สำนักข่าวพม่ารายงาน รัฐบาลทหารพม่ายกระดับการปราบปรามฝ่ายต่อต้าน ตั้งค่าหัว 20 ล้านจ๊าต (เกือบ 3 แสนบาท) ไล่ล่า 'เตซาซาน' นักกิจกรรมการเมืองชื่อดัง และพวกอีก 2 คน หลังทั้ง 3 โผล่นำการชุมนุมที่ตลาดเซโจ เมืองมัณฑะเลย์ ชวนประชาชนคว่ำบาตรเลือกตั้งที่รัฐบาลทหารพม่าจัดในเฟสแรก วันที่ 28 ธ.ค.นี้ 

ทั้งนี้ การปรากฏตัวของแกนนำการต่อต้านในพื้นที่อิทธิพลของกองทัพพม่า สร้างความไม่พอใจให้แก่รัฐบาลทหารอย่างมาก จนนำไปสู่การกวาดล้างตลาด มีการจับกุมพ่อค้าแม่ค้าเพื่อไม่ให้เป็นเยี่ยงอย่าง ปิดล้อมเมืองมัณฑะเลย์ และการไล่ล่านักกิจกรรมอย่างเข้มข้น

ขณะเดียวกัน พล.อ.อาวุโส มินอ่องหล่าย ออกโรงเตือนว่าการไม่ไปใช้สิทธิเท่ากับการปฏิเสธ “ความก้าวหน้าสู่ประชาธิปไตย” ท่ามกลางกระแสคว่ำบาตรเลือกตั้ง ขณะที่รัฐบาลทหารพม่าส่งดารา-คนดังลงพื้นที่รัฐฉานเหนือ หนองเขียว-จ็อกแม ที่ยึดคืนมาได้จากฝ่ายต่อต้านเพื่อประชาสัมพันธ์การเลือกตั้ง

นพ.เตซาซาน

นายแพทย์ เตซาซาน จัดชุมนุมต่อต้านเลือกตั้งฉาวของรัฐบาลทหาร ที่ตลาดเซโจ กลางเมืองมัณฑะเลย์ ใจกลางพื้นที่ยึดครองของฝ่ายรัฐบาลทหารพม่าเมื่อวันที่ 3 ธันวาคมที่ผ่านมา จนรัฐบาลทหารพม่าส่งคนมากวาดล้าง ทำลายแผงค้าที่ตลาดเซโจ และตั้งค่าหัวแกนนำรวม 20 ล้านจ๊าต (ที่มา: Facebook/Tayzar San)

25 ธ.ค. 2568 การเลือกตั้งที่รัฐบาลทหารพม่าเตรียมจัดเฟสแรกกำลังจะเกิดขึ้นวันที่ 28 ธ.ค.นี้ มีรายงานด้วยว่ารัฐบาลทหารพม่าตั้งค่าหัวแกนนำประท้วงรัฐบาลทหาร 3 คน ได้แก่ นายแพทย์เตซาซาน, นานลิน,  และขั่นไวพโย หลังทั้งสามจัดการชุมนุมเพื่อต่อต้านการเลือกตั้งของรัฐบาลทหาร ที่ตลาดเซโจ อำเภอชันเอตาซัน จังหวัดมัณฑะเลย์ ภาคมัณฑะเลย์ เมื่อ 3 ธ.ค.ที่ผ่านมา

โดยชาวบ้านระบุว่า ทางการสัญญาจะจ่ายเงินรางวัล 20 ล้านจ๊าต (ราว 296,000 บาท) ให้กับผู้ที่ให้เบาะแสเกี่ยวกับทั้งสามคน แหล่งข่าวจากกองทัพซึ่งขอไม่เปิดเผยชื่อยืนยันว่ามีการตั้งรางวัลจริง แต่ปฏิเสธที่จะระบุจำนวนเงิน

อดีตนักโทษการเมืองในมัณฑะเลย์รายหนึ่งให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าวอิรวดีว่า "เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม ระหว่างการตรวจสอบบ้านเรือนตามปกติเพื่อค้นหาผู้พักค้างคืนในอำเภออมรปุระและปยีจีตะข่น ภาคมัณฑะเลย์ เจ้าหน้าที่บอกกับชาวบ้านว่าผู้ใดให้ข้อมูลเกี่ยวกับหมอเตซาซาน จะได้รับเงินรางวัล 20 ล้านจ๊าต"

โดยเมื่อวันที่ 3 ธ.ค. 2568 นพ.เตซาซาน เป็นผู้นำการประท้วงที่ตลาดเซโจ กลางเมืองมัณฑะเลย์ เรียกร้องให้ประชาชนคว่ำบาตรการเลือกตั้งที่รัฐบาลทหารพม่าจัดขึ้น การชุมนุมดังกล่าวเกิดขึ้นพร้อมกับการที่ผู้นำรัฐประหาร มิน อ่อง หล่าย เดินทางไปยังเมืองปยินอูลวิน ในภาคมัณฑะเลย์ เพื่อร่วมพิธีสำเร็จการศึกษาของนักเรียนโรงเรียนนายร้อย ส่งผลให้กองทัพเร่งปฏิบัติการไล่ล่าจับกุมทั้งสามคนมากขึ้น โดยเมืองปินอูลวินอยู่ห่างจากตัวเมืองมัณฑะเลย์โดยรถยนต์ราวชั่วโมงครึ่ง

สำหรับ นพ.เตซาซาน ถูกยกย่องว่าเป็นหนึ่งในผู้นำต่อต้านรัฐประหารร่วมกับนักกิจกรรมในมัณฑะเลย์มาตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2021 และก้าวขึ้นมาเป็นผู้นำสำคัญของขบวนการนับแต่นั้น โดยรัฐบาลทหารพม่าตามล่าเขาอย่างต่อเนื่อง แต่เขาสามารถหลบเลี่ยงการจับกุมมาได้หลายครั้ง

เขาเดินทางไปยังพื้นที่ฐานที่มั่นของขบวนการต่อต้านระบอบทหารทั่วพม่า พบปะกองกำลังต่อต้านในท้องถิ่นและกลุ่มชาติพันธุ์ติดอาวุธ ก่อนหน้านี้เชื่อกันว่าเขายังคงอยู่ในพื้นที่เคลื่อนไหวของกองกำลังชาติพันธุ์ แต่จู่ ๆ เขาก็ปรากฏตัวกลางเมืองมัณฑะเลย์ที่อยู่ภายใต้การควบคุมของคณะรัฐประหาร ซึ่งดูเหมือนจะทำให้บรรดานายพลไม่พอใจ ดังสะท้อนจากการตั้งรางวัลนำจับครั้งนี้

ส่วนนานลิน และขั่นไวพโย เป็นแกนนำการประท้วงที่มีชื่อเสียงจากภาคย่างกุ้ง และภาคสะกาย ตามลำดับ

ในการชุมนุมที่ตลาดกลางเมืองมัณฑะเลย์ ทั้งสามเรียกร้องให้ปล่อยตัวนักโทษการเมืองทั้งหมด รวมถึง ออง ซาน ซู จี และประธานาธิบดี วินมิ้นต์ ให้ยกเลิกกฎหมายเกณฑ์ทหาร และเชิญชวนประชาชนเข้าร่วมการประท้วงเงียบทั่วประเทศในวันที่ 10 ธ.ค. ซึ่งเป็นวันสิทธิมนุษยชนสากล

เมื่อวันที่ 4 ธันวาคม เจ้าหน้าที่ราว 300 นาย ทั้งทหาร ตำรวจ และเจ้าหน้าที่เทศบาล บุกเข้ากวาดล้างที่ย่านถนนและตลาดเซโจ ที่มีการจัดการประท้วง มีการทำลายแผงค้าจำนวนมาก และจับกุมพ่อค้ารายหนึ่ง โดยกล่าวหาว่าพ่อค้าคนนี้ชู 3 นิ้ว ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ต่อต้านการปกครองของทหาร

อดีตนักโทษการเมืองในมัณฑะเลย์อีกรายกล่าวว่า “ทุกคนรู้ดีว่าพ่อค้าแม่ค้าไม่เกี่ยวข้องกับเตซาซาน แต่รัฐบาลทหารตั้งใจทำลายแผงค้าเพื่อส่งสัญญาณว่าพวกเขา [พ่อค้าแม่ค้า] จะต้องรับผลจากการกระทำของเตซาซาน นี่คือสงครามจิตวิทยา”

จับอีกรอบ นศ.หญิงรัฐกะเหรี่ยง เหตุถ่ายภาพประท้วงที่มัณฑะเลย์

ในอีกเหตุการณ์หนึ่ง ซึ่งเกิดขึ้นในวันที่ 3 ธันวาคมเช่นกัน ทางการได้จับกุม โปปิติไข่ง์ นักศึกษาหญิงจากรัฐกะเหรี่ยงอีกครั้ง หลังจากเพิ่งได้รับการปล่อยตัวจากเรือนจำเมืองมยาง ได้เพียงหนึ่งวัน โดยเธอเคยถูกตัดสินจำคุก 5 ปี ภายใต้ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 505(a) ฐานเผยแพร่ข่าวลือ และกฎหมายสมาคมที่ผิดกฎหมาย โดยรัฐบาลทหารพม่าอ้างว่าเธอถูกจับเพราะเพิ่งไปถ่ายภาพประท้วงที่มัณฑะเลย์

ขณะเดียวกัน มีรายงานว่ารัฐบาลทหารพม่าได้ออกคำสั่งลับไปยังหน่วยงานปกครองทั่วประเทศ ให้ปราบปรามธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการประท้วงเงียบเมื่อ 10 ธันวาคม ที่ผ่านมา โดยเตือนว่าจะดำเนินคดีในข้อหา "ขัดขวางการเลือกตั้ง" และ "ปลุกระดม"

รายงานของอิรวดีระบุว่า ในสัปดาห์หลังการชุมนุมของ นพ.เตซาซาน เมืองมัณฑะเลย์ยังคงอยู่ภายใต้การรักษาความปลอดภัยอย่างเข้มงวด มีทหารติดอาวุธ ตำรวจ และกองกำลังอาสาสมัครพยูซอที ออกลาดตระเวนตามถนนสายหลัก และตรวจค้นพื้นที่ต่างๆ ทั่วทั้งเมือง

'มินอ่องหล่าย' เตือนไม่ไปเลือกตั้งเท่ากับปฏิเสธความก้าวหน้าสู่ ปชต.

ขณะเดียวกัน พล.อ.อาวุโส มินอ่องหล่าย ผู้นำรัฐบาลทหารพม่า (SSPC) ออกมาเตือนว่า การไม่ยอมไปเลือกตั้งจะเท่ากับการปฏิเสธ "ความก้าวหน้าสู่ประชาธิปไตย" โดยเขากล่าวถ้อยคำดังกล่าวเมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา (20 ธ.ค.) ที่อำเภอมะกเว ภาคมะกเว ระหว่างการปราศรัยต่อบรรดานายทหารและครอบครัวทหาร

คำเตือนนี้มีขึ้นท่ามกลางความยากลำบากของคณะกรรมการการเลือกตั้งที่แต่งตั้งโดยรัฐบาลทหารพม่า ที่พยายามระดมการมีส่วนร่วมของประชาชนสำหรับการเลือกตั้งเฟสแรก 28 ธันวาคมนี้ หลังปรากฏสัญญาณชัดเจนว่าประชาชนส่วนใหญ่ไม่สนใจจะให้ความชอบธรรมกับการปกครองของกองทัพ

คณะรัฐประหารยังส่งดาราและคนดังที่อยู่ฝ่ายเดียวกับกองทัพพม่า เข้าไปยังเมืองที่เพิ่งยึดคืนได้ในรัฐฉานตอนเหนือ ได้แก่ จ็อกแม และหนองเขียว โดยมีการร้องเพลง เต้นรำ เพื่อชักชวนให้ประชาชนออกไปเลือกตั้ง

ขณะเดียวกัน ผู้นำกองทัพและรองผู้นำในรัฐบาลทหารพม่า รองพลเอกอาวุโสโซวิน ยังได้ออกตระเวนในภาคย่างกุ้ง ภาคมัณฑะเลย์ ภาคมะเกว และรัฐกะฉิ่น เรียกร้องให้ประชาชนสนับสนุนผู้สมัครที่มี "มุมมองด้านความมั่นคง" และ "สามารถทำงานร่วมกับกองทัพได้อย่างสอดประสาน"

แม้กฎหมายเลือกตั้งของพม่าจะไม่ได้กำหนดอัตราผู้มาใช้สิทธิขั้นต่ำ แต่คณะรัฐประหารกำลังพยายามอย่างหนักที่จะแสดงต่อสายตานานาชาติว่าประชาชนมีส่วนร่วมกับกระบวนการเลือกตั้ง

การเลือกตั้งที่จะเกิดขึ้นวันอาทิตย์นี้ (28 ธ.ค.) จัดขึ้นหลังจากที่กองทัพพม่าฉีกผลการเลือกตั้งช่วงปลายปี 2563 และโค่นล้มรัฐบาลพลเรือนที่มาจากการเลือกตั้งเมื่อ 1 ก.พ. 2564 ทำให้คะแนนเสียงของประชาชนกว่า 27 ล้านคนกลายเป็นโมฆะ ทั้งที่การเลือกตั้งดังกล่าวได้รับการรับรองจากผู้สังเกตการณ์ทั้งในและต่างประเทศ ปัจจุบัน ประธานาธิบดี วินมยิ้ด, ที่ปรึกษาแห่งรัฐ อองซานซูจี และอดีตรัฐมนตรีหลายคนยังถูกคุมขังอยู่ในกรุงเนปยีดอว์ นครย่างกุ้ง มัณฑะเลย์ และตองอู ขณะที่บางรายเสียชีวิตไปแล้ว

แม้รัฐบาลทหารพม่าจะเสียไปหลายเมือง และไม่สามารถควบคุมพื้นที่ได้เกินครึ่งประเทศ แต่ยังคงวางแผนจัดการเลือกตั้งแบ่งเป็น 3 ระยะ ได้แก่ วันที่ 28 ธ.ค. วันที่ 11 ม.ค. และสัปดาห์สุดท้ายของเดือน ม.ค. มีพรรคการเมือง 57 พรรคลงแข่งขัน โดยพรรคสหสามัคคีและการพัฒนา (USDP) ซึ่งเป็นพรรคที่ได้รับการสนับสนุนจากกองทัพ ส่งผู้สมัครมากที่สุด

ระหว่างเยือนเมืองแปรเมื่อวันอาทิตย์ (21 ธ.ค.) พล.อ.อาวุโส มินอ่องหล่าย ย้ำคำมั่นว่ารัฐบาลทหารพม่าจะถ่ายโอนอำนาจให้กับพรรคที่ชนะการเลือกตั้ง อย่างไรก็ตาม ยังมีการคาดการณ์อย่างกว้างขวางว่า พล.อ.อาวุโส มินอ่องหล่าย อาจตั้งใจกลับมาเป็นประธานาธิบดีอีกครั้ง โดยอาศัยการสนับสนุนจากสมาชิกสภาโควตาทหาร และ สส.จากพรรค USDP ซึ่งเป็นสถานกาณณ์ที่ผู้สังเกตการณ์จำนวนไม่น้อยเชื่อว่าจะเกิดขึ้นจริง

ทั้งนี้ รัฐธรรมนูญปี ค.ศ. 2008 (ปี พ.ศ. 2551) ที่ร่างโดยรัฐบาลทหารพม่าชุดก่อน “สภาสันติภาพและการพัฒนาแห่งรัฐ” หรือ SPDC กำหนดโควตาให้กองทัพพม่าครองที่นั่งในรัฐสภาทั้งสภาผู้แทนราษฎร สภาชนชาติซึ่งทำหน้าที่สภาสูง รวมทั้งสภาท้องถิ่น ร้อยละ 25 โดยอัตโนมัติ ทำให้พรรค USDP ต้องการเพียงร้อยละ 26 ของคะแนนเสียง ก็สามารถรักษาอำนาจของกองทัพไว้ได้โดยพฤตินัย โดยการเลือกตั้งอยู่ภายใต้การกำกับของคณะกรรมการการเลือกตั้งที่แต่งตั้งโดยรัฐบาลทหารพม่า และเพื่อให้แน่ใจว่าจะชนะ รัฐบาลทหารถึงขั้นยุบพรรคการเมืองไปหลายพรรคแล้ว ขณะที่ประเทศประชาธิปไตยตะวันตก องค์กรระหว่างประเทศ รวมถึงสหประชาชาติ จะปฏิเสธการเลือกตั้งครั้งนี้ว่าไม่เสรีและไม่เป็นธรรม แต่คณะรัฐประหารยังยืนกรานว่าได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติ โดยอ้างการสนับสนุนจากรัฐบาลจีน อินเดีย รัสเซีย เบลารุส คาซัคสถาน กัมพูชา รวมทั้งไทย

แปลและเรียบเรียงจาก

Junta Offers Reward for Dr. Tayzar San, Two Others After Mandalay Protest, The Irrawaddy, 9 Dec 2025, https://www.irrawaddy.com/news/politics/junta-offers-reward-for-dr-tayzar-san-two-others-after-mandalay-protest.html

Junta Chief Warns Voters Amid Expected Mass Boycott of Myanmar Election, The Irrawaddy, 22 Dec 2025, https://www.irrawaddy.com/news/politics/junta-chief-warns-voters-amid-expected-mass-boycott-of-myanmar-election.html