อิสราเอลได้ขีด “เส้นเหลือง” (Yellow Line) เข้าไปในทางตอนใต้ของประเทศเลบานอน 10 กม. หลังมีการเจรจาหยุดยิง ซึ่งเป็นเขตกันชนชั่วคราวที่อิสราเอลวางกองทัพของตัวเองเอาไว้แบบที่เคยทำกับกาซามาก่อน สร้างความกังวลว่าอาจจะซ้ำรอยกลายเป็นการยึดครองระยะยาว ขณะที่รัฐบาลเลบานอนและฮิซบอลเลาะห์มองว่าการทำเช่นนี้ละเมิดอธิปไตยและขัดต่อหลักการหยุดยิง

ภาพจาก: ChatGPT Image

ถึงแม้ว่าสัญญาหยุดยิงจะทำให้มีความหวังขึ้นมาบ้างหลังจากที่อิสราเอลโจมตีเลบานอนอย่างหนักต่อเนื่องเป็นเวลาหลายสัปดาห์ อย่างไรก็ตามการที่อิสราเอลสร้าง "เส้นเหลือง" ขึ้นมาชั่วคราวเพื่อเป็นอาณาเขตที่พวกเขาสามารถวางกำลังทหารเข้าไปในพื้นที่ประเทศเลบานอน ก็สร้างความน่ากังวล และชวนให้เกิดคำถามว่าจะเป็นการละเมิดข้อตกลงหยุดยิงจากฝ่ายอิสราเอลหรือไม่

ก่อนหน้านี้อิสราเอลได้ทำการกระหน้ำโจมตีทางอากาศและรุกคืบโจมตีภาคพื้นดินเข้าไปทางตอนใต้ของเลบานอน จากนั้นจึงมีการทำข้อตกลงหยุดยิงเป็นเวลา 10 วัน แต่เพียงแค่ไม่กี่ชั่วโมงหลังจากที่มีการทำสัญญาหยุดยิง กองกำลังของอิสราเอลก็ยังคงทำการใช้ระเบิดและปืนใหญ่โจมตีใส่เลบานอน รวมถึงมีปฏิบัติการเคลียร์พื้นที่บนภาคพื้นดินในหลายแห่งที่เขตชายแดนซึ่งนับเป็นการละเมิดสัญญาหยุดยิง

และสิ่งที่กลายเป็นเรื่องพิพาทกันคือกรณีที่อิสราเอลขีด "เส้นเหลือง" ในฐานะเป็นพื้นที่อาณาเขตทางทหารขนาด 10 กม. ขึ้นไปทางเหนือ ลึกเข้าไปในพรมแดนทางภาคใต้ของเลบานอน ทางอิสราเอลบอกว่าพวกเขาจงใจจะทำให้เขตพื้นที่สีเหลืองนี้อยู่ภายใต้การควบคุมทางทหาร และอ้างว่าพวกเขาต้องการพยายามถอนรากถอนโคนกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ทำให้พวกเขามีสิทธิในการที่จะโจมตีพื้นที่นี้

ในขณะที่ทางการเลบานอนและกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ต่างก็วิจารณ์การเข้าครอบครองพื้นที่โดยอิสราเอล โดยบอกว่าพื้นที่อาณาเขตประเทศของพวกเขานั้นเป็นเขตอธิปไตย และบอกว่าอิสราเอลกำลังละเมิดรากฐานของสัญญาหยุดยิง

"เส้นเหลืองคืออะไรกันแน่"

นายกรัฐมนตรี เบนจามิน เนทันยาฮู ของอิสราเอลกล่าวว่า กองกำลังของอิสราเอลจะยังคงปักหลักอยู่ที่ "เขตกันชนทางความมั่นคงที่ถูกได้รับการเสริมความเข้มแข็ง" ซึ่งเป็นคำที่เนทันยาฮูใช้เรียกเส้นเหลือง เนทันยาฮูบอกว่าจะมีการตรึงกำลังความมั่งคงอย่างเข้มข้นและต่อเนื่องเป็นปึกแผ่นมากกว่าก่อนหน้านี้ในพื้นที่เส้นสีเหลือง

การขีดเส้นสีเหลืองเข้าไปในอาณาเขตของประเทศเลบานอนเช่นนี้ชวนให้มีการเปรียบเทียบกับกรณีกาซา ซึ่งเป็นจุดที่อิสราเอลขีดเส้นแบ่งจากพื้นที่อาณาเขตของปาเลสไตน์ให้กลายเป็นอาณาเขตแยกออกมาคิดเป็น 60% ของพื้นที่ทางตะวันออกของกาซา โดยมีการวางกำลังทหารอิสราเอลอยู่ที่จุดนั้น ส่วนชาวปาเลสไตน์ที่ประสบปัญหาพลัดถิ่นเป็นส่วนใหญ่ก็ถูกยัดอยู่ในพื้นที่ที่เหลือทางฝั่งตะวันตก

ในกาซา กองทัพอิสราเอลจะคอยยิงใครก็ตามที่เข้าใกล้เส้นแบ่งอาณาเขตที่พวกเขาขีดไว้ นอกจากนี้ยังทำการรื้อถอนทำลายบ้านเรือนหลายร้อยหลังที่อยู่ในเขตกันชน นับตั้งแต่ที่มีการเจรจาหยุดยิงโดยมีสหรัฐฯ เป็นตัวกลางเมื่อเดือน ตุลาคม 2025 อิสราเอลก็สังหารผู้คนมากกว่า 700 ที่เขตกันชนและทำให้มีผู้บาดเจ็บราว 2,000 ราย

อีกทั้งเจ้าหน้าที่ระดับสูงของอิสราเอลก็ประกาศเองว่า พวกเขาจะทำโมเดล "เส้นเหลือง" แบบที่ใช้ในกาซามาใช้กับเลบานอน และบอกอีกว่าผู้อาศัยในเลบานอนจะไม่ได้รับอนุญาตให้กลับคืนถิ่นฐานของตัวเองซึ่งอยู่ในเมืองและหมู่บ้าน 55 แห่งในพื้นที่กันชน โดยที่รัฐมนตรีกระทรวงกลาโหมของอิสราเอล ชื่อ อิสราเอล คัทซ์ ประกาศว่ากองทัพอิสราเอลจะยังคงตรึงกำลังและควบคุมฐานที่มั่นที่พวกเขาเคลียร์พื้นที่และยึดมาได้

อิสราเอลยังคงโจมตีอย่างต่อเนื่อง ถือว่าผิดสัญญาหยุดยิงหรือไม่

ในสัญญาหยุดยิงระบุให้ทั้งอิสราเอลและเลบานอนจะต้อง "ยุติความเป็นปรปักษ์" ซึ่งหมายถึงยุติการสู้รบ ในขณะเดียวกันสัญญาหยุดยิงก็ระบุด้วยว่าอิสราเอล "จะยังคงมีสิทธิในการใช้มาตรการป้องกันตนเองจากการโจมตีได้ในทุกเวลาไม่ว่าจะเป็นการโจมตีที่วางแผนไว้ก่อน การโจมตีที่คืบคลานเข้ามา หรือการโจมตีที่กำลังเกิดขึ้น"

นักวิเคราะห์มองว่าเงื่อนไขหยุดยิงเต็มไปด้วยความขัดแย้งในตัวเองและเปิดช่องให้มีการตีความได้กว้าง ทำให้อิสราเอลอาจจะอ้างใช้คำว่า "การป้องกันตนเอง" มาให้ความชอบธรรมกับการแบ่งเขตกันชนในอาณาเขตของประเทศเลบานอนได้ โดยอ้างว่าถึงแม้จะไม่ได้มีภัยที่คืบคลานเข้ามาแต่ก็ต้องรับมือกับการโจมตีที่อาจจะวางแผนไว้ ในขณะเดียวกันอิสราเอลก็ยังคงเดินหน้าโจมตีหมู่บ้านของชาวเลบานอนที่อยู่ใกล้กับแนวหน้าของกันชน

มีข้อสังเกตจากนักข่าวอัลจาซีรา ไฮดี เพตต์ ว่า อิสราเอลดูจะใช้ข้ออ้างในการโจมตีแบบเดียวกับตอนที่ทำเขตกันชนในกาซา เช่น อ้างว่ามีนักรบฝ่ายตรงข้ามเข้าใกล้เส้นเหลืองหรืออ้างว่าโจมตีใส่คนที่พยายามมุดอุโมงค์ในพื้นที่เดียวกัน โดยมีการโจมตีด้วยอาวุธปืนและใช้วิธีการโจมตีทางอากาศ ซึ่งฝ่ายอิสราเอลอ้างว่าพวกเขา "ไม่ได้ละเมิดเงื่อนไขการหยุดยิง"

อิสราเอลยังได้ทำการระเบิดบ้านเรือนของประชาชนในหลายพื้นที่และใช้รถรื้อบ้านเรือนประชาชนทิ้งเพื่อเป็นการเคลียร์พื้นที่

กลุ่มฮิซบอลเลาะห์พูดถึงเรื่องนี้อย่างไรบ้าง

ส่วนหนึ่งของข้ออ้างจากฝ่ายอิสราเอลเพื่อให้ความชอบธรรมต่อการกระทำเช่นนี้ คือการอ้างว่าเพื่อถอนรากถอนโคนกลุ่มติดอาวุธฮิซบอลเลาะห์ในเลบานอน โดยที่มีข้อกล่าวหาว่ากลุ่มฮิซบอลเลาะห์ได้ทำการลอบโจมตีกองกำลังพิทักษ์สันติภาพของสหประชาชาติ ซึ่งฮิซบอลเลาะห์ปฏิเสธว่าไม่ได้ทำเช่นนั้น

นอกจากนี้ฮิซบอลเลาะห์ยังได้กล่าวประณามการใช้สัญญาหยุดยิงว่าเป็น "การหมิ่นหยาม" ประเทศของพวกเขา และมองว่าเป็นการทำให้ "เกิดเหตุบานปลายแบบไม่มีที่สิ้นสุด" เพราะถึงแม้ว่าสัญญาหยุดยิงจะบอกให้ยุติการสู้รบทั้งหมด แต่พวกเขาก็ไม่เชื่อใจฝ่ายศัตรู ทำให้นักรบฝ่ายฮิซบอลเลาะห์จะยังคงวางกำลังอยู่ในสนามรบ เตรียมพร้อมรับมือกับการรุกล้ำใดๆ ก็ตามที่อาจจะเกิดขึ้น พวกเขามองว่าการหยุดยิงไม่ควรจะเป็นการบังคับใช้กับฝ่ายเดียวแต่ควรจะต้องบังคับใช้กับทั้งสองฝ่าย

ทั้งนี้ ถ้าหากว่าอิสราเอลยังคงโจมตีอยู่อย่างต่อเนื่องทางอิซบอลเลาะห์ก็จะมองว่าสัญญาหยุดยิงในครั้งนี้ไม่ได้มีผลผูกมัดใดๆ จริง

อย่างไรก็ตามในระดับทางการแล้วทั้งฝ่ายอิสราเอลและฝ่ายฮิซบอลเลาะห์ต่างก็มองว่าสัญญาหยุดยิงยังคงมีอยู่ และฝ่ายฮิซบอลเลาะห์ก็มองว่าสัญญาหยุดยิงมีความเชื่อมโยงกับประเด็นสงครามอิหร่านด้วย ทางการอิหร่านเคยระบุอย่างชัดเจนว่าการหยุดยิงในเลบานอนนั้นเป็นเงื่อนไขเบื้องต้นสำหรับการเจรจาหยุดยิงระหว่างอิหร่านกับสหรัฐฯ โดยเตือนว่าการที่อิสราเอลยังคงโจมตีอย่างต่อเนื่องจะทำให้การพูดคุยเรื่องสันติภาพระหว่างสองประเทศเสี่ยงล่มได้

ฝ่ายรัฐบาลเลบานอนเองก็มีการเข้าหารือกับอิสราเอลแยกต่างหากกับการหารือกับฮิซบอลเลาะห์ ซึ่งทำให้กลุ่มฮิซบอลเลาะห์ไม่ชอบใจ มีมุมมองว่าการที่รัฐบาลเลบานอนทำเช่นนี้อาจจะทำให้ความตึงเครียดระหว่างรัฐบาลกับกลุ่มฮิซบอลเลาะห์เพิ่มมากขึ้นได้ โดยที่ทั้งรัฐบาลเลบานอนและอิสราเอลต่างก็เห็นด้วยที่จะให้ฮิซบอลเลาะห์ปลดอาวุธ แต่กลุ่มฮิซบอลเลาะห์ก็บอกว่าพวกเขาควรมีอาวุธไว้ป้องกันเลบานอนในทางตอนใต้ เว้นแต่จะมีข้อตกลงยุทธศาสตร์การคุ้มกันประเทศออกมาทางฮิซบอลเลาะห์ถึงจะยอมปลดอาวุธ อีกทั้งยังยืนยันว่าฝ่ายอิสราเอลควรจะถอนทัพออกจากอาณาเขตของเลบานอนก่อน

สำหรับความขัดแย้งระหว่างอิสราเอลกับกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ทางตอนใต้ของเลบานอนนั้นเกิดขึ้นมาตั้งแต่ก่อนหน้านี้แล้ว และอิสราเอลกับฮิซบอลเลาะห์ก็เคยทำข้อตกลงหยุดยิงกันเมื่อปลายปี 2024 แต่ในตอนนั้นอิสราเอลก็ไม่ได้ถอนทัพออกจากตอนใต้ของเลบานอน และยังคงใช้กองทัพของตัวเองปฏิบัติการโจมตีในเลบานอนต่อไปเรื่อยๆ โดยที่ฮิซบอลเลาะห์ไม่ได้โจมตีโต้ตอบกลับ เพราะต้องการรักษาสัญญาหยุดยิงปี 2024 เอาไว้

ความกังวลว่าอิสราเอลจะยึดเขตเส้นเหลืองในเลบานอนเป็นการถาวร

มีนักวิเคราะห์บางส่วนที่มองว่าการยึดเส้นเหลืองของอิสราเอลนั้นเป็นการที่อิสราเอลพยายามหาเครื่องมือต่อรองก่อนหน้าการเจรจาครั้งต่อไป

อาเบ็ด อาบู ชะฮาเดห์ นักวิจารณ์การเมืองกล่าวว่า เรื่องการยึดพื้นที่ทำเขตกันชนเช่นนี้ ดูเหมือนจะกลายเป็นยุทธศาสตร์แบบใหม่ของอิสราเอลไปแล้ว ในการใช้หาเครื่องมือต่อรอง ซึ่งอิสราเอลไม่เพียงแค่ทำกับเลบานอนเท่านั้น พวกเขายังเคยทำแบบเดียวกันกับซีเรียด้วย

ในอดีตหลายสิบปีที่แล้ว อิสราเอลก็เคยยึดทางตอนใต้ของเลบานอนมาก่อน ก่อนที่จะถอนทัพบางส่วนในปี 2000 แต่ก็ยังยึดกุมพื้นที่่ชีบาฟาร์มไว้ โดยที่อิสราเอลยังคงยึดครองพื้นที่ราบสูงโกลันของซีเรียและเขตเวสต์แบงค์ที่เป็นดินแดนของปาเลสไตน์เอาไว้

ชาวเลบานอนจำนวนมากกลัวว่าการขีดเส้นเหลืองของอิสราเอลอาจจะหลายมาเป็นการยึดครองในระยะยาวโดยอาศัยเรื่องสัญญาหยุดยิงมาเป็นข้ออ้าง การที่อิสราเอลยังคงใช้กองทัพของตัวเองปฏิบัติการในเลบานอนได้นั้น ทำให้นักวิจารณ์มองว่ามันอาจจะเป็นเครื่องมือเพื่อสร้างความชอบธรรมให้กับการยึดครองดินแดนโดยอิสราเอลได้

จะซ้ำรอยกาซาไหม?

ย้อนกลับไปเมื่อเดือน ตุลาคม ตอนที่เริ่มมีสัญญาหยุดยิงในกาซา อิสราเอลก็มีการวางเส้นเหลืองไว้ในแบบเดียวกัน และมีการทำลายบ้านเรือนรวมถึงสังหารผู้คนที่เข้าใกล้เช่นเดียวกัน นูร์ โอเดห์ นักข่าวอัลจาซีราในเวสต์แบงค์กล่าวว่า การประกาศเรื่องเส้นเหลืองในเลบานอนดูเหมือนจะเป็นการ "ดำเนินการต่อเนื่องให้เลบานอนทางใต้ 'ถูกทำให้เป็นแบบกาซา'"

โอเดห์ มองว่าการที่รมต.กลาโหมของอิสราเอลสั่งให้ทำลายหมู่บ้านตามแนวชายแดนเลบานอน เป็นการทำแบบเดียวกับกรณีปาเลสไตน์ นอกจากนี้รมต.กลาโหมของอิสราเอลยังได้พูดส่งสัญญาณว่าหมู่บ้านของชาวมุสลิมชีอะฮ์ในเลบานอนนั้นเทียบได้กับเป็น "โครงสร้างพื้นฐานของฮิซบอลเลาะห์" แบบเดียวกับที่พวกเขาเคยอ้างว่าชาวปาเลสไตน์ในกาซาเทียบได้กับกลุ่มฮามาส คือมองว่าเป็นภัยกับอิสราเอล

ทางด้านประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ ได้ประกาศว่าทางการสหรัฐฯ กำลังพยายามห้ามไม่ให้อิสราเอลกระทำการโจมตีในอาณาเขตประเทศเลบานอนไปมากกว่านี้ในช่วงที่กำลังมีการบังคับใช้สัญญาหยุดยิง

กระทรวงสาธารณสุขเลบานอนระยุยอดตัวเลขผู้เสียชีวิตที่มาจากกรณีอิสราเอลโจมตีเลบานอนนับตั้งแต่วันที่ 2 มีนาคม เป็นต้นมาอยู่ที่ 2,294 ราย มีผู้ได้รับบาดเจ็บ 7,544 ราย

เรียบเรียงจาก
Does Israel’s ‘Yellow Line’ violate the Lebanon ceasefire?, Aljazeera, 19-04-2026
Israel says established a ‘yellow line’ in Lebanon, as it has in Gaza, Aljazeera, 18-04-2026
Israel's army enforces 'Yellow Line' in southern Lebanon, similar to measures used in Gaza, TRT World, 19-04-2026