา (Sreeradha Datta) ศาสตราจารย์ด้านเอเชียใต้จากมหาวิทยาลัย Jindal Global University บอกว่า “อินเดียไม่มีทางส่งตัวเธอ และความสัมพันธ์ระหว่าง 2 ประเทศก็อยู่ในจุดที่อ่อนไหวมานานแล้ว”
ด้าน อับบาส ไฟซ (Abbas Faiz) นักวิจัยอิสระด้านเอเชียใต้ ระบุว่า รัฐบาลเฉพาะกาลต้องการแสดงให้ประชาชนเห็นว่ากระบวนการยุติธรรมในยุคนี้ “โปร่งใสกว่าเดิม” ก่อนการเลือกตั้งปีหน้า
เขาบอกว่า ครอบครัวเหยื่อจำนวนมากอาจพอใจกับคำพิพากษา แต่หลายคนยังต้องการ “ความยุติธรรมที่สมบูรณ์” และคำตัดสินนี้อาจเปิดทางไปสู่ “กระบวนการปรองดองระดับชาติ” ในอนาคต
