ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชนเผย เมื่อวันที่ 9 และ 11 พ.ค. 2569 ที่ผ่านมา ศาลอุทธรณ์ยังยกคำร้องขอประกันตัว คดี ม.112 ‘อานนท์ นำภา’ 9 คดี ถูกขังมาแล้วสองปีครึ่ง รอคำพิพากษาชั้นอุทธรณ์ทุกคดี
ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชนรายงานว่า ศาลอุทธรณ์มีคำสั่งยกคำร้องขอประกันตัวของ อานนท์ นำภา ทนายความสิทธิมนุษยชนและนักกิจกรรมทางการเมือง หลังทนายความยื่นคำร้องขอประกันตัวชั้นอุทธรณ์ในคดี “หมิ่นประมาทกษัตริย์ฯ” ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 จำนวน 9 คดี ที่อานนท์ถูกคุมขัง ไปเมื่อวันที่ 9 และ 11 พ.ค. 2569 ที่ผ่านมา
การยื่นประกันครั้งนี้ เนื่องจากอานนท์ต้องการยืนยันว่า พฤติการณ์คดีเป็นการใช้เสรีภาพในการแสดงออกและการชุมนุม เรียกร้องการเปลี่ยนผ่านจากการสืบทอดอำนาจของคณะรัฐประหารสู่รัฐบาลประชาธิปไตย ท่ามกลางบริบทในปัจจุบันที่กรมราชทัณฑ์มีมติให้พักโทษ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร และกรณีของประเทศเมียนมา ก็มีการปล่อยตัวนักโทษทางการเมือง
สำหรับคดีที่ยื่นขอประกันตัวในครั้งนี้มีทั้งสิ้น 9 คดี โดยเป็นคดีของศาลอาญาทั้งหมด ได้แก่ คดีปราศรัย #ม็อบ14ตุลา63, คดีโพสต์ 2 ข้อความในเฟซบุ๊กวิพากษ์วิจารณ์การใช้อำนาจบริหารราชการแผ่นดินของรัชกาลที่ 10, คดี #ราษฎรสาส์น โพสต์จดหมายข้อความถึงกษัตริย์, คดีปราศรัย #ม็อบแฮรี่พอตเตอร์1, คดีโพสต์ 3 ข้อความในเฟซบุ๊กวิพากษ์วิจารณ์การใช้มาตรา 112 และ ปัญหาของสถาบันกษัตริย์, คดีปราศรัย #ม็อบ17พฤศจิกา63 หน้ารัฐสภา, คดีปราศรัย #ม็อบแฮรี่พอตเตอร์2, คดีปราศรัยชุมนุมหน้าสน.บางเขน เมื่อวันที่ 21 ธ.ค. 2563 และ คดีปราศรัยชุมนุม #2ธันวา63ไปห้าแยกลาดพร้าว
หากนับรวมที่ยื่นประกันตัวทั้งหมดตั้งแต่อานนท์ถูกคุมขังมา ได้มีการยื่นคำร้องในทุกคดีรวมกันทั้งหมดเป็น จำนวน 158 ฉบับ (แยกเป็นยื่นคำร้องขอประกันตัว 113 ฉบับ และคำร้องอุทธรณ์คำสั่งไม่ให้ประกันตัว 54 ฉบับ) ศาลก็มีคำสั่งยกคำร้องทุกฉบับเรื่อยมา
คำร้องขอยื่นประกันตัวทั้ง 9 คดี มีใจความสำคัญดังนี้
จำเลยขอเรียนต่อศาลว่า คดีของจำเลยมีหนทางต่อสู้คดีได้ทั้งในปัญหาข้อเท็จจริงและข้อกฎหมาย ซึ่งคดีของจำเลยมีประเด็นที่จะเปลี่ยนแปลงคำพิพากษาของศาลชั้นต้นได้ คดีของจำเลยยังไม่ถึงที่สุด เป็นผู้กระทำความผิดจึงได้รับการสันนิษฐานว่าเป็นผู้บริสุทธิ์ ตามกฎหมายรัฐธรรมนูญฯ และจำเลยมีถิ่นที่อยู่เป็นหลักแหล่ง ไม่ได้เคยมีพฤติการณ์หลบหนี
พฤติการณ์การชุมนุมในช่วงปี 2563 ของจำเลยเป็นการใช้เสรีภาพการแสดงความคิดเห็นและการชุมนุมเรียกร้องทางการเมืองของนักศึกษาและเยาวชนคนรุ่นใหม่ เรียกร้องการเปลี่ยนผ่านการปกครองที่สืบทอดอำนาจจากคณะรัฐประหารของพ.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ไปสู่การแก้ไขรัฐธรรมนูญและมีรัฐบาลประชาธิปไตยเข้ามาบริหารประเทศซึ่งปัจจุบันประเทศไทยได้มีการเลือกตั้งและมีรัฐบาลพลเรือนที่มาจากการเลือกตั้ง
ประกอบกับเมื่อวันที่ 29 เม.ย. 2569 กรมราชทัณฑ์โดยคณะอนุกรรมการพิจารณาพักการลงโทษได้มีมติให้พักโทษ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร จากการคุมขังตามคำวินิจฉัยของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ซึ่งกำหนดการปล่อยตัวในวันที่ 11 พ.ค. 2569
นอกจากนั้นยังมีการเปลี่ยนแปลงจากประเทศเพื่อนบ้าน ได้แก่ ประเทศเมียนมา ซึ่งปล่อยนักโทษการเมือง 4,300 ราย ลดโทษจำคุก อองซานซูจี อดีตที่ปรึกษาแห่งรัฐเป็น 1 ใน 6 ของโทษจำคุก 27 ปี ภายหลังจากที่ประเทศมีรัฐบาลจากการเลือกตั้งประธานาธิบดี
หลังทนายความยื่นคำร้องขอประกันตัว ศาลอาญาได้ส่งคำร้องให้ศาลอุทธรณ์เป็นผู้วินิจฉัย ต่อมาวันที่ 12 พ.ค. 2569 นายประกันทราบคำสั่งศาลและติดตามเอกสารคดีที่มีคำสั่งยกคำร้องทั้งหมด
สำหรับคำสั่งยกคำร้องการประกันตัว ศาลอุทธรณ์ระบุคำสั่งแยกออกเป็นรายคดี โดยทั้ง 9 คดี ระบุเหตุผลทำนองเดียวกันว่า พิเคราะห์ความหนักเบาแห่งข้อหาและโทษ ประกอบกับศาลอุทธรณ์และศาลฎีกาเคยมีคำสั่งไม่อนุญาตให้ปล่อยตัวชั่วคราวในระหว่างอุทธรณ์มาแล้วหลายครั้ง เนื่องจากเกรงว่า จำเลยจะหลบหนี ยังไม่มีเหตุที่จะเปลี่ยนแปลงคำสั่งเดิม
อานนท์ถูกคุมขังมาตั้งแต่วันที่ 26 ก.ย. 2566 ปัจจุบันเป็นเวลากว่า 2 ปี 7 เดือนเศษแล้ว เขาถูกศาลชั้นต้นลงโทษจำคุกในคดีมาตรา 112 จำนวน 11 คดี และคดีอื่น ๆ หากรวมโทษต่อกันเป็นประมาณ 31 ปี 9 เดือนเศษ โดยทุกคดียังไม่สิ้นสุดลง ยังมีการยื่นอุทธรณ์ต่อ และแม้ในรอบสองปีครึ่งที่ผ่านมาจะมีการยื่นขอประกันตัวอานนท์อย่างต่อเนื่อง แต่ศาลก็ไม่เคยให้ประกันตัว
ตลอดปีนี้ อานนท์ยังมีกำหนดการสืบพยานในคดีของศาลอาญาอีกสองคดี ได้แก่ คดีชุมนุม #19กันยาทวงอำนาจคืนราษฎร และคดีชุมนุม #ม็อบ25พฤศจิกาไปSCB โดยคดีหลังมีนัดสืบพยานต่อในช่วงวันที่ 19-22, 26-29 พ.ค. นี้
