ข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (OHCHR) ชี้คำตัดสินคดี 'กึม สุขา' ผู้นำฝ่ายค้านกัมพูชาและนักเคลื่อนไหวอีก 33 คน ขัดหลักสิทธิมนุษยชนสากล พร้อมเรียกร้องให้ปล่อยตัวโดยไม่มีเงื่อนไข

กึม สุขา อดีตหัวหน้าพรรคสงเคราะห์ชาติ (CNRP) ซึ่งถูกยุบไปแล้ว | ภาพจาก: Siv Channa/The Cambodia Daily

เมื่อช่วงต้นเดือนพฤษภาคม 2026 โวลเกอร์ เทิร์ก ข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (OHCHR) ออกมาแสดงความกังวลอย่างยิ่งต่อกรณีศาลอุทธรณ์กรุงพนมเปญมีคำพิพากษายืนโทษจำคุก 27 ปีของนายกึม สุขา  อดีตผู้นำฝ่ายค้านกัมพูชา รวมถึงคำตัดสินลงโทษนักเคลื่อนไหว นักสิทธิมนุษยชน และผู้ใช้งานโซเชียลมีเดียอีก 33 คน

ศาลอุทธรณ์มีคำพิพากษายืนตามศาลชั้นต้นในคดีของนายกึม สุขา อดีตหัวหน้าพรรคสงเคราะห์ชาติ  (CNRP) ซึ่งถูกยุบไปแล้ว โดยตัดสินว่ามีความผิดฐานกบฏ จารกรรม และสมคบคิด จากกรณีการปราศรัยในประเทศออสเตรเลียเมื่อปี 2556 ซึ่งเกิดขึ้นก่อนถูกจับกุมในข้อหาดังกล่าวถึง 4 ปี

ในอีกคดีหนึ่ง ศาลชั้นต้นกรุงพนมเปญได้พิพากษาจำคุกบุคคลอีก 33 คน โดยมีโทษตั้งแต่รอลงอาญา 18 เดือน ไปจนถึงจำคุก 2 ปี จากข้อหา “ยุยงให้เกิดความวุ่นวายทางสังคม” จากการแสดงความคิดเห็นในปี 2567 เกี่ยวกับโครงการพัฒนาสามเหลี่ยมกัมพูชา-ลาว-เวียดนาม ซึ่งเป็นประเด็นสาธารณะที่ได้รับความสนใจ

สำนักงานข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติระบุว่า คำตัดสินดังกล่าวไม่สอดคล้องกับกฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ และอาจยิ่งเพิ่มแรงกดดันต่อภาคประชาสังคม สื่อมวลชน และประชาชนในกัมพูชา จากการใช้กฎหมายอาญาที่มีถ้อยคำกว้างและไม่ชัดเจน รวมถึงการบังคับใช้โดยมิชอบ

ทั้งนี้ ระบุว่าผู้ถูกตัดสินทั้งหมดใช้สิทธิในการแสดงความคิดเห็นตามกฎหมาย ขณะเดียวกัน กระบวนการพิจารณาคดียังมีข้อกังวลเกี่ยวกับการละเมิดสิทธิในการได้รับการพิจารณาคดีอย่างเป็นธรรม

ข้าหลวงใหญ่ฯ เรียกร้องให้รัฐบาลกัมพูชาคุ้มครองสิทธิในการแสดงออกและการวิพากษ์วิจารณ์โดยชอบด้วยกฎหมาย แทนการดำเนินคดีทางอาญา พร้อมทั้งรับประกันความเป็นอิสระของกระบวนการยุติธรรม และยึดมั่นในหลักการพิจารณาคดีที่เป็นธรรม

นอกจากนี้ ยังเรียกร้องให้ทางการกัมพูชายกเลิกคำตัดสินและโทษในคดีดังกล่าวโดยเร็ว และปล่อยตัวนายเขม สกคา รวมถึงผู้ถูกควบคุมตัวทั้งหมดโดยไม่มีเงื่อนไข ตลอดจนยุติการดำเนินคดีลักษณะเดียวกันในอนาคต และทบทวนกฎหมายอาญาให้สอดคล้องกับมาตรฐานสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ