ฌอน เทิร์นเนลล์ อดีตที่ปรึกษาด้านเศรษฐกิจของ อองซานซูจี ได้วิเคราะห์ความขัดแย้งระหว่างรัฐบาลทหารพม่ากับฝ่ายต่อต้านไว้ว่า นอกเหนือจากจะเป็นการต่อสู้ด้วยกำลังอาวุธแล้ว ยังมีการต่อสู้กันทางการเงินด้วย

เทิร์นเนลล์ ชี้ว่าฝ่ายรัฐบาลทหารได้ทำสงครามทางการเงินด้วยการควบคุมกลไกทางการคลังและการเงินแบบดั้งเดิมของภาครัฐ นั้นก็คือระบบภาษีอากร, ภาษีศุลกากร, ค่าธรรมเนียมใบอนุญาต, รายได้จากรัฐวิสาหกิจ รวมถึงการใช้ "อำนาจเฉพาะ" กับธนาคารกลาง

หลังจากเกิดรัฐประหารในพม่าเมื่อเดือน กุมภาพันธ์ 2564 ก็ได้เกิดภาวะเศรษฐกิจถดถอย ธนาคารกลางพม่า CBM ได้กลายเป็นแหล่งเงินทุนหลักของรัฐบาลทหาร โดยใช้วิธีการ "พิมพ์แบงก์" ในเชิงสัญลักษณ์ที่เป็นการปล่อยสินเชื่อให้บัญชีธนาคารของรัฐ และการพิมพ์ธนบัตรออกมาใช้จริงๆ ซึ่งแน่นอนว่ามันได้ก่อให้เกิดภาวะเงินเฟ้อสูงและการขาดเสถียรภาพทางการเงิน

ธนาคารโลกเคยประเมินว่าภาวะเงินเฟ้อในพม่านั้นอยู่ที่เกือบร้อยละ 30 ซึ่งถือว่าสูงที่สุดในภูมิภาค นอกจากนี้ยังทำให้ค่าเงินจ๊าดตกต่ำร้อยละ 80 เมื่อเทียบกับเงินดอลลาร์สหรัฐฯ ถือว่าต่ำที่สุดนับตั้งแต่ที่เกิดรัฐประหาร

ทางด้านฝ่ายต่อต้าน เมื่อไม่สามารถใช้ช่องทางการเงินของภาครัฐได้ ก็ต้องหาวิธีการใหม่ๆ ในการหาเงินทุนสำหรับการต่อสู้ เช่นการขายหวยสำหรับชุมชนผู้พลัดถิ่นชาวพม่า การขาย "พันธบัตรสงคราม" มีการประมูลทรัพย์สินของผู้นำเผด็จการทหารโดยที่ผู้ชนะประมูลจะได้รับมอบทรัพย์สินเหล่านี้ถ้าหากฝ่ายต่อต้านสามารถยึดทรัพย์เหล่าผู้นำทหารได้แล้ว แม้กระทั่งการตั้งธนาคารดิจิทัลและระบบซื้อขายด้วยเงินคริปโต แต่แหล่งเงินทุนหลักๆ ของกลุ่มต่อต้านทำให้พวกเขายังคงอยู่ได้ ก็ยังคงมาจากการบริจาคทั้งเงิน สิ่งของ และแรงงาน รวมถึงอาสาสมัครในการออกรบ

ขณะเดียวกัน ฝ่ายต่อต้านก็พยายามสกัดกั้นทางการเงินของฝ่ายรัฐบาลทหาร ที่เห็นได้ชัดคือสกัดกั้นเงินที่มาจากต่างประเทศ เช่น การเรียกร้องให้มีการคว่ำบาตรจากนานาชาติ ทำให้ชาติตะวันตกเช่น อังกฤษ สหรัฐฯ แคนาดา ออสเลรเลีย คว่ำบาตรต่อเผด็จการทหารได้ ในขณะที่สิงคโปร์นั้นไม่ได้คว่ำบาตรกองทัพพม่าโดยตรงแต่ก็มีมาตรการขจัดกลไกทางการเงินบางอย่างในประเทศตัวเอง เพื่อป้องกันไม่ให้เป็นการส่งเสริมเงินทุนให้กับรัฐบาลทหาร

มีการคว่ำบาตรธนาคารรัฐสองแห่งที่กองทัพเผด็จการพม่าได้อาศัยเป็นเครื่องมือในการแลกเปลี่ยนทางการเงินกับต่างชาติ และหลังจากเกิดรัฐประหารปี 2564 ได้ไม่นานสหรัฐฯ ก็เคยอายัตเงินที่ภาครัฐของพม่าฝากไว้กับธนาคารกลางสหรัฐฯ ราว 1,000 ล้านดอลลาร์

แต่รัฐบาลทหารก็ได้ทำการหลบเลี่ยงการคว่ำบาตรเหล่านี้ด้วยการหันไปใช้ธนาคารอื่นในการทำธุรกรรมกับต่างชาติ เช่น ธนาคารเศรษฐกิจพม่า MEB ซึ่งเป็นธนาคารอีกแห่งหนึ่งที่ภาครัฐของพม่าเป็นเจ้าของ

นอกจากนี้รัฐบาลทหารพม่ากับพันธมิตรของพวกเขายังได้พยายามล็อบบีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้มีการยกเลิกคว่ำบาตร ทั้งจากสหรัฐฯ และจากที่อื่นๆ พวกเขาประสบความสำเร็จบางส่วนในเรื่องนี้ หลังจากที่สำนักงานควบคุมทรัพย์สินต่างประเทศของกระทรวงการคลังสหรัฐฯ ได้ทำการยกเลิกการคว่ำบาตรบุคคลและนิติบุคคลบางรายที่เกี่ยวข้องกับรัฐบาลทหารพม่า

เรื่องนี้ทำให้มีการตั้งข้อสงสัยว่าสหรัฐฯ กำลังเบนเข็มนโยบายของตัวเองจากเดิมหรือไม่ หลังจากที่เคยที่สนับสนุนฝ่ายต่อต้านเผด็จการทหารพม่ามาโดยตลอด แต่เมื่อไม่นานนี้ รัฐสภาสหรัฐฯ ก็แสดงออกให้เห็นว่าพวกเขายังคงมุ่งหน้าคว่ำบาตรฝ่ายกองทัพเผด็จการต่อไป ในเดือนกรกฎาคม ที่ผ่านมา มีการพิจารณากฎหมายคว่ำบาตรใหม่ 3 ฉบับ หนึ่งในนั้นจะเพิ่มการคว่ำบาตรธนาคาร MEB อีกฉบับหนึ่งขอให้ธนาคารโลกระงับการปล่อยกู้ให้กับทางการพม่า และอีกฉบับหนึ่งจะเป็นการเพิ่มมาตรการตัดท่อน้ำเลี้ยงรัฐบาลทหารจากธนาคาร CBM ของพม่า

เรียบเรียงจาก

The country’s resistance movement is thwarting the junta
via the banking suites and trading platforms of the world., Sean Turnell, 07-08-2025

https://www.lowyinstitute.org/the-interpreter/myanmar-s-other-war-battle-financial-control

ข้อมูลเพิ่มเติมจาก
เว็บไซต์สภาคองเกรสสหรัฐอเมริกา เข้าดูเมื่อ 15-08-2025

https://www.congress.gov/bill/119th-congress/house-bill/3190/text