องค์กรเอ็นจีโอในฮ่องกง กับกรีนพีซ ได้เรียกร้องให้รัฐบาลพัฒนาเรื่องการเข้าถึงศูนย์พักพิงเพื่อหลบร้อนในฮ่องกง อีกทั้ง เกือบ 1 ใน 3 ไม่มีเครื่องปรับอากาศ (แอร์) ร้อยละ 20 ไม่มีตู้กดน้ำดื่ม เมื่อพิจารณาร่วมกับปัจจัยอื่นๆ เช่นเรื่องความเป็นส่วนตัวแล้ว พบว่าเกือบร้อยละ 80 ของศูนย์พักพิงหลบร้อนในฮ่องกงไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานของกรีนพีซ

องค์กรเอ็นจีโอ ImpactHK และกรีนพีซฮ่องกง ออกแถลงการณ์ร่วมกันเรียกร้องให้รัฐบาลเพิ่มการเข้าถึงศูนย์หลบร้อนชั่วคราว หลังจากที่มีผลสำรวจระบุว่าผู้อาศัยในฮ่องกงส่วนใหญ่ไม่ได้ใช่งานศูนย์พักพิงเหล่านี้

ในยุคสมัยที่มนุษย์เรากำลังเผชิญวิกฤตภูมิอากาศที่มีทั้งภัยพิบัติจากพายุ และภาวะโลกร้อนที่ทำให้อุณหภูมิโลกเพิ่มสูงขึ้นโดยเฉพาะในฤดูร้อน จนเสี่ยงที่จะป่วย กระทบต่อสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี ก็ทำให้มีแนวคิดเรื่องแหล่งพักพิงจากอากาศร้อนเกิดขึ้น ซึ่งจะเป็นแหล่งที่ช่วยเหลือผู้ที่ได้รับผลกระทบจากสภาพอากาศร้อนจัดได้ ได้โดยเฉพาะกับกลุ่มที่เปราะบาง

ในฮ่องกง ก็มีสถานที่ๆ สำหรับพักพิงหลบภัยร้อนเช่นกัน แต่จากการสำรวจโดยกลุ่มกรีนพีชพบว่า ร้อยละ 65 ของกลุ่มตัวอย่าง ไม่ได้ใช้งานศูนย์หลบร้อนเหล่านี้ โดยมีการให้เหตุผลว่าเป็นเพราะ "ตำแหน่งที่ตั้งเข้าถึงลำบาก"

กรีนพีซ ได้ทำการสำรวจเรื่องดังกล่าวนี้จากกลุ่มตัวอย่างที่ส่วนใหญ่แล้วเป็น กลุ่มคนไม่มีที่ไป คนไร้บ้านที่ต้องนอนบนถนน และที่เหลือเป็น กลุ่มคนที่ไม่ได้มีที่พักอาศัยที่เหมาะสมแต่อยู่ในสถานที่ๆ เรียกว่า "บ้านโลกศพ" ซึ่งหมายถึงที่พักอาศัยที่เล็กและแออัดยัดเยียดมากมักจะมีพื้นที่น้อยกว่า 2 ตร.ม. ซึ่งผู้คนเหล่านี้อาจจะมีความต้องการใช้งานศูนย์หลบร้อนมากเป็นพิเศษ แต่ขณะเดียวกันพวกเขาบางส่วนก็มีความพิการหรือปัญหาเรื่องการเดินทางจนทำให้ไม่สามารถเข้าถึงศูนย์หลบร้อนได้

กรีนพีซ และ ImpactHK ระบุอีกว่า ศูนย์หลบร้อนในหลายย่านของฮ่องกงนั้น มีไม่มากพอที่จะรองรับกลุ่มคนรายได้น้อย หรือบางแห่งก็อยู่ไกลจากที่พักจนต้องเดินราว 17 นาทีเพื่อไปถึง หรือในศาลาประชาคมบางแห่งก็ไม่มีศูนย์หลบร้อน มีกลุ่มตัวอย่าง 1 ใน 3 ที่บอกว่าพวกเขาไม่รู้ด้วยซ้ำว่ามีศูนย์หลบร้อนอยู่

เป็นศูนย์หลบร้อน แต่ไม่มีเครื่องปรับอากาศและน้ำดื่ม?

กรีนพีซฯ ได้เรียกร้องให้ทางการฮ่องกงพัฒนามาตรฐานศูนย์หลบร้อนให้ดีขึ้น เนื่องจากร้อยละ 80 ของศูนย์หลบร้อนเหล่านี้ไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานของกรีนพีซ หลังจากที่ทางกรีนพีซ ได้ลงพื้นที่สำรวจศูนย์หลบร้อน 27 แห่งในฮ่องกงช่วงระหว่างเดือน ก.ค.-ส.ค.ที่ผ่านมา

กรีนพีซ พบว่า ศูนย์หลบร้อนหลายแห่งขาดความเป็นส่วนตัว ขาดการจัดหาน้ำดื่ม อีกทั้ง 1 ใน 3 ของศูนย์เหล่านี้ไม่มีเครื่องปรับอากาศ ศูนย์หลบร้อนบางแห่งมีอุณหภูมิภายในมากกว่า 30 องศา บางแห่งไม่มีทั้งเครื่องปรับอากาศและน้ำดื่ม เกือบร้อยละ 80 มีปัญหาเรื่องความเป็นส่วนตัวในแง่ที่ว่า เวลากลางคืนไม่ได้แบ่งส่วนเฉพาะไว้ให้ผู้พักพิงที่เป็นผู้หญิง เป็นแค่การเอาฉากกั้นมากั้นไว้ในโรงยิมเท่านั้น

นอกจากนี้ ยังมีปัจจัยเรื่องที่ศูนย์หลบร้อนเข้าถึงยากเพราะระยะทางไกลด้วย ทอม อึ้ง (Tom Ng) นักรณรงค์ของกรีนพีซระบุว่า นี่ไม่ได้หมายความว่าจะต้องสร้างศูนย์หลบร้อนแห่งใหม่ แต่เสนอให้ปรับสถานที่ใช้สอยในชุมชนที่มีอยู่แล้ว 109 แห่งให้กลายเป็นศูนย์หลบร้อนแทน โดยทำให้สามารถเดินถึงได้ภายในระยะเวลา 15 นาที นอกจากนี้ อึ้ง ยังเรียกร้องให้มีการปรับปรุงมาตรฐานศูนย์หลบร้อนโดย "คำนึงถึงมนุษย์เป็นที่ตั้ง"

อึ้ง ตั้งข้อสังเกตว่า ศูนย์ส่วนใหญ่ที่กรีนพีซลงพื้นที่สำรวจนั้น ว่างเปล่าไม่มีคนเข้าไปใช้งาน ทำให้เกิดคำถามว่า "ศูนย์เหล่านี้มีสภาพด้อยกว่ามาตรฐานเพราะคนไม่เข้ามาใช้งาน หรือที่คนไม่ค่อยเข้ามาใช้งานเพราะมีการบำรุงสถานที่ได้ไม่ดีพอกันแน่"

คนไม่อยากใช้ศูนย์หลบร้อน ทำให้เสี่ยงป่วยจากอากาศร้อนจัด

นอกจากนี้ยังมีผู้ทำแบบสอบถามของกรีนพีซ ที่ให้คะแนนประสบการณ์การใช้งานศูนย์หลบร้อนของตัวเองด้วย ซึ่งส่วนใหญ่ให้คะแนนในเชิงลบ มีเรื่องความเป็นส่วนตัวที่พวกเขาให้คะแนนน้อยที่สุด รองลงมาก็คือเรื่องเวลาเปิดปิดกับทัศนคติของเจ้าหน้าที่ดูแลศูนย์ มีบางส่วนบอกว่าของๆ พวกเขาถูกขโมยตอนเข้าไปใช้บริการศูนย์หลบร้อน

อิซัก โฮ (Isaac Ho) ผู้จัดการโครงการของ ImpactHK กล่าวว่า ประสบการณ์ด้านลบเช่นนี้จะทำให้ผู้คนไม่อยากใช้ศูนย์หลบร้อน ทำให้พวกเขาเสี่ยงมากขึ้นต่อการเจ็บป่วยที่เกี่ยวกับความร้อน

มีการสำรวจจาก คาร์บอนแคร์ อินโนแล็บ และ สมาคมไคฟง (Kai Fong) ซึ่งทำงานด้านสวัสดิการสังคม ระบุว่า สำหรับผู้อาศัยในที่พักขนาดเล็กมากอย่างแฟลตแบ่งเช่าในฮ่องกงนั้น ในเดือน ก.ค.ที่ผ่านมา อาจจะมีอุณหภูมิที่รู้สึกได้ 44 องศาเซลเซียสเลยทีเดียว มีกลุ่มตัวอย่างร้อยละ 70 บอกว่าภาวะอากาศร้อนสูงในฮ่องกงทำให้พวกเขารู้สึกเหนื่อยล้า รวมถึงมีอาการจากอากาศร้อนต่างๆ อย่างเช่นอาการปวดหัว วิงเวียน และใจสั่น

นอกจากเรื่องร่างกายแล้วความร้อนยังส่งผลต่อจิตใจคือเรื่องความเครียดด้วย เฮเลน ฟุง (Helene Fung) ศาสตราจารย์และหัวหน้าภาควิชาจิตวิทยามหาวิทยาลัย CUHK เสนอว่า ศูนย์หลบร้อนควรจะมีการจัดหาสิ่งบันเทิงยามว่างเอาไว้ให้แก้เครียดเนื่องจากอากาศที่ร้อนจัด ทำให้คนอยากเข้าไปใช้บริการมากขึ้นด้วย

กรมกิจการภายใน HAD ของฮ่องกงให้สัมภาษณ์ต่อสื่อ ปฏิเสธผลการสำรวจของกรีนพีซ โดยอ้างว่าฮ่องกงมีศูนย์หลบร้อนตามศาลาประชาคมต่างๆ ที่มีเครื่องปรับอากาศครอบคลุมถึงร้อยละ 85 โดยบอกว่าในฮ่องกงนั้น ศาลาประชาคมจะเป็นที่เปิดโล่งและมีเครื่องปรับอากาศเปิดให้ประชาชนทั่วไปเข้าไปใช้งานได้ รวมถึงมีกิจกรรมชุมชนต่างๆ มีพื้นที่สาธารณะที่มีเครื่องปรับอากาศเคลื่อนที่ รวมถึงระบุว่าในช่วงกลางคืนก็มี "การคัดกรองแยกชายหญิงเพื่อความเป็นส่วนตัว"

เรียบเรียงจาก

HK NGOs urge better accessibility to temporary heat shelters, UCA News,

https://www.ucanews.com/news/hk-ngos-urge-better-accessibility-to-temporary-heat-shelters/109958

Greenpeace finds a third of Hong Kong heat shelters not air-conditioned, urges gov’t to set minimum standards, HKFP, 12-09-2025

https://hongkongfp.com/2025/09/12/greenpeace-finds-a-third-of-hong-kong-heat-shelters-not-air-conditioned-urges-govt-to-set-minimum-standards/