ศาลรัฐธรรมนูญเสียงข้างมาก 6 ต่อ 1 ให้ทำประชามติ 3 ครั้ง แต่ครั้ง 1 ที่ให้ถามประชาชนว่าจะให้มีรัฐธรรมนูญใหม่หรือไม่ กับครั้งที่ 2 ถามเรื่องวิธีการและเนื้อหาสำคัญของรัฐธรรมนูญใหม่ อาจรวมเป็นครั้งเดียวได้ แต่ในรัฐธรรมนูญ 60 หมวด 15 ยังไม่ได้ให้ประชาชนเลือกผู้ร่างได้
10 ก.ย.2568 เว็บไซต์ศาลรัฐธรรมนูญเผยแพร่คำวินิจฉัยประเด็นจำนวนครั้งประชามติเพื่อร่างรัฐธรรมนูญใหม่และอำนาจหน้าที่ของรัฐสภาในการริเริ่มจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่ ตามที่เปรมศักดิ์ เพียยุระ สมาชิกวุฒิสภา และวิสุทธิ์ ไชยณรุณ สส.พรรคเพื่อไทย ยื่นผ่านประธานสภาฯ เมื่อ 17 มี.ค.2568 ขอให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยตามมาตรา 210 วรรคหนึ่ง(2)
ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยทั้ง 2 ประเด็น
ประเด็นแรกเป็นเรื่องอำนาจของรัฐสภาในการริเริ่มหรือแสดงความต้องการเพื่อจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ประเด็นศาลรัฐธรรมนูญเสียงข้างมาก 5 ต่อ 2 ว่ารัฐสภามีอำนาจริเริ่มได้ แต่ต้องให้ประชาชนออกเสียงประชามติให้ความเป็นชอบว่าสมควรมีรัฐธรรมนูญใหม่หรือไม่ก่อน
ศาลระบุต่อว่าการจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่จะต้องเป็นไปตามรัฐธรรมนูญ หมวด 15 การแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญด้วย ซึ่งรัฐสภามีอำนาจแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญได้ แต่รัฐสภาไม่อาจให้ประชาชนเลือกผู้ร่างรัฐธรรมนูญได้โดยตรง
ประเด็นแรกนี้ตุลาการเสียงข้างมาก 5 คน ได้แก่ นครินทร์ เมฆไตรรัตน์, อุดม สิทธิวิรัชธรรม, วิรุฬห์ แสงเทียน, จิรนิติ หะวานนท์ และ นภดล เทพพิทักษ์ ส่วนเสียงข้างน้อย 2 คน คือ บรรจงศักดิ์ วงศ์ปราชญ์ และสุเมธ รอยกุลเจริญ เห็นว่าภายใต้รัฐธรรมนูญ 2560 รัฐสภาไม่มีอำนาจริเริ่มเว้นแต่จัดให้ประชาชนออเสียงประชามติให้ความเห็นชอบว่าสมควรมีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่
ในประเด็นที่สอง ต้องทำประชามติกี่ครั้ง เรื่องนี้เสียงข้างมาก 6 ต่อ 1 กลับเห็นว่าต้องทำประชามติ 3 ครั้ง โดยแบ่งดังนี้
ครั้งที่ 1 ให้ประชาชนออกเสียงประชามติว่าสมควรมีรัฐธรรมนูญ ฉบับใหม่หรือไม่
ครั้งที่ 2 ให้ประชาชนออกเสียงประชามติเกี่ยวกับการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ว่ามีวิธีการและเนื้อหาที่สำคัญอย่างไร
ครั้งที่ 3 ภายหลังรัฐสภาจัดทำร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่เสร็จแล้ว ให้ประชาชนออกเสียงประชามติว่าเห็นชอบกับร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่
ทั้งนี้ ศาลเสียงข้างมากเห็นว่า ครั้งที่ 1 กับ 2 สามารถรวมเป็นครั้งเดียวได้
ประเด็นนี้ศาลเสียงข้างมาก 6 คน ได้แก่ นครินทร์ เมฆไตรรัตน์, วิรุฬห์ แสงเทียน, จิรนิติ หะวานนท์, นภดล เทพพิทักษ์, บรรจงศักดิ์ วงศ์ปราชญ์ และสุเมธ รอยกุลเจริญ ส่วนเสียงข้างน้อย 1 คน คืออุดม สิทธิวิรัชธรรม เห็นว่าทำแค่ 2 ครั้งคือ ครั้งที่ 1 กับ 3
