สหรัฐฯ เปิดปฏิบัติการ "Project Freedom" คุ้มกันเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ขณะที่อิหร่านออกคำเตือนแข็งกร้าว ขู่ใช้กำลังหยุดเรือทุกลำที่ไม่ผ่านการประสานงาน - สหรัฐฯ ปฏิเสธข่าวถูกอิหร่านยิงขีปนาวุธ 2 ลูกใส่เรือฟริเกตของกองทัพเรือสหรัฐฯ

ภาพจาก: eutrophication&hypoxia (CC BY 2.0)

4 พฤษภาคม 2026 เว็บไซต์ NBC News รายงานว่า ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐอเมริกา ประกาศเปิดปฏิบัติการที่เขาตั้งชื่อว่า "Project Freedom" ตั้งแต่เช้าวันจันทร์ (4 พ.ค.) ตามเวลาตะวันออกกลาง โดยสั่งให้กองทัพสหรัฐฯ นำร่องเรือของประเทศที่ไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องกับสงครามในตะวันออกกลางให้ผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้อย่างปลอดภัย หลังจากเรือหลายร้อยลำและลูกเรือนับพันคนติดค้างอยู่ในพื้นที่มานานกว่าสองเดือนนับตั้งแต่อิหร่านเริ่มปิดกั้นเส้นทางเดินเรือ

กองบัญชาการกลางสหรัฐฯ (CENTCOM) เปิดเผยว่าปฏิบัติการนี้ระดมกำลังพลกว่า 15,000 นาย เรือพิฆาตติดอาวุธนำวิถี อากาศยานทางบกและทางทะเลกว่า 100 ลำ รวมถึงยานไร้คนขับหลายระบบ โดยได้กำหนดพื้นที่ความมั่นคงเสริมทางตอนใต้ของเส้นทางเดินเรือปกติ และแนะนำให้เรือเดินผ่านน่านน้ำโอมานเนื่องจากเส้นทางปกติ "มีความเสี่ยงสูงมากจากทุ่นระเบิดที่ยังไม่ได้สำรวจและกำจัดทั้งหมด"

อิหร่านตอบโต้อย่างรวดเร็ว พลเอก อาลี อับดุลลาฮี แห่งกองทัพอากาศอิหร่านออกแถลงการณ์ผ่านสถานีโทรทัศน์ IRIB เตือนว่า "กองกำลังต่างชาติใดก็ตาม โดยเฉพาะกองทัพอเมริกัน หากตั้งใจจะเข้าใกล้หรือเข้าสู่ช่องแคบฮอร์มุซ จะถูกโจมตี" โดยเน้นย้ำว่าการผ่านช่องแคบต้องได้รับการประสานงานกับเตหะรานเท่านั้น ต่อมาไม่กี่ชั่วโมง อิหร่านอ้างว่าสามารถสกัดกั้นเรือพิฆาตสหรัฐฯ ไม่ให้เข้าใกล้ช่องแคบได้ ซึ่งกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ ยังไม่ได้ให้ความเห็นต่อคำกล่าวอ้างดังกล่าว

โฆษกกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติ (IRGC) ยังเตือนว่าเรือใดที่ฝ่าฝืนหลักการที่อิหร่านประกาศไว้จะ "ถูกหยุดด้วยกำลังเต็มที่" ขณะที่ประธานคณะกรรมาธิการความมั่นคงแห่งชาติและนโยบายต่างประเทศของรัฐสภาอิหร่านระบุว่า การแทรกแซงใดๆ ของสหรัฐฯ ในช่องแคบจะถือเป็น "การละเมิดข้อตกลงหยุดยิง" ที่มีอยู่

สถานการณ์ดังกล่าวส่งผลให้ราคาพลังงานพุ่งสูง น้ำมันดิบเบรนท์ซื้อขายอยู่ที่ราว 109 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ขณะที่ราคาน้ำมันเฉลี่ยทั่วสหรัฐฯ แตะ 4.46 ดอลลาร์ต่อแกลลอน ทรัมป์บรรยายปฏิบัติการครั้งนี้ว่าเป็น "สัญลักษณ์เชิงมนุษยธรรม" เพื่อช่วยเหลือลูกเรือที่กำลังขาดแคลนอาหารและสิ่งจำเป็น โดยลูกเรือรายหนึ่งที่ติดค้างอยู่เปิดเผยกับสื่อว่าต้องนอนดูจรวดบินข้ามหัวทุกคืนจนไม่สามารถหลับได้

ในส่วนของการเจรจาสันติภาพ ปากีสถานในฐานะตัวกลางรายงานว่าได้อำนวยความสะดวกในการส่งตัวลูกเรืออิหร่าน 22 คนจากเรือสินค้า "ทูสกา" ที่ถูกสหรัฐฯ ยึดไว้เมื่อเดือนก่อน กลับสู่อิหร่านผ่านปากีสถาน โดยอธิบายว่าเป็น "มาตรการสร้างความไว้วางใจ" ขณะที่เตหะรานระบุว่ากำลังพิจารณาข้อเสนอโต้ของสหรัฐฯ ฉบับล่าสุดอยู่

สหรัฐฯ ปฏิเสธข่าวถูกอิหร่านยิงขีปนาวุธ 2 ลูกใส่เรือฟริเกตของกองทัพเรือสหรัฐฯ

เว็บไซต์ The Jerusalem Post รายงานว่า เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ รายหนึ่งยืนยันกับ The Jerusalem Post เมื่อบ่ายวันจันทร์ (4 พ.ค.) ว่ากองทัพเรืออิหร่านไม่ได้โจมตีเรือรบสหรัฐฯ ใดๆ บริเวณใกล้ช่องแคบฮอร์มุซ คำปฏิเสธดังกล่าวเกิดขึ้นหลังจากสำนักข่าว Fars ซึ่งใกล้ชิดกับ IRGC รายงานว่ามีการยิงขีปนาวุธ 2 ลูกใส่เรือฟริเกตของกองทัพเรือสหรัฐฯ บริเวณใกล้เมืองจาสก์ จนต้องหันหัวกลับ โดยอ้างว่าสหรัฐฯ "ละเมิดพิธีสารความปลอดภัยในการเดินเรือใกล้จาสก์โดยมีเจตนาจะผ่านช่องแคบฮอร์มุซ"

เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นต่อเนื่องจากคำเตือนที่ผู้นำอิหร่านออกมาก่อนหน้านั้นในวันเดียวกัน ว่าปฏิบัติการ "Project Freedom" ของสหรัฐฯ ที่ประกาศจะคุ้มกันเรือสินค้าผ่านช่องแคบ ถือเป็นการละเมิดข้อตกลงหยุดยิง กองบัญชาการรวมของกองทัพอิหร่านออกแถลงการณ์ยืนยันว่าความปลอดภัยในช่องแคบฮอร์มุซ "อยู่ภายใต้การควบคุมของกองทัพอิสลามิกแห่งอิหร่าน" และการผ่านช่องแคบอย่างปลอดภัยทุกกรณีต้องได้รับการประสานงานกับกองทัพอิหร่านก่อนเท่านั้น พร้อมขู่โจมตีกองกำลังทหารต่างชาติโดยเฉพาะสหรัฐฯ ที่พยายามเข้าใกล้หรือเข้าสู่ช่องแคบ

ในวันเดียวกัน กองทัพเรือ IRGC ยังเผยแพร่แผนที่ใหม่แสดงพื้นที่ช่องแคบฮอร์มุซที่อิหร่านอ้างการควบคุม ครอบคลุมพื้นที่ตั้งแต่แนวระหว่างปลายตะวันตกของเกาะเกชม์ของอิหร่านไปยังเอมิเรตส์อุมม์อัลกูเวนของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ทางตะวันตก ไปจนถึงแนวระหว่างภูเขาโมบารักของอิหร่านและเอมิเรตส์ฟูไจราห์ทางตะวันออก โดยยังไม่ชัดเจนว่าพื้นที่ที่อ้างสิทธิ์ดังกล่าวเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมมากน้อยเพียงใด