'ธำรงศักดิ์โพล' สำรวจ Gen Z 1,135 คน ส่วนใหญ่ 65.7% เห็นว่าการเรียนวิชาประวัติศาสตร์เพิ่มขึ้นอย่างเข้มข้นไม่ช่วยให้มีความรักชาติเพิ่มขึ้น
7 กันยายน 2568 จากการที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการต่อเนื่องมานับทศวรรษ ได้มีแนวคิดและความพยายามสร้างสำนึกรักชาติในแบบกระทรวงศึกษาธิการ เพื่อจะให้สำนึกรักชาติแบบนี้มีเพิ่มมากขึ้นให้หมู่นักเรียนทุกระดับชั้น โดยมุ่งเสนอแนวคิดให้วิชาเรียนประวัติศาสตร์ในชั้นเรียนของระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษามีเพิ่มขึ้นและเข้มข้นขึ้นตลอดมานั้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งนับจากการรัฐประหาร 2557 และตามด้วยปรากฏการณ์การเคลื่อนไหวของกลุ่มเยาวชนที่เรียกร้องประชาธิปไตยและสิทธิเสรีภาพตั้งแต่ปี 2563 เป็นต้นมา นี่คือที่มาของข้อคำถามในการสำรวจนี้
งานวิจัยส่วนบุคคลของ รองศาสตราจารย์ ดร.ธำรงศักดิ์ เพชรเลิศอนันต์ ผู้อำนวยการหลักสูตรรัฐศาสตรมหาบัณฑิต คณะรัฐศาสตร์ ม.รังสิต เก็บข้อมูลแบบสอบถามจากคน Gen Z ทั้งประเทศ จำนวน 1,135 คน เก็บแบบสอบถามระหว่าง 25-30 สิงหาคม 2568
ข้อ 1. คำถามว่า “ท่านคิดว่าถ้าให้มีการเรียนวิชาประวัติศาสตร์เพิ่มขึ้นและอย่างเข้มข้น จะทำให้นักเรียนมีความรักชาติเพิ่มขึ้นหรือไม่” (ผลการวิจัยพบว่ามี 1,134 คนตอบคำถามข้อนี้)
- ทำให้รักชาติเพิ่มขึ้น ร้อยละ 14.2 (161 คน)
- ไม่ทำให้รักชาติเพิ่มขึ้น ร้อยละ 65.7 (745 คน)
- ไม่แสดงความเห็น ร้อยละ 20.1 (228 คน)
ข้อมูลสัมภาษณ์เชิงลึก
คำอธิบายของผู้เชื่อว่าจะทำให้รักชาติเพิ่มขึ้น ที่สำคัญได้แก่ การศึกษาคือการบ่มเพาะให้เชื่อในสิ่งที่ชาติต้องการ, เนื้อหายิ่งเข้มข้น ยิ่งสร้างความรักชาติ, ทุกวันนี้โรงเรียนย่อหย่อนต่อการเรียนการสอนประวัติศาสตร์เสียกรุงศรีอยุธยา, ครูและนักเรียนต้องถามตนเองว่าใครคือผู้ปกป้องคุ้มครองบ้านเมืองให้เราอยู่เย็นเป็นสุข, อย่าถามเรื่องเสรีภาพ ถ้าชาติของเรายังไม่ปลอดภัย, เราต้องสอนเรื่องประวัติศาสตร์และความสามัคคีของคนในชาติให้มากขึ้น, ถ้าเอาเรื่องสงครามชายแดนไทย-กัมพูชาใส่ในเนื้อหาประวัติศาสตร์ จะสร้างความรักชาติให้เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว, เราต้องเตรียมพร้อมกับการรบทุกขณะจิต
คำอธิบายของผู้ที่เชื่อว่าไม่ทำให้รักชาติเพิ่มขึ้น ที่สำคัญได้แก่ เรียนตั้งแต่ชั้นประถมถึงมัธยมปลายก็มีแต่เรื่องเดิม ๆ, เรียนกันขนาดนี้ ไปดูความหนาของหนังสือเรียนประวัติศาสตร์ทุกชั้น ยังล้มเหลว, จะรักชาติได้อย่างไร ถ้าชาติไม่รักเรา, ชาตินี้เป็นของเราหรือไม่ ถ้าเป็นของเรา เราก็รักชาติ, ถ้าเรียนแล้วไม่เชื่อจะตั้งคำถามต่อทุกเรื่องได้หรือเปล่า, ยกเลิกวิชานี้ดีกว่า, เรียนวิชานี้ให้น้อยลง เรียนการคิดวิเคราะห์ให้เพิ่มขึ้น, ไปเรียนวิชาใช้ชีวิตให้ดีขึ้นในยุคใหม่ดีกว่า, ควรเรียนไปยังโลกอนาคต ไม่ใช่จมอยู่กับอดีต, ควรเพิ่มการเรียนวิชาสร้างความฝันให้เยาวชน, เรียนวิชาประวัติศาสตร์แบบที่เป็นอยู่ทุกวันนี้ จะทำให้เราเป็นชาติประชาธิปไตยที่แท้จริงได้หรือไม่
ข้อมูลพื้นฐานของผู้ตอบแบบสอบถาม
เพศ : หญิง 683 คน (60.2%) ชาย 359 คน (31.6%) เพศหลากหลาย 72 คน (6.3%) ไม่ต้องการระบุ 21 คน (1.9%)
อายุ : Gen Z (15-18 ปี) 396 คน (34.9%) Gen Z (19-22 ปี) 671 คน (59.1%) Gen Z (23-28 ปี) 68 คน (6.0%)
หมายเหตุ : งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยส่วนบุคคล ทัศนะจากงานวิจัยไม่เกี่ยวข้องกับสถาบันการศึกษาใดๆ ทั้งสิ้น และขอบคุณเพื่อนครูอาจารย์และนักเรียนนักศึกษาทุกคนเป็นอย่างสูงที่ช่วยเหลือในการวิจัยครั้งนี้
