สปสช. เผย กปท. รุก “โครงการคัดกรองสายตาและบริการแว่นตาสำหรับเด็ก" 7 เดือนแรกปีงบประมาณ 2569 มี อปท. ทั่วประเทศดำเนินการแล้ว 205 โครงการ ให้บริการคัดกรองสายตาเด็กนักเรียนกว่า 42,539 คน พร้อมสนับสนุนแว่นตาให้เด็กที่มีปัญหาสายตาอีก 14,025 คน ลดผลกระทบต่อการเรียนรู้ เพิ่มโอกาสทางการศึกษาให้เด็กไทย
นพ.จเด็จ ธรรมธัชอารี เลขาธิการสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) กล่าวว่า การมองเห็นเป็นพื้นฐานสำคัญของการเรียนรู้และพัฒนาการของเด็กทุกคน แต่ปัจจุบันยังพบว่าเด็กไทยจำนวนไม่น้อยมีปัญหาสายตาโดยไม่รู้ตัว ส่งผลให้มองเห็นไม่ชัด อ่านหนังสือได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ ขาดความมั่นใจในการเรียน และอาจกระทบต่อพัฒนาการในด้านต่าง ๆ ในระยะยาว หากไม่ได้รับการตรวจคัดกรองและแก้ไขอย่างเหมาะสม
ด้วยเหตุนี้ กองทุนหลักประกันสุขภาพในระดับท้องถิ่นหรือพื้นที่ (กปท.) ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่าง สปสช. และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) จึงเป็นกลไกสำคัญที่ช่วยให้ อปท. สามารถพัฒนาและดำเนินโครงการด้านสุขภาพที่สอดคล้องกับปัญหาและความต้องการของประชาชนในพื้นที่ รวมถึงโครงการคัดกรองสายตาและสนับสนุนแว่นตาสำหรับเด็ก เพื่อให้เด็กไทยเข้าถึงการดูแลรักษาได้อย่างทั่วถึงและทันท่วงที ผ่านการเสนอโครงการขอรับการสนับสนุนงบประมาณจาก กปท.
นพ.จเด็จ กล่าวว่า สำหรับ “โครงการคัดกรองสายตาและบริการแว่นตาสำหรับเด็ก” ภายใต้ กปท. ในปีงบประมาณ 2569 ช่วง 7 เดือนแรก ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2568 ถึง 21 เมษายน 2569 มีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 112 แห่ง ดำเนินโครงการคัดกรองสายตาเด็กนักเรียนเพื่อนำสู่การรักษา จำนวน 117 โครงการ ครอบคลุมเด็ก 42,539 คน ใช้งบประมาณ 21.73 ล้านบาท
ขณะเดียวกัน ยังมีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอีก 80 แห่ง ดำเนินโครงการสนับสนุนแว่นตาสำหรับเด็ก จำนวน 88 โครงการ ช่วยให้เด็กที่มีปัญหาสายตาได้รับแว่นตาที่เหมาะสม จำนวน 14,025 คน ใช้งบประมาณ 8.59 ล้านบาท
เมื่อรวมผลการดำเนินงานทั้งสองส่วน พบว่ามีการดำเนินโครงการรวมทั้งสิ้น 205 โครงการ ครอบคลุมเด็กและเยาวชนจำนวน 56,564 คน ใช้งบประมาณรวม 30.32 ล้านบาท สะท้อนบทบาทของท้องถิ่นในการดูแลสุขภาพเชิงรุก และการจัดบริการที่ตอบโจทย์ปัญหาสุขภาพของประชาชนในพื้นที่ได้อย่างเป็นรูปธรรม
“การค้นหาปัญหาสายตาตั้งแต่ระยะเริ่มต้นและการได้รับแว่นตาที่เหมาะสม ไม่เพียงช่วยให้เด็กมองเห็นได้ชัดขึ้นเท่านั้น แต่ยังช่วยเพิ่มโอกาสทางการศึกษา เสริมสร้างความมั่นใจในการใช้ชีวิต และสนับสนุนให้เด็กสามารถพัฒนาศักยภาพของตนเองได้อย่างเต็มที่ และในช่วงนี้ยังมี อปท. อีกหลายแห่งอยู่ระหว่างการเสนอโครงการเพื่อขอรับการสนับสนุนงบประมาณจาก กปท. เนื่องจากเป็นโครงการที่เกิดประโยชน์ต่อเด็กโดยตรง และช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของเด็กในชุมชนได้อย่างชัดเจน” เลขาธิการ สปสช. กล่าว
นพ.จเด็จ กล่าวต่อว่า กปท. เป็นกลไกสำคัญในการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคในระดับชุมชน โดยเปิดโอกาสให้ อปท. ร่วมออกแบบและขับเคลื่อนโครงการที่สอดคล้องกับปัญหาสุขภาพของประชาชนในพื้นที่ ตลอดที่ผ่านมาได้สนับสนุนโครงการด้านสุขภาพที่หลากหลาย อาทิ การดูแลผู้สูงอายุและผู้มีภาวะพึ่งพิง การส่งเสริมสุขภาพเด็กและเยาวชน การป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง การดูแลสุขภาพช่องปาก การส่งเสริมกิจกรรมทางกาย การคัดกรองโรคในกลุ่มเสี่ยง ตลอดจนการพัฒนานวัตกรรมสุขภาพที่ตอบโจทย์บริบทของแต่ละชุมชน
“โครงการคัดกรองสายตาและสนับสนุนแว่นตาสำหรับเด็ก เป็นอีกหนึ่งตัวอย่างของการใช้กองทุน กปท. เพื่อแก้ไขปัญหาสุขภาพที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตและการเรียนรู้ของเด็กโดยตรง ช่วยลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงบริการสุขภาพ และสร้างโอกาสให้เด็กไทยเติบโตอย่างมีคุณภาพในทุกพื้นที่ของประเทศ ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงคุณค่าของ กปท. ในฐานะกองทุนสร้างเสริมสุขภาพที่ช่วยให้ท้องถิ่นสามารถดูแลและพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนได้อย่างตรงตามความต้องการของพื้นที่” เลขาธิการ สปสช. กล่าว
