แม้แต่ธุรกิจที่ดูอบอุ่นและเป็นกันเองอย่างร้านขายคุกกี้ ก็อาจมีปัญหาด้านแรงงานที่ซ่อนอยู่เบื้องหลัง เมื่อพนักงาน Craig's Cookies กว่า 90% จาก 5 สาขาในโตรอนโต ประเทศแคนาดาโหวตรวมตัวเป็นสหภาพแรงงาน หลังบริษัทยกเลิกพักร้องพักชำระและค่าจ้างไม่ทันเงินเฟ้อ ท่ามกลางการขยายสาขาทั่วแคนาดา - สะท้อนกระแสใหม่ในอุตสาหกรรมที่มีสหภาพเพียง 5.2% ว่าพนักงานต้องการมากกว่าแค่ "ความหวาน" แต่ต้องการชีวิตที่หวานด้วย

กล่องคุกกี้ของ Craig's Cookies ภาพจากบัญชี Instagram สาธารณะของบริษัท | ภาพจาก: @craigscookies/Instagram

เช้าวันหนึ่งในเดือนธันวาคม 2025 ที่สาขา Union Station ของ Craig's Cookies ในโตรอนโต กลิ่นหอมของคุกกี้ช็อกโกแลตชิปที่เพิ่งออกจากเตาอบกำลังลอยฟุ้งไปทั่วร้าน พนักงานกำลังเร่งมือเตรียมคุกกี้สดใหม่สำหรับผู้โดยสารที่รีบเร่งออกเดินทาง แต่ครั้งนี้ พวกเขากำลังเตรียมอะไรบางอย่างที่สำคัญกว่า - พวกเขากำลังจะทำประวัติศาสตร์ของอุตสาหกรรมอาหารในแคนาดา

หลังจากการรณรงค์รวมตัวกันเพียง 2 สัปดาห์ในต้นเดือนธันวาคม 2025 พนักงานเกือบ 90 คน จาก 5 สาขาของ Craig's Cookies ในโตรอนโตได้ลงคะแนนเสียงรวมตัวเป็นสหภาพแรงงานกับ Unite HERE Local 75 ด้วยคะแนนเสียงสนับสนุนถึง 90% สร้างความตกตะลึงให้กับวงการธุรกิจและชี้ให้เห็นว่าแม้แต่ธุรกิจที่ดูอบอุ่นและเป็นกันเองอย่างร้านขายคุกกี้ ก็อาจมีปัญหาด้านแรงงานที่ซ่อนอยู่เบื้องหลัง

พนักงานที่โหวตรวมตัวครั้งนี้มาจาก 5 สาขาใน East York, Church-Wellesley, Leslieville, Parkdale และ Union Station ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของ 22 สาขาที่ Craig's Cookies มีอยู่ทั่วแคนาดา โดยส่วนใหญ่อยู่ในออนแทรีโอ และมีสาขาอื่นๆ รวมทั้งใน St. John's บ้านเกิดของเครก ไพค์ (Craig Pike) ผู้ก่อตั้ง ขณะนี้สาขาที่ 23 กำลังเตรียมเปิดใน Halifax ช่วงปีใหม่

การรวมตัวครั้งนี้ถือเป็นเหตุการณ์ที่พิเศษอย่างยิ่ง เพราะในอุตสาหกรรมอาหารและบริการของแคนาดา มีพนักงานเพียง 5.2% เท่านั้นที่รวมตัวเป็นสหภาพแรงงานในปี 2023 ทำให้การเคลื่อนไหวครั้งนี้เป็น "เรื่องที่ค่อนข้างพิเศษจากมุมมองนั้น" ตามที่ราฟาเอล โกเมซ (Rafael Gomez) ผู้อำนวยการศูนย์ความสัมพันธ์ทางอุตสาหกรรมและทรัพยากรมนุษย์ที่มหาวิทยาลัยโตรอนโต กล่าวไว้

"ฟางเส้นสุดท้าย" ที่ทำให้พนักงานตัดสินใจ

แดเนียล จองวีเย (Daniel Janvier) จาก Unite HERE Local 75 ผู้ช่วยเหลือในการรณรงค์ครั้งนี้ เปิดเผยว่าสาเหตุหลักที่ทำให้พนักงานตัดสินใจรวมตัวกันคือ "การตัดสินใจยกเลิกการพักแบบได้รับค่าจ้าง (paid breaks)" ซึ่งเขาเปรียบเทียบว่าเป็น "ฟางเส้นสุดท้าย" สำหรับพนักงานเหล่านี้

แต่ปัญหาไม่ได้จบเพียงแค่นั้น จองวีเยชี้ว่า พนักงานยังมีความกังวลว่าค่าจ้างของพวกเขาไม่ได้เพิ่มขึ้นตามอัตราเงินเฟ้อ และไม่สามารถแข่งขันกับอุตสาหกรรมอาหารและบริการในภาพรวมได้อีกต่อไป "บริษัทกำลังเติบโตและประสบความสำเร็จอย่างเหลือเชื่อ ซึ่งความสำเร็จนี้เกิดขึ้นได้ก็เพราะพนักงานเหล่านี้" เขากล่าว "พนักงานทุกคนรู้ดีว่าสิ่งที่พวกเขาอุทิศให้คือสาเหตุสำคัญที่ทำให้บริษัทขยายตัวอย่างกว้างขวางทั้งในเมืองและทั่วประเทศ"

คำกล่าวนี้สะท้อนให้เห็นถึงความรู้สึกของพนักงานที่มองว่าตนเองเป็นส่วนสำคัญของความสำเร็จของบริษัท แต่กลับไม่ได้รับผลตอบแทนที่สมเหตุสมผล ในช่วงที่บริษัทกำลังขยายสาขาไปทั่วประเทศและกำลังเตรียมเปิดสาขาใหม่ใน Halifax พนักงานกลับรู้สึกว่าพวกเขาถูกทิ้งไว้ข้างหลัง

ผู้แทนของ Craig's Cookies ตอบสนองต่อผลการโหวตด้วยความสุภาพ โดยกล่าวว่า "Craig's Cookies มุ่งมั่นที่จะให้ค่าตอบแทนที่แข่งขันได้เสมอมา ซึ่งรวมถึงสวัสดิการที่ครอบคลุมและการปฏิบัติที่ยุติธรรมต่อสมาชิกในทีม" และยืนยันว่า "เราเคารพผลการโหวตและการตัดสินใจของสมาชิกในทีมที่จะรวมตัวกัน และจะทำงานร่วมกับสหภาพแรงงานด้วยความจริงใจ"

อย่างไรก็ตาม เมื่อถูกถามเกี่ยวกับข้อกล่าวหาของสหภาพเรื่องการยกเลิกการพักแบบได้รับค่าจ้าง ผู้แทนของบริษัทไม่ได้ให้ความเห็นเพิ่มเติมใด ๆ ความเงียบนี้อาจสะท้อนถึงความซับซ้อนของสถานการณ์ที่บริษัทกำลังเผชิญ และอาจเป็นประเด็นสำคัญที่จะต้องหยิบยกขึ้นมาเจรจาในการทำข้อตกลงร่วมกัน (collective agreement) ต่อไป

จาก "สูตรของแม่" สู่ธุรกิจระดับชาติ

ภาพจาก: craigscookies.com

เรื่องราวของ Craig's Cookies เริ่มต้นในปี 2013 เมื่อ ไพค์เริ่มอบคุกกี้ที่บ้านโดยใช้สูตรของแม่ ในช่วงแรกธุรกิบนี้ดำเนินการในรูปแบบ pop-up เป็นหลักในช่วงไม่กี่ปีแรก จนกระทั่งสาขาหน้าร้าน  แห่งแรกเปิดในโตรอนโตในปี 2018 นับจากนั้น Craig's Cookies ได้ขยายไปเป็น 22 สาขาทั่วประเทศ โดยส่วนใหญ่อยู่ในออนแทรีโอ

ความสำเร็จอย่างรวดเร็วนี้อาจเป็นส่วนหนึ่งของปัญหา โกเมซอธิบายว่าสำหรับธุรกิจที่กำลังเติบโตและขยายตัว แต่อาจยังไม่มีระบบทรัพยากรบุคคลที่ซับซ้อนพอ การรวมหลายสาขาเข้าด้วยกันภายใต้ข้อตกลงร่วมเดียวอาจเป็นทางเลือกที่น่าสนใจ "เมื่อคุณเติบโตถึงระดับนั้น มันยากที่จะดำเนินธุรกิจแบบร้านเล็กๆ ของครอบครัว และความต้องการของพนักงานก็เพิ่มขึ้น" เขากล่าว "หากคุณไม่มีระบบ HR ที่ซับซ้อนพอ รูปแบบสหภาพแรงงานก็จะดูน่าสนใจสำหรับพนักงาน"

Craig's Cookies ดำเนินงานบางส่วนในรูปแบบแฟรนไชส์ ซึ่งหมายความว่าบริษัทให้สิทธิ์แบรนด์และผลิตภัณฑ์แก่เจ้าของร้านแต่ละแห่ง โกเมซชี้ให้เห็นว่าข้อตกลงร่วมไม่ได้เปลี่ยนแปลงโมเดลธุรกิจนี้ แต่อาจทำให้ผู้ที่สนใจเป็นแฟรนไชส์บางรายรู้สึกไม่สบายใจ

อย่างไรก็ตาม โกเมซมองว่ามีอีกด้านหนึ่งของเหรียญเช่นกัน "ในอีกด้านหนึ่ง มันอาจไม่เป็นเช่นนั้นก็ได้ ข้อตกลงร่วมก็ทำให้หลายอย่างง่ายขึ้นเช่นกัน คุณไม่จำเป็นต้องมีทีม HR จริงๆ เมื่อสหภาพและข้อตกลงร่วมได้กำหนดเงื่อนไขและข้อกำหนดในการทำงานส่วนใหญ่ไว้แล้ว" เขากล่าว

ข้อมูลจาก Statistics Canada แสดงให้เห็นว่าอัตราการรวมตัวเป็นสหภาพแรงงานในแคนาดาลดลงมาตั้งแต่ยุค 1980s โดยพนักงานในภาคเอกชนมีโอกาสได้รับความคุ้มครองจากข้อตกลงร่วมน้อยกว่าพนักงานภาครัฐอย่างเห็นได้ชัด อุตสาหกรรมอาหารและบริการโดยเฉพาะมีอัตราการรวมตัวต่ำมาก เพียง 5.2% เท่านั้นในปี 2023

กระแสใหม่ในอุตสาหกรรมที่ "ยากจะรวมตัว"

ตัวเลข 5.2% นี้ทำให้การรวมตัวของพนักงาน Craig's Cookies หลายสิบคนกลายเป็นเรื่องที่พิเศษและน่าจับตามอง มันอาจเป็นสัญญาณของการเปลี่ยนแปลงในอุตสาหกรรมที่ยากจะจัดตั้งสหภาพแรงงานมายาวนาน

Unite HERE Local 75 ซึ่งเป็นสหภาพที่เป็นตัวแทนพนักงานในอุตสาหกรรมบริการอาหารและโรงแรม ได้รับพนักงาน Craig's Cookies เกือบ 90 คน เข้าเป็นสมาชิก โดยการรณรงค์ใช้เวลาเพียง 2 สัปดาห์ที่เริ่มในต้นเดือนธันวาคม 2025 และได้รับการสนับสนุนอย่างท่วมท้นด้วยคะแนนเสียงมากกว่า 85 คน หรือคิดเป็นประมาณ 90% ของพนักงานที่มีสิทธิ์ลงคะแนน

การที่สหภาพแรงงานสามารถรวมพนักงานจาก 5 สาขาต่างๆ เข้าด้วยกันได้ในเวลาอันสั้น แสดงให้เห็นถึงความไม่พอใจที่สะสมมาอย่างยาวนาน และความพร้อมของพนักงานที่จะลุกขึ้นมาเรียกร้องสิทธิของตนเอง พนักงานเหล่านี้ไม่ได้แค่ต้องการคุกกี้ที่หอมหวาน แต่พวกเขาต้องการชีวิตการทำงานที่ "หวาน" เช่นกัน

ในแถลงการณ์ ผู้แทนของบริษัทเน้นย้ำว่า Craig's Cookies "มุ่งมั่นที่จะให้ค่าตอบแทนที่แข่งขันได้เสมอมา ซึ่งรวมถึงสวัสดิการที่ครอบคลุม" แต่สำหรับพนักงาน การมีสหภาพแรงงานหมายถึงการมีเสียงในการเจรจาต่อรองที่มีน้ำหนักมากขึ้น และการมีส่วนร่วมในการกำหนดอนาคตของพวกเขาเอง

โกเมซวิเคราะห์ว่าการรวมตัวครั้งนี้สะท้อนถึงความท้าทายที่ธุรกิจขนาดกลางที่ขยายตัวอย่างรวดเร็วต้องเผชิญ เมื่อบริษัทเติบโตจากธุรกิจเล็กๆ ที่เริ่มจากบ้านไปสู่เครือข่ายระดับชาติ 22 สาขา ความคาดหวังและความต้องการของพนักงานก็เปลี่ยนไปด้วย พวกเขาต้องการความมั่นคงในการจ้างงาน ค่าจ้างที่เป็นธรรม สวัสดิการที่เหมาะสม และที่สำคัญคือ ความเคารพในฐานะมนุษย์ที่มีคุณค่า ไม่ใช่แค่เครื่องมือในการทำกำไร

การที่พนักงานสามารถรวมตัวได้สำเร็จในเวลาเพียง 2 สัปดาห์ด้วยคะแนนเสียงสนับสนุน 90% แสดงให้เห็นว่าประเด็นที่พวกเขาเผชิญนั้นร้ายแรงและเป็นที่ยอมรับร่วมกันอย่างกว้างขวาง นี่ไม่ใช่การตัดสินใจที่เกิดจากอารมณ์ชั่ววูบ แต่เป็นการตัดสินใจที่พิจารณามาอย่างรอบคอบว่าอนาคตของพวกเขาจะดีขึ้นได้อย่างไรผ่านการรวมตัว

ในปี 2026 การเจรจาเพื่อจัดทำข้อตกลงสภาพการจ้างฉบับแรกจะเริ่มต้นขึ้น โดยประเด็นหลักที่คาดว่าจะถูกหยิบยกขึ้นมาหารือ คือเรื่องการยกเลิกการพักแบบได้รับค่าจ้าง การปรับค่าจ้างให้สอดคล้องกับอัตราเงินเฟ้อ และการสร้างกลไกที่เปิดโอกาสให้พนักงานมีส่วนร่วมในการตัดสินใจเรื่องต่าง ๆ ที่ส่งผลกระทบต่อชีวิตการทำงานของพวกเขา

ผลลัพธ์ของการเจรจานี้จะเป็นตัวชี้วัดสำคัญว่า Craig's Cookies จะสามารถรักษาคำมั่นสัญญาที่จะ "ทำงานร่วมกับสหภาพแรงงานด้วยความจริงใจ" ได้จริงหรือไม่ และจะเป็นบทเรียนสำคัญสำหรับธุรกิจอาหารและบริการอื่นๆ ในแคนาดาที่กำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว

การรวมตัวของพนักงาน Craig's Cookies ไม่ได้เป็นเพียงแค่เรื่องราวของร้านคุกกี้แห่งหนึ่งเท่านั้น แต่เป็นสัญญาณของการเปลี่ยนแปลงที่กำลังเกิดขึ้นในอุตสาหกรรมอาหารและบริการของแคนาดา ในยุคที่ค่าครองชีพสูงขึ้น อัตราเงินเฟ้อพุ่ง และคนรุ่นใหม่เริ่มตระหนักถึงคุณค่าของแรงงานของตนเอง กระแสนี้อาจเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลงที่ใหญ่กว่า

ทุกสายตาจะจับจ้องไปที่ว่า Craig's Cookies และ Unite HERE Local 75 จะสามารถบรรลุข้อตกลงที่เป็นธรรมได้หรือไม่ ผลลัพธ์นี้อาจเป็นตัวอย่างสำหรับร้านขนมและธุรกิจอาหารขนาดเล็กอื่นๆ ทั่วประเทศ ว่าความสัมพันธ์ระหว่างนายจ้างและลูกจ้างในยุคใหม่ควรเป็นอย่างไร

เพราะในท้ายที่สุด แม้ว่าคุกกี้จะมีรสชาติหวาน แต่ชีวิตของคนที่อยู่เบื้องหลังควรได้รับความหวานนั้นด้วยเช่นกัน และการรวมตัวครั้งนี้คือก้าวแรกในการทำให้เรื่องนั้นเป็นจริง

ที่มา:
The rise of unionization in Canada: Strategies for employers in a post-pandemic world (Miller Thomson, 5 December 2025)
'Let your voices be heard,' Craig's Cookies workers in Toronto vote to unionize (NOW Toronto, 30 December 2025)
Craig's Cookies workers vote to unionize at 5 Toronto stores as franchise expands nationally (Jenna Benchetrit, CBC News, 31 December 2025)