ฟรีดริช แมร์ซ นายกรัฐมนตรีเยอรมนี ประกาศเป้าหมายให้ผู้ลี้ภัยชาวซีเรียกว่า 1 ล้านคนในเยอรมนีถึง 80% เดินทางกลับซีเรียภายในปี 2029 หลังพบผู้นำซีเรียคนใหม่ แต่ถูกพรรคร่วมอย่าง SPD วิจารณ์ว่าไร้แผนรองรับและไม่คำนึงถึงผู้ที่หลอมรวมเข้าสังคมแล้ว นักเศรษฐศาสตร์ชี้ว่านโยบายนี้เสี่ยงซ้ำเติมปัญหาขาดแคลนแรงงานในประเทศ เนื่องจากชาวซีเรีย 60% มีงานทำแล้ว และ 1 ใน 3 อยู่ในภาคส่วนที่เยอรมนีขาดแคลนคนมากที่สุดอย่างสาธารณสุข

12 เมษายน 2026 มีรายงานข่าวว่า นายกรัฐมนตรี ฟรีดริช แมร์ซ ของเยอรมนี ได้ประกาศให้ผู้ลี้ภัยชาวซีเรีย 80% ในเยอรมนีควรกลับประเทศภายในปี 2029 ซึ่งเป็นช่วงเดียวกับที่เขาหมดวาระในตำแหน่งนายก

ซึ่งนี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่แมร์ซได้ขอให้ชาวซีเรียกลับประเทศตัวเอง ก่อนหน้านี้เขาก็เคยขอให้ชาวซีเรียกลับประเทศตัวเองเพื่อช่วยฟื้นฟูบ้านเมืองของพวกเขาซึ่งถูกทำลายไปในสงครามกลางเมืองที่โหดร้ายและยาวนาน ซึ่งสงครามกลางเมืองซีเรียได้สิ้นสุดลงในปี 2024 หลังจากที่มีการโค่นล้มผู้นำเผด็จการบาชาร์ อัล-อัสซาด ลงได้ และมีผู้นำคนใหม่คือ อาห์เหม็ด อัล-ชาราอา

แมร์ซ ได้ประกาศในเรื่องนี้หลังจากที่เขาได้พบปะกับ อัล-ชาราอา ผู้เดินทางมาที่เยอรมนีช่วงปลายเดือน มีนาคม ที่ผ่านมา ผู้นำสองคนนี้ประกาศร่วมกันว่าจะพยายามทำให้ "ชาวซีเรียกลับประเทศได้มากขึ้น" โดยที่ผู้นำทั้งสองคนได้ตกลงร่วมกันว่าควรจะให้ชาวซีเรีย 80% ที่ลี้ภัยสงครามมาอยู่ที่เยอรมนีกลับประเทศซีเรียภายในเวลา 3 ปีข้างหน้านับจากปี 2024

เยอรมนีเป็นประเทศเศรษฐกิจชั้นนำของยุโรปที่มีชาวซีเรียพลัดถิ่นอาศัยอยู่จำนวนมากที่สุดเทียบกับประเทศอื่นๆ ในกลุ่มประเทศสหภาพยุโรป คือ มีอยู่มากกว่า 1 ล้านราย ซึ่งส่วนมากเดินทางอพยพเข้าเยอรมนีในช่วงราวปี 2015-2016 ตอนที่กำลังเกิดภัยสงครามในประเทศ

แมร์ซได้เข้าดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีเยอรมนีเมื่อปี 2025 โดยที่ในยุคที่เขาเป็นรัฐบาล เขาก็ได้ให้ความสำคัญกับการเพิ่มมาตรการเข้มงวดมากขึ้นในเรื่องผู้อพยพ

แต่การที่แมร์ซประกาศให้ชาวซีเรียต้องออกจากประเทศภายในปี 2029 นั้น ได้สร้างเสียงวิพากษ์วิจารณ์ตามมา ส่วนหนึ่งมาจากพรรคร่วมรัฐบาลคือพรรคสังคมนิยมประชาธิปไตย SPD ซึ่งเป็นพรรคฝ่ายซ้ายกลาง โดยที่ ไอดาน โอโซกุซ สส.พรรค SPD วิจารณ์ว่าคำสั่งของแมร์ซนั้น "ไร้แผนรองรับ ไม่มีกฎหมายสนับสนุน และไม่เคารพต่อคนจำนวนมากที่กลายเป็นส่วนหนึ่งของสังคมเราไปแล้ว"

พรรค SPD แสดงความไม่พอใจนโยบายเข้มงวดต่อผู้อพยพของแมร์ซ ที่มีทั้งการทำข้อตกลงกับรัฐบาลตาลีบันของอัฟกานิาถานให้เยอรมนีส่งตัวผู้อพยพชาวอัฟกานิสถานกลับประเทศ รวมถึงอนุญาตให้ด่านตรวจคนเข้าเมืองเยอรมนีสามารถปฏิเสธผู้แสวงหาที่ลี้ภัยได้

แมร์ซ จากพรรคอนุรักษ์นิยมสายกลาง CDU มีการเปลี่ยนแนวทางจากผู้นำอนุรักษ์นิยมคนเก่าคือ แองเกลา แมร์เคิล ในสมัยของแมร์เคิลนั้นมีนโยบายเปิดกว้างมากกว่าในการรับผู้ลี้ภัย ซึ่งในสมัยของเธอมีการรับผู้ลี้ภัยและผู้แสวงหาที่ลี้ภัยรวม 1.2 ล้านรายภายในระหว่างปี 2015-2016 มีมุมมองว่าสาเหตุที่ แมร์ซทำเช่นนี้ ก็เพื่อต้องการสกัดกั้นไม่ให้กลุ่มขวาจัดได้รับความนิยม แต่ก็ดูเหมือนจะไม่ค่อยสำเร็จ เพราะจากผลโพลระบุว่าเขามีคะแนนนิยมใกล้เคียงกับพรรคขวาจัดอย่าง AfD มาก

นักเศรษฐศาสตร์มองการให้ชาวซีเรียกลับประเทศมากขนาดนั้น เสี่ยงปัญหาเศรษฐกิจ

นักเศรษฐศาสตร์ต่างก็เน้นย้ำว่าชาวซีเรียที่ลี้ภัยในเยอรมนีมีความสำคัญต่อกำลังแรงงานในเศรษฐกิจของเยอรมนี มีสถิติของหน่วยงานแรงงานของเยอรมนีระบุว่าผู้ลี้ภัยชาวซีเรียที่เดินทางเข้าเยอรมนีระหว่างปี 2015-2016 ได้รับการจ้างงานแล้ว 60% เทียบกับชาวสัญชาติเยอรมันที่มีการจ้างงานอยู่ที่ 71%

สถาบันเศรษฐศาสตร์เยอรมนี (IW) รายงานว่าลูกจ้างชาวซีเรีย 1 ใน 3 ทำงานอยู่ในภาคส่วนที่กำลังขาดแคลนแรงงานในเยอรมนี เช่น ภาคส่วนสาธารณสุข จากสถิติของสมาคมโรงพยาบาลเยอรมนีระบุว่า มีชาวซีเรียทำงานเป็นบุคลากรการแพทย์มากที่สุดในหมู่บุคลากรจากต่างชาติ โดยมีหมอ 5,745 ราย และพยาบาลราว 2,000 ราย

เฟเบียน เซมซาร์ฮา นักวิจัยของ IW กล่าวว่า ในปี 2029 กลุ่มประชากรรุ่นเบบี้บูมเมอร์จะเริ่มเกษียณอายุในเยอรมนีราว 5.1 ล้านราย แต่ก็มีกลุ่มประชากรเข้าสู่ตลาดแรงงานเพียง 2 ล้านรายเท่านั้น เซมซาร์ฮา กล่าวอีกว่าถึงแม้กลุ่มผู้ลี้ภัยซีเรียจะไม่ใช่ "ผู้อพยพด้วยสาเหตุด้านเศรษฐกิจ" แต่กลุ่มชาวซีเรียก็สามารถช่วยลดปัญหาด้านประชากรให้กับเยอรมนีได้

ช่วงปลายปี 2024 แนวร่วมฝ่ายกบฏของซีเรียสามารถโค่นล้มเผด็จการอัสซาดลงได้ แล้วก็จัดตั้งรัฐบาลใหม่ ต่อมา ในช่วง 10 เดือนแรกของปี 2025 ก็มีชาวซีเรีย 6,502 รายที่อาสาเดินทางจากเยอรมนีกลับประเทศตัวเอง แต่ก็มีชาวซีเรียส่วนใหญ่ที่บอกว่าอยากรอดูสถานการณ์ก่อนว่ารัฐบาลเปลี่ยนผ่านของซีเรียจะเป็นอย่างไรก่อนที่จะตัดสินใจเดินทางกลับ เพราะพวกเขายังคงรู้สึกไม่ปลอดภัยและยังคงมีความรุนแรงย้อนกลับมาเกิดขึ้นในบางภูมิภาค

เรียบเรียงจาก
‘No plan, no legal basis’: Merz sparks backlash over desire to send Syrians home, Politico, 02-04-2026
Germany and Syria 'working jointly' on refugee returns, Chancellor Friedrich Merz says, Euro News, 30-03-2026