สหพันธ์เกษตรกรภาคเหนือ (สกน.) เผยแพร่แถลงการณ์เห็นชอบประชามติ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ทลายมรดกบาป คสช. จี้เขียนรัฐธรรมนูญใหม่ สถาปนาสิทธิชุมชน-ที่ดินต้องเป็นของเกษตรกร โดยเรียกร้องให้รื้อถอน “มรดกบาป” ยุค คสช. โดยเฉพาะโครงสร้างกฎหมายและนโยบายด้านที่ดิน ทรัพยากร และรัฐธรรมนูญ 2560 ที่ถูกมองว่าเป็นต้นตอของความอยุติธรรมและการกดทับสิทธิของเกษตรกรและชุมชนท้องถิ่นมาอย่างยาวนาน
สหพันธ์เกษตรกรภาคเหนือออกแถลงการณ์เมื่อวันที่ 14 มกราคม 2569 เรียกร้องให้รื้อถอน “มรดกบาป” จากยุคคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) โดยเฉพาะโครงสร้างกฎหมายและนโยบายด้านที่ดิน ทรัพยากร และรัฐธรรมนูญ ที่ถูกมองว่าเป็นต้นตอของความอยุติธรรมและการกดทับสิทธิของเกษตรกรและชุมชนท้องถิ่นมาอย่างยาวนาน
แถลงการณ์ระบุว่า ท่ามกลางวิกฤตความเหลื่อมล้ำที่กัดกินสังคมไทยมาอย่างยาวนาน ปัญหาที่ดินและทรัพยากรยังคงเป็นบาดแผลฉกรรจ์ที่กดทับพี่น้องเกษตรกรและชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิม ที่ผ่านมาเราถูกทำให้กลายเป็นผู้บุกรุกในที่ดินบรรพบุรุษ ถูกพรากสิทธิในการจัดการทรัพยากรด้วยเงื้อมมือของกฎหมายที่ไม่เป็นธรรม ถึงเวลาแล้วที่เราต้องรวมพลังเพื่อเดินหน้าแก้ไขปัญหาที่ดินและทรัพยากรอย่างถอนรากถอนโคน
หัวใจสำคัญของการขับเคลื่อนครั้งนี้ คือการ แก้ไขกฎหมายที่เป็นอุปสรรคต่อการจัดการที่ดินและทรัพยากรโดยชุมชน เราไม่อาจยอมรับกฎหมายป่าไม้หรือระเบียบรัฐบาลที่มองคนเป็นศัตรูกับผืนป่า แต่เราต้องการกฎหมายที่รับรองว่า “คนกับป่าอยู่ร่วมกันได้อย่างแท้จริง” เพื่อเปลี่ยนจากรัฐอำนาจนิยมสู่รัฐที่เกื้อกูลต่อวิถีชีวิตเกษตรกร นำไปสู่การ สถาปนาอำนาจสิทธิชุมชน ให้ปรากฏชัดแจ้งในทางปฏิบัติ ไม่ใช่เพียงตัวอักษรที่ไร้ลมหายใจ ชุมชนต้องมีอำนาจตัดสินใจ มีสิทธิในการถือครองที่ดินร่วมกัน และมีศักดิ์ศรีในฐานะเจ้าของทรัพยากรอย่างเต็มภาคภูมิ
อย่างไรก็ตาม อุปสรรคใหญ่ที่ขวางกั้นสิทธิของพวกเราคือ มรดกบาปจากยุค คสช. ที่ได้ฝังรากความอยุติธรรมผ่านกลไกเชิงโครงสร้าง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง “ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี” ซึ่งไม่ใช่แผนการพัฒนาเหมือนคำกล่าวอ้าง แต่เป็น “ยุทธศาสตร์ทาส” ที่ถูกเขียนขึ้นเพื่อจองจำอนาคตของประชาชน ให้อยู่ภายใต้การกำกับของกลุ่มอภิสิทธิ์ชนและระบบรัฐราชการรวมศูนย์ไปอีกสองทศวรรษ รัฐธรรมนูญฉบับนี้คือโซ่ตรวนที่ขวางกั้นการกระจายอำนาจและการจัดการทรัพยากรที่เป็นธรรม เราต้องทลายอำนาจเชิงโครงสร้างเหล่านี้ให้สิ้นซาก เพื่อคืนอำนาจกลับสู่มือประชาชน
สหพันธ์เกษตรกรภาคเหนือระบุด้วยว่า การออกเสียงประชามติเห็นชอบในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ เพื่อเดินหน้าเขียนรัฐธรรมนูญใหม่ เป็นหมุดหมายสำคัญในการปลดโซ่ตรวนทางโครงสร้าง โดยย้ำว่ามีเพียงรัฐธรรมนูญฉบับประชาชนเท่านั้นที่จะคุ้มครองสิทธิในที่ดินทำกินและสิทธิชุมชนได้อย่างยั่งยืน พร้อมประกาศจุดยืนว่า “ที่ดินต้องเป็นของเกษตรกร สิทธิชุมชนต้องอยู่เหนืออำนาจเผด็จการ”
กิจกรรมรณรงค์ประชามติรัฐธรรมนูญ โดย สกน. ภาพเผยแพร่เมื่อ 20 ม.ค. 2569 ที่มา: สหพันธ์เกษตรกรภาคเหนือ
