มูลนิธิผสานวัฒนธรรมเผย กสม. มีมติชี้ว่าเจ้าหน้าที่ตำรวจ สภ.ปากน้ำ จ.ระนอง กระทำละเมิดสิทธิ 'ตาน ซิน อู' แรงงานชาวพม่าเสียชีวิตระหว่างการควบคุมตัว 

มูลนิธิผสานวัฒนธรรมแจ้งข่าวว่าเมื่อวันที่ 1 พ.ย. 2566 ที่ผ่านมา คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ได้ส่งรายงานผลการพิจารณา กรณีนายตาน ซิน อู แรงงานจากประเทศพม่า เสียชีวิตในระหว่างควบคุมตัวใน สภ.ปากน้ำ จังหวัดระนอง โดยมีมติชี้ว่า เจ้าหน้าที่ตำรวจ สภ.ปากน้ำจังหวัดระนอง กระทำละเมิดสิทธิมนุษยชน นายตาน ซิน อู และญาติจริง และเสนอแนะให้สำนักงานตำรวจแห่งชาติตรวจสอบข้อเท็จจริงและเยียวยาครอบครัวผู้เสียชีวิตให้เหมาะสมอีกด้วย

สืบเนื่องจากการขอความช่วยเหลือด้านกฎหมาย ของมูลนิธิเพื่อสิทธิมนุษยชนและการพัฒนา (มสพ.) กรณีการเสียชีวิตของนายปุต๊ะ หรือ ตาน ซิน อู แรงงานจากประเทศพม่า เสียชีวิตในระหว่างการควบคุมตัวของเจ้าหน้าที่ตำรวจ มูลนิธิผสานวัฒนธรรม ซึ่งเป็นองค์กรที่ได้รับการจดแจ้งให้เป็นองค์กรเอกชนด้านสิทธิมนุษยชน ตาม พ.ร.บ. คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ.2560  จึงได้ร้องเรียนต่อ กสม. ตามคําร้องที่ 179/2565 ขอให้ตรวจสอบการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ตํารวจ สภ.ปากน้ำ จังหวัดระนอง ที่ได้จับกุมนายตาน ซิน อู ผู้ต้องสงสัยว่าใช้ยาเสพติด จากบ้านพักคนงาน เมื่อ วันที่ 13 ต.ค. 2565 แล้วนำตัวไปที่สถานีตำรวจภูธรปากน้ำระนอง เพื่อจะตรวจปัสสาวะ แต่กลับปรากฏว่า ในระหว่างที่ถูกขังเพียง 2-3 ชั่วโมง นายตาน ซิน อู ได้ถูกเจ้าหน้าที่ตำรวจนำตัวส่งโรงพยาบาลระนองและต่อมาได้เสียชีวิตในวันที่ 16 ต.ค. 2565 

กสม. ได้ดำเนินการตรวจสอบพยานหลักฐานเกี่ยวกับกรณีนี้อย่างละเอียด ต่อมาในการประชุม ครั้งที่ 29/2566 เมื่อวันที่ 17 ก.ค. 2566 กสม. ได้มีมติว่า เจ้าหน้าที่ตำรวจได้ละเมิดสิทธิมนุษยชนนายตาน ซิน อู ผู้เสียชีวิตและบิดาและมารดาของผู้เสียชีวิต โดยจากการตรวจสอบ กสม. ได้สรุปความเห็นว่า 

1. เจ้าหน้าที่ตำรวจที่จับกุมและควบคุมตัวนายตาน ซิน อู ได้กระทำหรือละเลยต่อหน้าที่ที่ต้องปฏิบัติ ในการคุ้มครองความปลอดภัยในชีวิตและร่างกายของนายตาน ซิน อู อันถือว่าเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนของนายตาน ซิน อู จนเป็นผลให้นายตาน ซิน อู เสียชีวิต

2. เจ้าหน้าที่ตำรวจได้ละเมิดสิทธิมนุษยชนนายตาน ซิน อู โดยการใส่กุญแจมือในขณะหมดสติซึ่งอยู่ในสภาพที่ไม่สามารถจะต่อสู้ หรือจะหลบหนีได้ ทั้งเจ้าหน้าที่ยังได้ปฏิเสธคำร้องขอของมารดานายตาน ซิน อู เจ้าของแพปลานายจ้างของนายตาน ซิน อู รวมทั้งเจ้าหน้าที่โรงพยาบาลระนองที่ขอให้ถอดกุญแจมือนายตาน ซิน อู เพื่อความสะดวกในการรักษาพยาบาล

3. เจ้าหน้าที่ตำรวจได้กระทําหรือละเลยการกระทําอันเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน โดยจับกุมและควบคุมตัวและใส่กุญแจมือบิดาและมารดานายตานซินอู โดยไม่แจ้งข้อหา แม้ต่อมาได้ปล่อยตัวเนื่องจากไม่มีความผิดหรือข้อหาใดๆ ถือว่าเป็นการกระทําที่ไม่สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 และ ICCPR เป็นการจับกุมที่ปราศจากพยานหลักฐานตามสมควรว่า ผู้ที่ถูกจับกระทําความผิดหรือไม่ เป็นการใช้อํานาจที่ไม่คํานึงถึงสิทธิและเสรีภาพในชีวิต และร่างกาย ในชั้นนี้คณกรรมการสิทธิมนุษยชนจึงเห็นว่า ผู้ถูกร้องได้กระทําหรือละเลยการกระทําอันเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน กรณีจับกุมและควบคุมตัวบิดาและมารดาของผู้เสียชีวิต 

อนึ่ง สําหรับประเด็นเกี่ยวกับสาเหตุและพฤติกรรมการเสียชีวิตของนายตานซินอูนั้น กสม. มีมติให้ยุติการตรวจสอบในประเด็นดังดล่าว โดยให้เหตุผลว่า คดีอยู่ระหว่างการไต่สวนของศาลถึงสาเหตุและพฤติกรรมของการเสียชีวิตของผู้ตาย

ในกรณีร้องเรียนนี้ กสม. ได้เสนอแนะมาตรการหารือแนวทางที่เหมาะสมในการป้องกันหรือแก้ไขการละเมิดสิทธิมนุษยชนต่อสํานักงานตํารวจแห่งชาติตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มาตรา 247 (1) และพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการ สิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. 2560 มาตรา 26 (1) ประกอบมาตรา 36 ดังนี้ 

1. ให้สํานักงานตํารวจแห่งชาติตรวจสอบข้อเท็จจริงและดําเนินการตามกฎหมายกับเจ้าหน้าที่ตํารวจที่เกี่ยวข้องกับการเสียชีวิตของนายตาน ซิน อู ตั้งแต่การจับกุมและควบคุมตัวออกจากบ้านพักจนกระทั่งส่งตัวไปรักษาที่โรงพยาบาลระนอง

2. ให้สํานักงานตํารวจแห่งชาติเยียวยาความเสียหายให้แก่ครอบครัวนายตาน ซิน อู และดําเนินการตามกระบวนการยุติธรรมอย่างเป็นธรรมด้วย 

อย่างไรก็ตาม จากผลการตรวจสอบข้างต้น กสม. ยังไม่ได้ดำเนินการตรวจสอบถึงสาเหตุและพฤติกรรมของการเสียชีวิตของนายตาน ซิน อู ว่ามีการซ้อมทรมานหรือการทำร้ายร่างกายของนายตานซิน อูให้รับสารภาพหรือไม่ อีกเหตุการณ์ที่ผู้ตายช็อค หมดสติ หลังจากถูกควบคุมตัวเพียง 2-3 ชั่วโมง ยังคงถูกตั้งคำถามจากสังคมเป็นจำนวนมาก ว่าเกิดอะไรขึ้นกับนายตาน ซิน อู ในระหว่างควบคุมตัวของเจ้าหน้าที่ตำรวจ โดย กสม. เห็นว่าเป็นประเด็นที่อยู่ระหว่างการไต่สวนของศาล ซึ่งญาติและครอบครัวของผู้ตาย รวมทั้งสาธารณชน ยังคงต้องการทราบความจริงและความเป็นธรรมให้กับผู้ตายและครอบครัวต่อไป

มูลนิธิผสานวัฒนธรรมจึงอยากเชิญชวนสื่อมวลชนและประชาชนที่สนใจร่วมกันติดตามท่าทีของสำนักตำรวจแห่งชาติต่อคำตัดสินของคณะสิทธิมนุษยชนว่าจะปฏิบัติตามหรือไม่ รวมทั้งติดตามคดีการไต่สวนการตายของนายตาน ซิน อู ในคดีศาลจังหวัดระนอง คดีหมายเลข ช 1/2566 ระหว่าง พนักงานอัยการจังหวัดระนอง เป็นผู้ร้อง และมารดาของนายตานซินอู บุตรของนายตานซินอูโดยมีมารดาโดยชอบด้วยกฎหมาย แต่งตั้งทนายมูลนิธิผสานวัฒนธรรม เป็นผู้ร้องซักถาม ในคดีดังกล่าวร่วมกับพนักงานอัยการอีกด้วย ซึ่งศาลนัดไต่สวนในครั้งสุดท้าย ในวันที่ 21 พ.ย 2566 ที่ศาลจังหวัดระนอง ว่าครอบครัวของนายตาน ซิน อูว่าจะได้รับความเป็นธรรมและความจริงที่เฝ้าต่อสู้และตามหามาหรือไม่