ก่อนหน้านี้สหรัฐฯ เคยสั่งดำเนินคดีกับ 'เฉินจื้อ' ประธาน Prince Group ในข้อหาฉ้อโกง และฟอกเงิน จากความเกี่ยวข้องกับธุรกิจหลอกลวงออนไลน์หรือที่เรียกว่า "สแกม" แต่กัมพูชากลับส่งตัวเขาไปที่จีน แทนที่จะส่งตัวผู้ร้ายข้ามแดนไปดำเนินคดีในชั้นศาลที่สหรัฐฯ ทำไมกับพูชาถึงทำเช่นนี้

ภาพจาก: Sing Tao Daily

เฉินจิ้อ ผู้ก่อตั้งและประธานของ Prince Group ถูกส่งตัวไปยังจีนในข้อหาฉ้อโกงออนไลน์ ทำให้เกิดคำถามว่าทำไมถึงไม่มีการส่งตัวเขาในฐานะผู้ร้ายข้ามแดนไปที่สหรัฐฯ ทั้งๆ ที่สหรัฐฯ เป็นผู้ที่สั่งดำเนินคดีต่อเฉินจิ้อ มีผู้เชี่ยวชาญมองว่าเรื่องนี้สะท้อนการคำนวนทางภูมิรัฐศาสตร์ของกัมพูชาในแง่ที่ว่ากัมพูชาต้องพึ่งพิงจีนอย่างมาก และจีนมีอำนาจต่อรองกับกัมพูชามากกว่าเมื่อเทียบกับสหรัฐฯ

รัฐมนตรีกระทรวงความมั่นคงสาธารณะของกัมพูชา ยืนยันเมื่อวันที่ 8 มกราคม 2026 ว่าทางการกัมพูชาได้ร่วมมือกับจีนในการส่งตัวเฉินจื้อให้กับประเทศจีนเมื่อวันที่ 7 มกราคม ที่ผ่านมา ในฐานะที่เฉินจื้อเป็นชาวสัญชาติจีน นอกจากนี้ยังมีการส่งตัวชาวจีนอีก 2 รายให้กับประเทศจีนด้วย ซึ่งกระทรวงความมั่นคงสาธารณะของกัมพูชาบอกว่าเรื่องนี้ถือเป็น "อีกหนึ่งความสำเร็จครั้งใหญ่ในเรื่องความร่วมมือด้านการบังคับใช้กฎหมายระหว่างจีน-กัมพูชา"

ก่อนหน้านี้เมื่อเดือน ตุลาคม 2025 กระทรวงยุติธรรมของสหรัฐฯ ได้สั่งดำเนินคดีเฉินในข้อหาฉ้อโกงออนไลน์ ฟอกเงิน และข้อหาอื่นๆ อีกทั้งยังมีการคว่ำบาตรอย่างหนักต่อ บริษัท ปรินซ์กรุ๊ป ของเฉิน ซึ่งพวกเขาจัดให้เป็นองค์กรอาชญากรรม เพราะถึงแม้วาเบื้องหน้าของบริษัทนี้วางตัวเป็นบริษัทพัฒนาอสังหาริมทรัพย์และธนาคาร แต่จริงๆ แล้วมีส่วนในการฟอกเงินและเป็นศูนย์สแกมเมอร์ ที่ข้อกล่าวหาว่าได้ทำการลักพาตัว ค้ามนุษย์ บังคับใช้แรงงาน ทารุณกรรม และฆาตกรรม

แต่รัฐบาลกัมพูชาก็ไม่ได้มีข้อกล่าวหาใดๆ ต่อเฉิน และแค่แถลงว่าอยากให้สหรัฐฯ นำเสนอหลักฐานมากพอที่จะพิสูจน์เรื่องนี้

หลังจากที่มีการส่งตัวเฉินให้ประเทศจีน รองนายกรัฐมนตรีกัมพูชา ซุน จันทอล กล่าวเมื่อวันที่ 8 มกราคม ที่ผ่านมาว่า "เมื่อพวกเรามีหลักฐานทั้งหมด พวกเราก็มีปฏิบัติการ โดยเป็นไปตามกฎหมายของประเทศนี้"

เฉินจื้อ เกิดที่มณฑลฝูเจี้ยน ทางตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศจีน เขาถือสัญชาติทั้งกัมพูชา วานูอาตู ไซปรัส และ เซนต์ลูเซีย เขาเริ่มก่อตั้ง Prince Group มาตั้งแต่ปี 2015 โดยมีโครงการบ่อนคาสิโนหลายแห่่งในกัมพูชาที่บางสวนมีนักการเมืองในรัฐบาลกัมพูชามีส่วนเกี่ยวข้องด้วย นอกจากนี้เฉินยังเคยเป็นที่ปรึกษาให้กับนายกรัฐมนตรีกัมพูชาและได้รับมอบรางวัลเชิดชูเกียรติจากรัฐบาลด้วย

จนกระทั่งเมื่อเดือน ตุลาคม 2025 สหรัฐฯ ได้สั่งดำเนินคดี คว่ำบาตรต่อบริษัท Prince Group สั่งยึดอสังหาริมทรัพย์ และอายัดสินทรัพย์มูลค่าหลายพันล้าน หลังจากที่มีเรื่องอื้อฉาวนี้ ในเดือน ธันวาคม 2025 เฉินก็ถูกเพิกถอนสัญชาติกัมพูชาและถูกไล่ออกจากประเทศ

หรือเป็นเพราะคำขอจากจีนมีความสำคัญกับกัมพูชามากกว่า

แต่เมื่อต้นปีที่ผ่านมา รัฐบาลกัมพูชาก็ยังเลือกที่จะส่งตัวเฉินให้กับทางการจีน จันทอล ไม่ได้อธิบายว่าทำไมถึงส่งตัวเฉินให้กับจีนแทนที่จะเป็นสหรัฐฯ เขากล่าวเน้นย้ำว่าไม่มีโอกาสจะเลือกข้างแต่ต้องถือผลประโยชน์ของกัมพูชาเป็นใหญ่ตามหลักการของประเทศ

ปวิน ชัชวาลพงศ์พันธ์ ศาสตราจารย์ศูนย์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ศึกษา มหาวิทยาลัยเกียวโต กล่าวว่า การที่กัมพูชาส่งตัวเฉินให้จีนเป็น เป็นความสำเร็จของโครงการ Operation Fox Hunt หรือ ปฏิบัติการล่าจิ้งจอก

ปฏิบัติการล่าจิ้งจอกนี้ หมายถึงปฏิบัติการปราบปรามคอร์รัปชั่นของจีนจากแนวคิดของสีจิ้นผิงตั้งแต่ปี 2014 เป็นต้นมา ซึ่งปฏิบัติการนี้ถูกมองว่าเป็นการพุ่งเป้าไปที่ชาวจีนที่เป็นภัยต่อรัฐบาลและหลบหนีออกจากประเทศมากกว่า

ปวิน กล่าวอีกว่า เรื่องนี้สะท้อนให้เห็นว่าจีนมีอำนาจการบังคับกฎหมายที่แผ่ออกไปข้ามประเทศ นอกจากนี้การที่เฉินไม่ถูกส่งตัวไปดำเนินคดีในสหรัฐฯ หรืออังกฤษ ยังทำให้จีนได้ประโยชน์ในแง่ที่ว่าเฉินจะไม่เปิดเผยข้อมูลรายละเอียดที่อ่อนไหวสำหรับรัฐบาลจีน

ปวิน มองว่าเรื่องนี้ยังเน้นย้ำให้เห็นว่ากัมพูชามีการพึ่งพิงจีนในเชิงภูมิศาสตร์การเมืองอย่างมาก และเป็นการกระทำที่กัมพูชาเล่นเกมการเมืองระหว่างประเทศให้เป็นประโยชน์กับตัวเอง

จีนเป็นผู้ลงทุนต่างชาติรายใหญ่ของกัมพูชา และเป็นผู้ลงทุนรายใหญ่ในโครงการพื้นฐาน อีกทั้งยังเป็นพันธมิตรทางการทหารกับกัมพูชาด้วย

หวังเจียงหยู ศาสตราจารย์จากวิทยาลัยนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยซิตี้ฮ่องกง กล่าวว่า ถึงแม้ว่าจีนจะมีขอบเขตอำนาจครอบคลุมถึงการดำเนินคดีต่อเฉินไม่ว่าจะพิจารณาจากกฎหมายจีนหรือกฎหมายนานาชาติก็ตาม แต่ทว่าในกรณีนี้ ทางการสหรัฐฯ และสหราชอาณาจักรเป็นฝ่ายเริ่มดำเนินคดีกับเฉิน การที่กัมพูชาส่งตัวเฉินให้กับจีนแสดงให้เห็นว่ากัมพูชาให้ความสำคัญกับคำขอของจีนมากกว่า

สื่อต่างชาติและสื่อไทยต่างก็รายงานว่ากัมพูชาถูกกดดันจากจีนให้มีการส่งตัวเฉินให้กับพวกเขา เรื่องนี้จึงนับเป็นการที่กัมพูชา "ยอมสละ" เฉิน เพื่อไมตรีทางการทูตกับจีน และเป็นการปกป้องชื่อเสียงโครงการริเริ่ม "หนึ่งแถบ หนึ่งเส้นทาง" ด้วย

อย่างไรก็ตามหวังมองว่า ทางการสหรัฐฯ เองก็อาจจะไม่ได้ให้ความสำคัญในลำดับแรกๆ ว่าต้องส่งตัวเฉินให้พวกเขาในฐานะผู้ร้ายข้ามแดน การที่สหรัฐฯ สั่งดำเนินคดีเฉินนั้นอาจจะมีเป้าประสงค์เพื่อเพิ่มแรงกดดันต่อกัมพูชาให้แก้ปัญหาในเรื่องนี้ได้รวดเร็วและแข็งขันมากขึ้น

ดีแลน ลอห์ รองศาสตราจารย์ภาควิชานโยบายสาธารณะและกิจการทั่วโลก มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีหนานหยาง ตั้งข้อสังเกตว่าจีนน่าจะใช้การกดดันทางการทูตอย่างหนักต่อกัมพูชา โดยเฉพาะในประเด็นเดียวกับสแกมเมอร์ที่จีนทำการติดตามอย่างใกล้ชิด

เมื่อวันที่ 17 มกราคม ทีผ่านมา สถานทูตจีนในกัมพูชาก็ได้แถลงในประเด็นนี้ว่า การที่พลเมืองจีนหายตัวไปในแหล่งสแกมเมอร์ที่กัมพูชาเมื่อไม่นานนี้นับเป็น "อุปสรรคร้ายแรง" ต่อความสัมพันธ์ระหว่างจีนกับกัมพูชาในฐานะพันธมิตร

ในการประชุมกับรัฐมนตรีระดับสูงของกัมพูชา หวังเหวินปิน เอกอัครราชทูตจีนประจำกัมพูชา ได้เรียกร้องให้รัฐบาลกัมพูชามีความเข้มงวดกับการปราบปรามธุรกิจผิดกฎหมาย โดยในคำแถลงระบุว่า "จีนกังวลอย่างยิ่งเกี่ยวกับกรณีล่าสุดหลายกรณีที่เกี่ยวข้องกับพลเมืองจีนที่สูญหายหรือหายตัวไปในกัมพูชา" โดยมองว่าเรื่องนี้ส่วนใหญ่แล้วเกี่ยวข้องกับการหลอกลวงออนไลน์

รัฐบาลกัมพูชา ตอบรับว่า พวกเขากำลังปราบปรามธุรกิจผิดกฎหมายเหล่านี้ ซึ่งตามตัวเลขของสหประชาชาติระบุว่า มีการใช้แรงงานอย่างน้อย 100,000 ราย ในประเทศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจผิดกฎหมายเหล่านี้

หรือจะกลายเป็น "คดีตัวอย่าง" ที่ส่งผลสะเทือนต่อเศรษฐีใหญ่ผู้ใช้สัญชาติอื่น

หวังเปิดเผยว่า กัมพูชาได้ส่งสารในเชิงตัดหางปล่อยวัดเฉินมาตั้งแต่ก่อนหน้านี้แล้ว จากการเพิกถอนสัญชาติกัมพูชาจากเฉิน เป็นการแสดงให้เห็นว่านักธุรกิจแบบเฉินนั้น "อาจจะถูกตัดทิ้งเมื่อไหร่ก็ได้"

ปวิน มองว่าคดีของเฉินนั้นอาจจะกลายเป็น "คดีตัวอย่าง" ที่ส่งสัญญาณว่าจะถึงจุดจบของยุคเศรษฐีใหญ่ผู้ใช้สัญชาติอื่นแล้ว เป็นการแสดงให้เห็นว่าพวกเขาไม่ใช่คนที่ "แตะต้องไม่ได้" อีกต่อไป

"เศรษฐีใหญ่ผู้ใช้สัญชาติอื่น" ในที่นี้หมายถึงเศรษฐีร่ำรวยผู้ที่เป็นพลเมืองถือสัญชาติของอีกชาติหนึ่งอยู่แล้ว และต่อมาก็ได้รับสัญชาติอีกสัญชาติหนึ่งผ่านขั้นตอนทางกฎหมาย

และในอีกแง่หนึ่งมันก็สะท้อนอำนาจรัฐบาลจีนที่สามารถชี้เป็นชี้ตายเศรษฐีใหญ่เหล่านี้ได้ ปวิน บอกว่า แม้แต่เฉินผู้ที่ได้สัญชาติกัมพูชาและถึงขั้นได้ยศ "อกเญีย" ของกัมพูชาซึ่งเทียบได้กับ "พระยา" ของไทย ก็ยังไม่สามารถใช้ยศและสัญชาติกัมพูชาให้ช่วยคุ้มหัวได้ เพราะเมื่อรัฐบาลจีนมองว่าคนๆ นี้ "ล้ำเส้น" ไปแล้ว ความมั่งคั่งและยศใหญ่โตจากประเทศอื่นในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ก็ไม่สามารถช่วยให้พวกเขารอดได้

ปวิน มองว่าเรื่องนี้น่าจะส่งผลสะเทือนต่อเศรษฐีใหญ่แบบเฉินที่เข้ามาใช้สัญชาติของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทำให้คนกลุ่มนี้รู้สึกมีความเสี่ยงมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม ลอห์ มองว่ากรณีของเฉินจะไม่กลายเป็น "กรณีศึกษา" เพราะไม่ใช่ครั้งแรกที่มีการส่งตัวผู้ร้ายข้ามแดนจากชาติอื่นไปที่จีน และกรณีนี้ก็จะไม่ใช่กรณีสุดท้าย

กัมพูชาเริ่มสั่งรื้อ Prince Group หลังเฉินจื้อถูกส่งให้ทางการจีน

หลังจากที่มีการจับกุมและส่งตัวเฉินจื้อให้กับทางการจีน บริษัทต่างๆ ในเครือ Prince Group ก็เผชิญกับการถูกระงับโครงการหรือถูกสั่งปิด โดยที่เมื่อวันที่ 12 มกราคม ที่ผ่านมาหน่วยงานกำกับดูแลด้านธุรกิจอสังหาริมทรัพย์และโรงรับจำนำของกัมพูชา (RPR) ได้สั่งระงับโครงการอสังหาริมทรัพย์ 5 แห่งในเครือ Prince Group รวม 5 โครงการ

นอกจากนี้เมื่อวันที่ 8 มกราคม ที่ผ่านมา ธนาคาร Prince Bank ซึ่งเป็นบริษัทย่อยที่สำคัญของ Prince Group ก็ถูกสั่งให้ชำระบัญชีเพื่อเตรียมปิดกิจการ ซึ่งในกัมพูชามี Prince Bank เปิดทำการอยู่ 36 สาขาทั่วประเทศ

ธนาคารแห่งชาติกัมพูชา (NBC) ผู้ทำการสั่งชำระบัญชีของ Prince Bank แถลงว่า "เนื่องจากมีการสั่งชำระบัญชี ทำให้บริษัท Prince Bank มหาชน ไม่ได้รับอนุญาตให้ดำเนินการใดๆ ในทางการธนาคารอีกต่อไป" อย่างไรก็ตาม NBC กล่าวย้ำว่า ผู้มีเงินฝากในธนาคารนี้สามารถถอนเงินออกมาได้ตามปกติถ้าหากพวกเขามีเอกสารจำเป็นที่ต้องใช้ในการถอนเงินโดยมีการพิจารณาตามความสำคัญยึดตามหลักกฎหมายด้านการธนาคารและสถาบันการเงินของกัมพูชา

เรียบเรียงจาก
Why alleged scam kingpin Chen Zhi was sent to China, not the US, Think China, 12-01-2026
Prince Group Collapses After Chairman Chen Zhi’s Arrest and Extradition to China, Kiripost, 13-01-2026
Prince Bank placed under liquidation, NBC says, Khmer Times, 08-01-2026
แฉกลโกง Prince Group บริษัทสแกมเมอร์และเครือข่ายฟอกเงินใต้ดินรายใหญ่ของโลก
จีนเตือนกัมพูชา ปัญหาคนจีนหายในศูนย์สแกมเมอร์ กระทบความสัมพันธ์สองประเทศ