ชาวเชียงราย-เชียงใหม่ ร่วมกันจัดงานเนื่องในวันสิ่งแวดล้อมโลก เดินขบวนหยุดเหมืองแร่ในพม่าต้นเหตุ ‘น้ำกก’ ปนเปื้อน พร้อมยื่นหนังสือถึงนายกรัฐมนตรีเรียกร้องรัฐบาลเร่งเจรจากับพม่า-จีน-ว้า และออกมาตรการฟื้นฟูนิเวศแม่น้ำกก สาย รวก และโขง รวมถึงระบบเศรษฐกิจและสังคมให้กลับคืนมาเหมือนเดิมโดยเร่งด่วน เนื่องจากความเสียหายที่จากการปนเปื้อนสารหนูของน้ำกกรุนแรงและขยายวงกว้างมากขึ้นเรื่อยๆ

6 มิ.ย. 2568 ศูนย์พิทักษ์และฟื้นฟูสิทธิชุมชนท้องถิ่นรายงาน วานนี้ (5 มิ.ย. 2568) เนื่องในวันสิ่งแวดล้อมโลก ประชาชนชาวเชียงรายและเชียงใหม่ ร่วมกับองค์กรภาคประชาสังคมและหน่วยงานต่างๆ ได้จัดกิจกรรม “ปอยหลวงปิดเหมือง” ขึ้นที่สวนสาธารณะแม่ฟ้าหลวง จังหวัดเชียงราย เพื่อเรียกร้องให้มีการยุติการทำเหมืองในพม่า ที่ส่งผลให้เกิดการปนเปื้อนในแม่น้ำกกที่ไหลผ่านจังหวัดเชียงราย และอำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ การปนเปื้อนในแม่น้ำกกได้สร้างผลกระทบในวงกว้าง ไม่เพียงแต่ต่อวิถีชีวิตของชาวบ้านในพื้นที่เท่านั้น แต่ยังส่งผลต่อสิ่งแวดล้อม สุขภาพของประชาชน และระบบนิเวศในหลายมิติ

กิจกรรมช่วงเช้าเริ่มต้นด้วยพิธีกรรมทางศาสนา ได้แก่ ศาสนาพุทธ ศาสนาคริสต์ และความเชื่อดั้งเดิมของชาติพันธุ์ เพื่อขอขมาต่อแม่น้ำกกและขอพรให้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ช่วยคุ้มครองแม่น้ำและทรัพยากรธรรมชาติ

จากนั้น ผู้ร่วมกิจกรรมได้เคลื่อนขบวนไปยังสะพานแม่ฟ้าหลวง โดยภายในขบวนมีการแสดงเชิงสัญลักษณ์ เพื่อไว้อาลัยต่อสัตว์น้ำในแม่น้ำกก พร้อมทั้งมีการถือธงสีฟ้าและสีเขียว อันเป็นสัญลักษณ์ของแม่น้ำและทรัพยากรธรรมชาติ

เมื่อขบวนเคลื่อนไปถึงสะพานแม่ฟ้าหลวง ได้มีตัวแทนยื่นหนังสือต่อผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย เพื่อส่งต่อไปยังรัฐบาลไทย พม่า จีน และกองทัพว้า เพื่อเรียกร้องให้มีการยุติการทำเหมืองที่ก่อให้เกิดมลพิษลงแม่น้ำกก

ช่วงสุดท้ายของกิจกรรมมีการอ่านคำแถลงการณ์ 4 ภาษา ได้แก่ ไทย อังกฤษ จีน และพม่า จากนั้นได้มีการปล่อยป้ายข้อความ “หยุดเหมืองพิษ คืนชีวิตให้สายน้ำกก” ขนาดใหญ่บริเวณกลางสะพานแม้ฟ้าหลวง พร้อมทั้งโรยดอกไม้และผูกริบบิ้นบริเวณสะพาน

มูลนิธิพัฒนาภาคเหนือ ระบุ เครือข่ายประชาชนปกป้องแม่น้ำกก สาย รวก โขง ได้อ่านแถลงการณ์ถึงนายกรัฐมนตรีแพทองธาร ชินวัตร เพื่อเรียกร้องให้ดำเนินการทุกวิถีทางเพื่อยุติการดำเนินการของเหมืองแร่บริเวณต้นแม่น้ำกกทันที ซึ่งบางแห่งห่างจากพรมแดนระหว่างประเทศไทยและพม่าเพียง 2 กิโลเมตรเท่านั้น พร้อมเรียกร้องให้มีมาตรการที่ชัดเจนในการฟื้นฟูนิเวศแม่น้ำกก สาย รวก และโขง รวมถึงระบบเศรษฐกิจและสังคมให้กลับคืนมาดังเดิมโดยเร่งด่วน เนื่องจากความเสียหายจะรุนแรงและขยายวงกว้างมากขึ้น

หลังจากการอ่านแถลงการณ์ ตัวแทนเครือข่ายประชาชนฯได้ยื่นหนังสือถึงรัฐบาลไทย พม่า จีน และกองทัพว้า ผ่านขจร ศรีชวโนทัย รองปลัดกระทรวงมหาดไทย และชรินทร์ ทองสุข ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย ในฐานะตัวแทนรัฐบาล ซึ่งขจรกล่าวว่าทางรัฐบาลไม่ได้นิ่งนอนใจในการแก้ไขปัญหาและกำลังดำเนินการอย่างเร่งด่วน