ผลสำรวจกระทรวงยุติธรรมญี่ปุ่นพบแรงงานฝึกทักษะด้านเทคนิคจากต่างชาติสัดส่วนกว่าครึ่ง ต้องเป็นหนี้เพื่อมาทำงานที่ญี่ปุ่น - ทั้งนี้อาจทบทวนโครงการฝึกงานนี้เพื่อการปกป้องสิทธิมนุษยชนที่ดีกว่า
ที่มาภาพ: ILO in Asia and the Pacific (CC BY-NC-ND 2.0)
4 ก.ย. 2565 การสำรวจล่าสุดโดยสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง กระทรวงยุติธรรมญี่ปุ่น เปิดเผยว่าผู้ฝึกงานชาวต่างชาติมากกว่าครึ่งมีหนี้สินสะสมโดยเฉลี่ย 550,000 เยน (ประมาณ 144,500 บาท) ในประเทศของพวกเขาเอง เพื่อมาญี่ปุ่นและเข้าร่วมในโครงการฝึกอบรมด้านเทคนิค
การสำรวจตั้งแต่เดือน ธ.ค. 2564 - เม.ย. 2565 โดยได้สอบถามผู้ฝึกงานชาวต่างชาติประมาณ 2,200 คน จาก 6 ประเทศ ได้แก่ เวียดนาม จีน อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ พม่า และกัมพูชา พบว่าส่วนใหญ่ ร้อยละ 85.3 ของผู้ตอบแบบสอบถามระบุว่าพวกเขาได้จ่ายค่าใช้จ่ายบางรูปแบบให้กับองค์กรประสานงานในประเทศของตนก่อนเดินทางมาเข้าโครงการฝึกอบรมด้านเทคนิคที่ประเทศญี่ปุ่น ค่าใช้จ่ายเฉลี่ยทั้งหมดประมาณ 521,000 เยน (ประมาณ 137,000 บาท) ซึ่งรวมถึงรวมค่าธรรมเนียมการจัดส่ง ค่าใช้จ่ายก่อนการฝึกอบรม และค่าประกันหากละเมิดสัญญา
โดยประเทศที่มีค่าใช้จ่ายสูงสุดคือเวียดนามที่ประมาณ 656,000 เยน (ประมาณ 172,000 บาท) ต่ำสุดคือฟิลิปปินส์ประมาณ 94,000 เยน (ประมาณ 25,000 บาท)
ทั้งนี้โครงการฝึกงานด้านเทคนิค มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้แรงงานต่างชาติได้เรียนรู้ทักษะขณะทำงานในญี่ปุ่น ถูกมองว่าเป็นปัญหามานานแล้ว เนื่องจากเป็นที่รับรู้ในเรื่องค่าแรงต่ำ ชั่วโมงการทำงานที่ยาวนาน และการละเมิดสิทธิมนุษยชนซ้ำแล้วซ้ำเล่า
ในกรณีของเวียดนามนั้น ร้อยละ 11.5 ยังต้องจ่ายค่า "ค่าธรรมเนียมการแนะนำ" ให้กับคนกลางที่แยกจากองค์กรประสานงานการฝึกอบรม ซึ่งโดยเฉลี่ยแล้วค่าใช้จ่ายเหล่านั้นอยู่ที่ 447,000 เยน (ประมาณ 117,000 บาท) เลยทีเดียว
การสำรวจยังแสดงให้เห็นว่า ร้อยละ 54.7 ของผู้ฝึกงานต้องเป็นหนี้ในประเทศต้นทางก่อนเดินทางมาญี่ปุ่น โดยผู้ฝึกงานจากกัมพูชาและเวียดนามเป็นหนี้มากที่สุดที่ร้อยละ 83.5 และร้อยละ 80 ตามลำดับ
หนี้สินสะสมโดยเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 550,000 เยน (ประมาณ 144,500 บาท) เมื่อแบ่งตามประเทศ ผู้ฝึกงานจากเวียดนามมีหนี้สูงสุด 674,000 เยน (ประมาณ 177,000 บาท) กัมพูชา 567,000 เยน (ประมาณ 149,000 บาท) จีน 529,000 เยน (ประมาณ 139,000 บาท) พม่า 316,000 เยน (ประมาณ 83,000 บาท) อินโดนีเซีย 282,000 เยน (ประมาณ 74,000 บาท) และฟิลิปปินส์ 154,000 เยน (ประมาณ 40,000 บาท)
ญี่ปุ่นจะทบทวนโครงการฝึกทักษะอาชีพคนต่างชาติเพื่อการปกป้องสิทธิมนุษยชนที่ดีกว่า
ทั้งนี้เมื่อช่วงต้นเดือน ส.ค. 2565 สำนักข่าว NHK รายงานว่ารัฐบาลญี่ปุ่นระบุจะทบทวนโครงการฝึกทักษะอาชีพเพื่อการปกป้องสิทธิมนุษยชนของชาวต่างชาติที่ดีกว่า
โครงการฝึกทักษะอาชีพได้จัดตั้งขึ้นเมื่อปี 1993 โดยมีจุดประสงค์เพื่อถ่ายทอดทักษะและเทคโนโลยีจากญี่ปุ่น รวมถึงบ่มเพาะทรัพยากรบุคคลในประเทศกำลังพัฒนา แต่นักสังเกตการณ์ได้ระบุว่าโครงการดังกล่าวที่จริงแล้วมีขึ้นเพื่อหาแรงงานมาทำงานในญี่ปุ่น โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมที่มีสภาพการทำงานที่ยากลำบากและขาดแคลนแรงงาน
นายฟูรูกาวะ โยชิฮิซะ รัฐมนตรีกระทรวงยุติธรรมของญี่ปุ่นยอมรับเมื่อปลายเดือน ก.ค. 2565 ว่ามีช่องว่างระหว่างจุดประสงค์ของโครงการที่ต้องการให้ความช่วยเหลือกับนานาชาติ กับความเป็นจริงที่เป็นการทดแทนแรงงานที่ขาดแคลน โดยนายฟูรูกาวะกล่าวว่า รัฐบาลจะเดินหน้าหารือเรื่องการทบทวนเพื่อสร้างระบบที่จะปกป้องสิทธิมนุษยชนของชาวต่างชาติ
ที่มา
![สแกน QR Code เพื่อร่วมบริจาคเงินให้กับประชาไท](https://img.pct.fyi/uploads/big/50cd36632778858506956587c3cd91f7.png)
ร่วมบริจาคเงิน สนับสนุน ประชาไท โอนเงิน กรุงไทย 091-0-10432-8 "มูลนิธิสื่อเพื่อการศึกษาของชุมชน FCEM" หรือ โอนผ่าน PayPal / บัตรเครดิต (รายงานยอดบริจาคสนับสนุน)