อดีตประธานศาลฎีกา สุฌีลา กากี วัย 73 ปี เข้าสาบานตนเมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมาในฐานะรักษาการนายกรัฐมนตรีหญิงคนแรกของเนปาล หลังจากหนึ่งสัปดาห์อันปั่นป่วนที่การชุมนุมใหญ่ของเยาวชนต่อต้านคอร์รัปชันและระบบเล่นพรรคเล่นพวก นำไปสู่การโค่นล้มนายกรัฐมนตรีและผลักประเทศเข้าสู่วิกฤตการเมือง ขณะที่เนปาลจะจัดการเลือกตั้งใหม่ภายในปีหน้าคือวันที่ 5 มีนาคม 2569
ผู้ประท้วงในเนปาลเมื่อ 9 กันยายน 2025 ที่มา: हिमाल सुवेदी/Wikipedia
อดีตประธานศาลฎีกา สุฌีลา กากี วัย 73 ปี เข้าสาบานตนเมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา (12 ก.ย.) ในฐานะรักษาการนายกรัฐมนตรีหญิงคนแรกของเนปาล หลังจากหนึ่งสัปดาห์อันปั่นป่วนที่การชุมนุมใหญ่ของเยาวชนต่อต้านคอร์รัปชันและระบบเล่นพรรคเล่นพวก นำไปสู่การโค่นล้มนายกรัฐมนตรีและผลักประเทศเข้าสู่วิกฤตการเมือง
สุฌีลาเป็นตัวเลือกที่หลายคนไม่คาดคิด แต่ได้รับแรงสนับสนุนจากผู้ประท้วงรุ่น “Gen Z” ที่เริ่มเคลื่อนไหวผ่านโซเชียลมีเดีย ต่อต้านชีวิตหรูหราของ “ลูกท่านหลานเธอ” หรือที่เรียกกันว่า “Nepo Kids” ก่อนจะลุกลามสู่ท้องถนนและกลายเป็นความไม่สงบที่ร้ายแรงที่สุดในรอบหลายปีของเนปาล ผู้ประท้วงแสดงการสนับสนุนเธอผ่านการโหวตอย่างไม่เป็นทางการบนแอป Discord
กระทรวงการต่างประเทศอินเดียออกแถลงยินดีต่อการเปลี่ยนแปลงนี้ พร้อมระบุว่า “มีความหวัง” ว่าจะช่วยส่งเสริมสันติภาพและเสถียรภาพในภูมิภาค และย้ำว่า “ในฐานะประเทศเพื่อนบ้านใกล้ชิด และหุ้นส่วนการพัฒนาในระยะยาว อินเดียจะยังคงทำงานร่วมกับเนปาลเพื่อความอยู่ดีมีสุขและความรุ่งเรืองของประชาชนทั้งสองประเทศ”
แถลงการณ์ของทำเนียบประธานาธิบดี ราม จันทรา เปาเดล ระบุว่า ได้มีการยุบสภาตามคำแนะนำของรักษาการนายกรัฐมนตรีหญิง และกำหนดให้มีการเลือกตั้งใหม่ในวันที่ 5 มีนาคม 2026
แม้ตลอดอาชีพการงานของเธอจะอยู่ในระบบที่เยาวชนกำลังลุกขึ้นต่อต้าน แต่คาร์กีมีชื่อเสียงในฐานะผู้พิพากษาที่ซื่อสัตย์ กล้าหาญ และไม่ยอมรับการทุจริต ทำให้เธอกลายเป็นที่ยอมรับของคนรุ่นใหม่จำนวนมาก
“พวกเราต้องการคนที่มีความซื่อตรงและไม่ใช่นักฉวยโอกาสทางการเมือง เธอคือคนคนนั้น” บีราจ อารยัล วัย 28 ปี ผู้กำลังเตรียมตัวเป็นนักบัญชีรับอนุญาต กล่าว พร้อมเสริมว่าคาร์กีคือ “บุคคลเดียวที่ทั้งประเทศสามารถพึ่งพาได้”
อัญชลี ชาห์ นักศึกษากฎหมายวัย 24 ปี บอกกับ CNN ว่า “เธอเป็นผู้พิพากษาหญิงคนแรกของเนปาล และเราหวังว่าการมีผู้หญิงเป็นผู้นำประเทศจะช่วยจัดการปัญหาและลดการคอร์รัปชันได้”
นักวิเคราะห์นโยบายสาธารณะ บินัย มิศรา กล่าวว่า ช่วงหลัง ๆ สุฌีลามีบทบาทเสียงดังขึ้น โดยเฉพาะการวิจารณ์การเมืองครอบงำตุลาการและการแต่งตั้งผู้พิพากษาอย่างไม่เป็นธรรม ซึ่งทำให้ชื่อเสียงของเธอสูงขึ้นมากในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา
สุฌีลา กากี นายกรัฐมนตรีรักษาการเนปาล ภาพถ่ายเมื่อ 8 ธันวาคม 2564 เมื่อครั้งเป็นประธานศาลฎีกา | ที่มา: Wikipedia/US Embassy Kathmandu
สุฌีลา กากี เกิดที่เขตโมรัง ทางตะวันออกของเนปาล เธอสร้างเส้นทางอาชีพกฎหมายจนได้รับการแต่งตั้งเป็นประธานศาลฎีกาหญิงคนแรกในปี 2016 โดยเป็นที่รู้จักในแนวทาง “ไม่ยอมทน” ต่อการคอร์รัปชัน หนึ่งปีต่อมา เธอเผชิญญัตติถอดถอนจากรัฐบาล หลังตัดสินคว่ำการแต่งตั้งผู้บัญชาการตำรวจที่รัฐบาลเลือก ซึ่งถูกมองว่าเป็นการปกป้องระบบคุณธรรมจากการเล่นพรรคเล่นพวก แต่ญัตติดังกล่าวถูกถอนหลังเผชิญแรงต้านจากสังคมและวงการตุลาการ เหตุการณ์นี้ยิ่งตอกย้ำภาพลักษณ์ของเธอในฐานะผู้พิทักษ์สถาบัน
ความไม่พอใจในเนปาลสั่งสมมานานจากปัญหาว่างงานในหมู่เยาวชนและการขาดโอกาสทางเศรษฐกิจ ผนวกกับความเหลื่อมล้ำระหว่างชนชั้นนำกับประชาชนทั่วไป การประท้วงปะทุขึ้นตั้งแต่ต้นเดือนกันยายน เมื่อกลุ่มเยาวชนไม่พอใจการอวดกระเป๋าแบรนด์เนมและทริปท่องเที่ยวหรูของลูกคนใหญ่คนโต ในขณะที่ประชาชนส่วนใหญ่ยังดิ้นรนเพื่อเลี้ยงชีพ
สถานการณ์ลุกลามเมื่อรัฐบาลสั่งแบนแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียกว่า 20 แอป รวมถึง Instagram, Facebook และ WhatsApp จนผู้ชุมนุมบุกเผาอาคารรัฐสภาและศาลฎีกา ซึ่งเป็นสัญลักษณ์สำคัญของรัฐ เหตุการณ์นี้บีบให้นายกรัฐมนตรี เค.พี. ชาร์มา โอลี ต้องลาออก
โฆษกตำรวจเนปาลระบุว่า มีผู้เสียชีวิตแล้วอย่างน้อย 51 คน ในจำนวนนี้เป็นผู้ประท้วง 21 นาย ตำรวจ 3 นาย และประชาชนอื่น ๆ อีก 27 คน กระทรวงสาธารณสุขเผยว่ามีผู้บาดเจ็บกว่า 1,700 คน
