กองกำลังฝ่ายต่อต้านเผด็จการ และกองกำลังกลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆ ยิงอากาศยานของกองทัพพม่าตกไปแล้วอย่างน้อย 13 ลำ มูลค่าประมาณ 5.5 พันล้านบาท นับตั้งแต่เกิดรัฐประหาร 2564 ตามรายงานของอิรวดี ที่อ้างอิงจากแหล่งข้อมูลของกองกำลังต่างๆ ที่สู้รบกับรัฐบาลทหาร โดยตัวเลขนี้ยังไม่รวมเหตุอากาศยาน 7 ลำที่มีรายงานว่าถูกทำลายหรือได้รับความเสียหายหนักเนื่องจากไม่มีข้อมูลยืนยันมากพอ รวมทั้งเหตุเครื่องบินกองทัพพม่าตกนับสิบลำเนื่องจากเครื่องยนต์ขัดข้องหรือปัญหาสภาพอากาศ

11 ก.ค. 2568 มีบทวิเคราะห์เผยแพร่ในเว็บไซต์ของอิรวดี ระบุว่าอากาศยานของกองทัพพม่าถูกกองกำลังฝ่ายต่อต้านเผด็จการ รวมทั้งกองกำลังกลุ่มชาติพันธุ์ยิงตกไปแล้วอย่างน้อย 13 ลำ มูลค่าประมาณ 170 ล้านเหรียญสหรัฐ หรือ 5.5 พันล้านบาท นับตั้งแต่เกิดสงครามต่อต้านรัฐประหาร 1 กุมภาพันธ์ 2564 อ้างอิงจากแหล่งข้อมูลของกองกำลังต่างๆ ที่สู้รบกับรัฐบาลทหารพม่า

ความเสียหายเหล่านี้เป็นผลงานของกองกำลังต่างๆ เช่น กองทัพแห่งอิสรภาพกะฉิ่น KIA กองกำลังกะเหรี่ยง KNLA และกองกำลังฝ่ายต่อต้านรัฐบาลทหารอื่นๆ รวมทั้งกองกำลังพิทักษ์ประชาชน (PDFs) เป็นต้น เครื่องบินของรัฐบาลทหารพม่าถูกยิงตกในหลายพื้นที่ ประกอบด้วย รัฐกะฉิ่น ภาคสะกาย รัฐฉานตอนเหนือ รัฐกะเรนนี รัฐกะเหรี่ยง และรัฐชิน

เครื่องที่ถูกยิงตกประกอบด้วยเฮลิคอปเตอร์และเครื่องบินขับไล่นำเข้าจากต่างประเทศหลายรุ่น มีรายละเอียดเหตุการณ์ดังนี้

ตำแหน่งแสดงเหตุอากาศยานของกองทัพพม่าถูกยิงตกนับตั้งแต่รัฐประหาร 2564 ที่มา: อิรวดี

รัฐกะฉิ่น: ยิงเฮลิคอปเตอร์ตก 4 ลำ

พล.อ.อาวุโส มินอ่องหล่าย ประพรมน้ำมนต์เฮลิคอปเตอร์รัสเซียรุ่น MI-35 เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2557 ที่มา: The Irrawaddy

3 พ.ค. 2564: กองกำลังแห่งอิสรภาพกะฉิ่น KIA ยิงเฮลิคอปเตอร์รุ่น MI-35 ตก 1 ลำ ผลิตโดยรัสเซีย มูลค่าประมาณ 36 ล้านดอลลาร์ ในระหว่างการสู้รบใกล้หมู่บ้านโกนลอ อำเภอเมืองหมอก (พม่า/โมเมาก์) รัฐกะฉิ่น ซึ่งฝ่ายรัฐบาลทหารใช้เฮลิคอปเตอร์ 2 ลำ และเครื่องบินไฟเตอร์ 1 ลำ

เฮลิคอปเตอร์ขนส่งรุ่น MI-17 ถูกยิงตกในอำเภอเวียงหม่อ รัฐกะฉิ่น โดยกองกำลัง KIA เมื่อ 3 ม.ค. 67 ที่มา: นักข่าวพลเมือง/The Irrawaddy

3 ม.ค. 2567: กองกำลังกะฉิ่น KIA ยิงเฮลิคอปเตอร์ขนส่งรุ่น MI-17 ตก 1 ลำ ผลิตโดยรัสเซีย มูลค่าประมาณ 15 ล้านดอลลาร์ ในระหว่างบินจากฐานทัพอากาศของรัฐบาลทหารพม่า ที่มิตจีนา เมืองหลวงของรัฐคะฉิ่นไปยังฐานทัพแนวหน้าในอำเภอเวียงหม่อ พันตรีซอเมียวถั่น (นักบิน) และร้อยเอกเกาง์ซันเถ่ง (นักบินร่วม) เสียชีวิตพร้อมกับเจ้าหน้าที่ 4 ราย กองกำลัง KIA ไม่ได้เปิดเผยอาวุธที่ใช้ แต่คลิปวิดีโอเผยว่านักรบของ KIA ใช้จรวดต่อต้านอากาศยานแบบประทับบ่า และ KIA เผยแพร่ภาพร่างนักบินที่ยังไม่ถูกเพลิงไหม้ 2 ราย

เฮลิคอปเตอร์ขนส่งรุ่น MI-17 ร่อนตกที่อำเภอชเวกู โดยก่อนหน้าถูกโจมตีทางตอนเหนือของอำเภอม่านหม้อ รัฐกะฉิ่น 20 พ.ค. 68 ที่มา: นักข่าวพลเมือง/The Irrawaddy

20 พ.ค. 2568: กองกำลัง KIA และพันธมิตรใช้อาวุธและโดรนซุ่มโจมตีเฮลิคอปเตอร์ 3 ลำ ขณะลำเลียงกำลังเสริมและเสบียงไปยังกองบัญชาการปฏิบัติการทหารที่ 21 ในอำเภอม่านหม้อ (พม่า/บันมอ) รัฐกะฉิ่น เฮลิคอปเตอร์ลำหนึ่งตกในป่าห่างจากอำเภอชเวกูไปราว 22 กม. อีกลำลงจอดฉุกเฉินในตัวเมือง และลำที่สามเดินทางกลับเมืองมิตจีนา โดยกองกำลัง KIA และพันธมิตรระบุว่าพบผู้เสียชีวิต 19 ราย รวมถึงร่างนักบินที่ไม่ถูกเพลิงไหม้ ณ บริเวณที่เครื่องบินตก

เฮลิคอปเตอร์ขนส่งรุ่น MI-17 อีกลำ ระเบิดและตกที่อำเภอชเวกู หลังการซุ่มโจมตีที่อำเภอม่านหม้อ เมื่อ 21 พ.ค. ที่มา: นักข่าวพลเมือง/The Irrawaddy

21 พ.ค. 2568: กองกำลัง KIA อ้างว่าใช้โดรนทำลายเฮลิคอปเตอร์ขนส่งของรัฐบาลทหารที่ร่อนลงจอดในอำเภอชเวกู หลังจากเครื่องดังกล่าวถูกซุ่มโจมตีที่อำเภอบะมอเมื่อ 20 พ.ค.

รัฐฉาน: ยิงเครื่องบินขับไล่ ผลิตในจีนตก 1 ลำ

16 ม.ค. 2567: กองกำลัง KIA และพันธมิตรยิงเครื่องบินขับไล่รุ่น FTC-2000G ผลิตโดยจีน มูลค่า 8.5 ล้านดอลลาร์ตก 1 ลำ ในระหว่างบุกฐานรัฐบาลทหารในหมู่บ้านน้ำปัดก่า อำเภอก๊ดขาย รัฐฉานตอนเหนือ พบนักบินของรัฐบาลทหารเสียชีวิตในเครื่องบิน1 ราย ทั้งนี้ รัฐบาลซื้อเครื่องบินรุ่นนี้จากจีน 6 ลำ และส่งมอบให้ฐานทัพอากาศที่เมืองน้ำสั่น ทางตอนเหนือของรัฐฉาน 2 ลำในปี 2565

ทหารกะฉิ่น KIA กับเครื่องบินขับไล่กองทัพพม่ารุ่น FTC-2000G ที่ถูกยิงตก อำเภอก๊ดขาย รัฐฉานเหนือ 16 ม.ค. 67 ที่มา: The Irrawaddy

ภาคสะกาย: ยิงเครื่องบินตก 2 ลำ

3 ก.พ. 2566: กระทรวงกลาโหมของรัฐบาลเอกภาพแห่งชาติพม่า (NUG) ระบุว่ากองกำลังพิทักษ์ประชาชน หรือ PDF ยิงเฮลิคอปเตอร์ขนส่งตก 1 ลำ ขณะลำเลียงกำลังเสริมระหว่างการสู้รบเพื่อแย่งชิงเมืองชเวปีเอ ในอำเภอฮุงหมาก-ลาง (พม่า/ฮุมมะลิง) ภาคสะกาย แต่กระทรวงกลาโหมไม่ได้ให้หลักฐานยืนยัน

10 มิ.ย. 2568: กองทัพปลดปล่อยประชาชน (PLA) ซึ่งเป็นกองกำลังจัดตั้งใหม่ของอดีตพรรคคอมมิวนิสต์พม่า อ้างว่ายิงเครื่องบินขับไล่รุ่น F7 ตก 1 ลำ ผลิตโดยจีน ในระหว่างการสู้รบเพื่อแย่งชิงสถานีตำรวจกั่นเดาะ อำเภอปะแล ภาคสะกาย เครื่องบินตกใส่หมู่บ้านแห่งหนึ่งส่งผลให้บ้านเรือนและวัดในหมู่บ้านเกิดเพลิงไหม้ ชาวบ้านเสียชีวิต 4 ราย พบร่างนักบินถูกเพลิงไหม้ในเครื่องบิน และมีรายงานว่าชาวบ้านเสียชีวิตเพิ่มอีก 2 ราย จากการโจมตีทางอากาศตอบโต้ในบริเวณที่เครื่องบินตก

เครื่องบินขับไล่รุ่น F7 ผลิตโดยจีน ถูกยิงตกที่อำเภอปะแล ภาคสะกาย 10 มิ.ย. 68 ที่มา: กองทัพปลดปล่อยประชาชน PLA/The Irrawaddy

รัฐกะเรนนี: ยิงเครื่องบินตก 4 ลำ

เครื่องบินรบ K-8W ของรัฐบาลทหารพม่าระหว่างการฝึกซ้อม ที่มา: The Irrawaddy

30 มิ.ย. 2566: กองกำลัง KPLF และพันธมิตรอ้างว่ายิงเครื่องบินรบ K-8W ของรัฐบาลทหารตก 1 ลำที่อำเภอบอละแค รัฐกะเรนนี หรือรัฐกะยา แต่กองกำลังต่อต้านไม่สามารถเข้าไปยังจุดเครื่องบินตกได้ เนื่องจากเฮลิคอปเตอร์รัฐบาลทหารเข้ามาขวาง KPLF เผยแพร่ภาพถ่ายทางอากาศของจุดเกิดเหตุข้างแม่น้ำสาละวินหลังผ่านไป 5 วัน

11 พ.ย. 2566: กองทัพกะเรนนี KA และกองกำลังป้องกันแห่งชาติกะเรนนี KNDF ยิงเครื่องบินขับไล่ K-8W ตก 1 ลำ ที่อำเภอพรูโซ รัฐกะเรนนี พันตรีข่ายถั่นโม (นักบิน) และร้อยโทซานีหม่อง (นักบินร่วม) ดีดตัวออกจากเครื่องแล้วหายตัวไป ซากลำตัวเครื่องบินถูกพบในอำเภอตองอู ภาคพะโค พื้นที่ยึดครองของสหภาพแห่งชาติกะเหรี่ยง KNU พันตรีข่ายถั่นโมถูกจับกุมในอีก 9 วันต่อมา หลังขออาหารชาวบ้านในอำเภอพรูโซ แล้วชาวบ้านแจ้งไปยังกองกำลังฝ่ายต่อต้าน

เฮลิคอปเตอร์ของกองทัพพม่าเกิดเพลิงไหม้ที่อำเภอบอละแค รัฐกะเรนนี เมื่อ 6 พ.ค. 67 ที่มา: KPLF/The Irrawaddy

6 พ.ค. 2567: กองกำลังแนวร่วมปลดปล่อยประชาชนกะเรนนี (KPLF) ระบุว่าตนและพันธมิตรยิงเฮลิคอปเตอร์ของรัฐบาลทหารตก 1 ลำ ขณะลำเลียงทหารบาดเจ็บจากฐานทัพบริเวณชายแดนระหว่างอำเภอบอละแคและอำเภอผาซองในรัฐกะเรนนี มีเจ้าหน้าที่รัฐบาลทหารและนักบินเสียชีวิต 7 ราย ได้รับบาดเจ็บ 2 ราย จากนั้นได้มีเฮลิคอปเตอร์ลำหนึ่งนำร่างผู้เสียชีวิตและเจ้าหน้าที่บาดเจ็บ 2 รายกลับไป

ฝ่ายต่อต้านในรัฐกะเรนนีเคลียร์พื้นที่หลังเครื่องบินขับไล่ของรัฐบาลทหารพม่าตกใกล้อำเภอผาซอง รัฐกะเรนนี เมื่อ 1 ก.ค. 2568 ที่มา: ข่าวสด

1 ก.ค. 2568: กองกำลังฝ่ายต่อต้านในรัฐกะเรนนี อ้างว่ายิงเครื่องบินรบ FTC-2000G ตก 1 ลำ ในระหว่างโจมตีศูนย์บัญชาการกองพันทหารราบของรัฐบาลทหารที่อำเภอผาซอง รัฐกะเรนนี พบร่างนักบิน 2 รายที่จุดเครื่องบินตก

รัฐกะเหรี่ยง: ยิงเฮลิคอปเตอร์นายพลตก 1 ลำ

ยูโรคอปเตอร์ตกที่บ้านติงยานญีนอง ใกล้อำเภอเมียวดี รัฐกะเหรี่ยง 29 ม.ค. 67 ที่มา: Signal/KNU

29 ม.ค. 2567 ในห้วงปฏิบัติการบุกโจมตี ปิดล้อมค่ายกองทัพพม่ารอบเมียวดีช่วงต้นปี 2567 (อ่านข่าวก่อนหน้านี้) กองทัพปลดปล่อยแห่งชาติกะเหรี่ยง KNLA และฝ่ายต่อต้าน ได้เบาะแสและซุ่มโจมตียูโรคอปเตอร์ของรัฐบาลทหารพม่าตก 1 ลำ ที่บ้านติงกานญีนอง ใกล้อำเภอเมียวดี รัฐกะเหรี่ยง รายงานระบุว่า พลจัตวาเอมินเนาง์ ผู้บัญชาการกองพลทหารราบเบาที่ 44 ที่เพิ่งมารับตำแหน่ง เสียชีวิตพร้อมกับนายพล 1 รายและกำลังพลอื่นๆ

รัฐชิน: ยิงเฮลิคอปเตอร์ตก 1 ลำ

กองทัพอาระกัน AA กับเฮลิคอปเตอร์ของรัฐบาลทหาร ก.พ. 67 ที่มา: The Irrawaddy

ในช่วงปลายปี 2566 และต้นปี 2567 กองทัพอาระกัน AA ระบุว่ายิงเฮลิคอปเตอร์ของรัฐบาลทหารตก 1 ลำระหว่างการสู้รบในอำเภอปะเล็ตวะ ตั้งอยู่ทางตอนใต้ของรัฐชิน โดยพบเฮลิคอปเตอร์ที่ตกวันที่ 13 ม.ค. 2567 หลังยึดฐานบัญชาการกลยุทธ์ของรัฐบาลทหารได้บนภูเขาแห่งหนึ่งในอำเภอปะเล็ตวะ

คาดว่ามีอีก

ในจำนวน 13 ลำที่อยู่ในรายงานนี้ ไม่รวมเครื่องบิน 7 ลำที่มีรายงานว่าถูกทำลายหรือได้รับความเสียหายในบริเวณตอนเหนือของภาคย่างกุ้ง ภาคพะโค ภาคสะกาย รัฐยะไข่ และรัฐกะฉิ่น จากข้อมูลของทหารอากาศฝ่ายรัฐบาลทหารที่แปรพักตร์ เนื่องจากไม่สามารถยืนยันข้อมูลได้

นอกจากนี้ยังมีกรณีที่รัฐบาลทหารพม่าสูญเสียเครื่องบินอีกสิบกว่าลำจากเครื่องยนต์ขัดข้องหรือปัญหาสภาพอากาศ สะท้อนว่าแสนยานุภาพทางอากาศของรัฐบาลทหารพม่ากำลังถูกเซาะกร่อน

ที่มา: 
Thirteen Myanmar junta aircraft shot down since coup, Nay Thit, The Irrawaddy, 5 July 2025
Junta Helicopter Shot Down by KNLA /PDF-A Brigadier-General Killed in Myawaddy Township- Karen State, BNI, 30 Jan 2024 
พบศพ 2 นักบินรบพม่า ถูกกองทัพกะเหรี่ยงสอยร่วง ขณะบินโจมตีที่เมืองผาซอง, มติชน, 3 ก.ค. 2568