FIFA, FIFPRO และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในวงการฟุตบอล มีข้อตกลงเกี่ยวกับสิทธิในการตั้งครรภ์และคลอดบุตร รวมข้อบังคับเกี่ยวกับสภาพการทำงานของนักฟุตบอลหญิง ที่ส่งเสริมสภาพแวดล้อมที่เป็นมิตรให้กับครอบครัวสำหรับนักกีฬาที่มีลูก
สหพันธ์นักฟุตบอลนานาชาติ (FIFPRO) รายงานว่าในเดือน ม.ค. 2021 FIFA, FIFPRO และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียด้านฟุตบอลอื่น ๆ ได้ตกลงกันเกี่ยวกับสิทธิในการตั้งครรภ์และคลอดบุตร โดยสิทธิหลักที่มอบให้กับนักฟุตบอลผู้หญิง (ในการแข่งขันระดับอาชีพ) คือ:
- สิทธิในการตั้งครรภ์โดยไม่ต้องกังวลทางการเงิน
- สิทธิในการเล่นฟุตบอลอย่างมีมีสุขภาพดี และสิทธิในการตัดสินใจที่จะเลิกเล่น
- สิทธิในการลาคลอดโดยได้รับค่าจ้าง
- สิทธิในการกลับมาเล่นทันทีหลังจากลาคลอดและมีสุขภาพดี
- สิทธิในการให้นมลูกในช่วงเวลาทำงานในสถานที่ที่เหมาะสม
ต่อมาในวันที่ 1 มิ.ย. 2024 FIFA ได้รวมข้อบังคับใหม่เกี่ยวกับสภาพการทำงานของนักฟุตบอลหญิง ซึ่งรวมถึงการลาขั้นต่ำ 2, 4 หรือ 8 สัปดาห์สำหรับการรับบุตรบุญธรรม และอย่างน้อย 8 สัปดาห์สำหรับคู่รักเพศเดียวกัน รวมถึงข้อกำหนดที่ส่งเสริมสภาพแวดล้อมที่เป็นมิตรให้กับครอบครัวสำหรับนักกีฬาที่มีลูก
"ก่อนปี 2021 ไม่มีข้อบังคับระหว่างประเทศที่สโมสรและทีมชาติจำเป็นต้องปฏิบัติตาม" เฮเลน วอร์ด (Helen Ward) กล่าว ทั้งนี้เธอคือผู้ทำประตูสูงสุดตลอดกาลของเวลส์ ซึ่งปัจจุบันเป็นผู้จัดการทั่วไปของ Watford Women
"ในฐานะนักเตะ มันสำคัญมากที่เราจะพูดถึงว่ามันเป็นอย่างไรก่อนที่ข้อบังคับเหล่านี้จะมีขึ้น ตอนนี้มันเป็นอย่างไรเมื่อมีการเปลี่ยนแปลง และจากนั้นเราต้องการเห็นอะไรในอนาคต" วอร์ด กล่าว
เฮเลน วอร์ด (Helen Ward) และลูก ๆ ของเธอ | ที่มาภาพ: FIFPRO
ด้าน ซิฟ แอทลาดอทเทียร์ (Sif Atladottir) กองหลังทีมชาติไอซ์แลนด์ ผู้มีลูกสองคนในอาชีพที่ยาวนาน 12 ปีกับสโมสรในเยอรมนี สวีเดน และไอซ์แลนด์ระบุว่าก่อนหน้านี้พวกเราส่วนใหญ่ต้องตัดสินใจว่าจะมีลูกและเลิกเล่นหรือไม่
"เมื่อฉันตั้งครรภ์ในปี 2014 ฉันอยู่ที่สโมสรที่ดีที่มีโค้ชที่ยอดเยี่ยมซึ่งได้เซ็นสัญญากับนักเตะที่เป็นแม่ในปีแรกหลังจากคลอดลูก ดังนั้นฉันรู้ว่าฉันอยู่ในที่ที่ดี แต่เมื่อสัญญาสิ้นสุดลง มันก็ยากเมื่อฉันไม่ได้เซ็นสัญญาใหม่จนกว่าฉันจะฟิตพร้อมลงเล่นหรือเป็นตัวสำรอง ซึ่งเกิดขึ้น 4 เดือนครึ่งหลังจากนั้น" แอทลาดอทเทียร์ กล่าว "มีการเปลี่ยนแปลงมากมาย แต่นั่นคือความจริงที่เราต้องเผชิญ มันบ้าจริง ๆ ที่คิดว่าการเริ่มต้นครอบครัวเป็นเรื่องง่าย ๆ แต่กลับทำให้อาชีพของคุณสิ้นสุดลงได้"
ซิฟ แอทลาดอทเทียร์ (Sif Atladottir) และลูก ๆ ของเธอ | ที่มาภาพ: FIFPRO
ข้อพิพาทสำคัญเกี่ยวกับสิทธิ 'การตั้งครรภ์-ลาคลอด'
ในเดือน พ.ค. 2022 ซาร่า บียอร์ก กุนนาร์สดอตตีร์ (Sara Bjork Gunnarsdotti) กองกลางชาวไอซ์แลนด์ เป็นนักฟุตบอลคนแรกที่ชนะการเรียกร้องคดีต่อสโมสรภายใต้ข้อบังคับการคลอดบุตรของ FIFA
ข้อบังคับนี้ให้สิทธิกับบียอร์ก กุนนาร์สดอตตีร์ – ซึ่งปัจจุบันค้าแข้งกับ Juventus – ในการได้รับค่าจ้างเต็มจำนวนตลอดการตั้งครรภ์และจนถึงเริ่มลาคลอดขณะที่ยังอยู่ที่สโมสรเก่าอย่าง Olympique Lyonnais
คดีของบียอร์ก กุนนาร์สดอตตีร์แสดงให้เห็นว่านักเตะทุกคน แม้แต่ผู้ที่อยู่ในสโมสรชื่อดัง ยังต้องการมาตรการคุ้มครอง และยังชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของข้อกำหนดขั้นต่ำในวงการฟุตบอล และไม่ทิ้งไว้ให้เป็นแค่เพียงเรื่องของความตั้งใจดีของแต่ละฝ่าย
"มันเป็นเรื่องที่น่าเศร้าจริง ๆ ที่ได้เห็นสิ่งที่ซาร่าต้องเผชิญ" แอทลาดอทเทียร์ กล่าวถึงอดีตเพื่อนร่วมทีมชาติของเธอ "เธอเก็บเรื่องนี้ไว้กับตัวเองในช่วงแรก เมื่อเรารู้เรื่องคดีนี้ เราก็ให้การสนับสนุนทุกอย่างที่ทำได้
"ฉันภูมิใจในตัวเธอมาก เพราะเหมือนกับคดีบอสแมน (Bosman) ที่เปลี่ยนแปลงตลาดการย้ายทีมของนักฟุตบอลไปตลอดกาล บียอร์ก กุนนาร์สดอตตีร์ ได้สร้างความเปลี่ยนแปลงไม่ใช่แค่ในวงการฟุตบอลหญิง แต่สำหรับนักกีฬาหญิงทุกคนในเรื่องนี้ด้วย นอกจากนี้ยังแสดงให้เห็นว่าสโมสรใหญ่ ๆ อย่าง Olympique Lyonnais ก็ไม่สามารถทำผิดได้"
ซาร่า บียอร์ก กุนนาร์สดอตตีร์ (Sara Bjork Gunnarsdotti) | ที่มาภาพ: FIFPRO
'นักฟุตบอลชายก็ควรมีสิทธิ์ในการลาเลี้ยงลูกด้วย'
อเล็กซานดรา โกเมซ บรูวีนวูด (Alexandra Gomez Bruinewoud) ที่ปรึกษากฎหมายอาวุโสของ FIFPRO ผู้มีส่วนร่วมในการร่างข้อบังคับการคลอดบุตรของ FIFA ซึ่งมีผลบังคับใช้ในปี 2021 และได้รับการปรับปรุงในเดือนมิ.ย. 2024 ที่ผ่านมา ระบุว่าข้อบังคับล่าสุดนี้ได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของข้อบังคับว่าด้วยสถานะและการย้ายทีมของนักฟุตบอล (RSTP) ของ FIFA แล้ว
"ปัญหาที่เราเห็นคือข้อบังคับของ FIFA ไม่ได้ถูกนำไปใช้อย่างสมบูรณ์ในทุกประเทศ มีเพียงบางส่วนเท่านั้นที่ทำ" โกเมซ บรูวีนวูด กล่าว "การคุ้มครองใหม่ ๆ ได้รับการอนุมัติให้รวมอยู่ในข้อบังคับ RSTP ของ FIFA การคุ้มครองเหล่านี้เป็นที่ต้อนรับอย่างมากโดย FIFPRO และได้ถูกรวมอยู่ในร่างข้อบังคับเบื้องต้นของเราที่ส่งไปยัง FIFA ตั้งแต่ปี 2020 ซึ่งรวมถึงการลาเพื่อการรับบุตรบุญธรรมและการลาเพื่อครอบครัว"
แต่เธอยังระบุว่าสิ่งที่ยังขาดไปนั้น ก็คือเราต่างคิดว่าการคุ้มครองทั้งหมดนี้มุ่งเน้นเฉพาะนักฟุตบอลหญิง ทั้งนี้นักฟุตบอลชายก็ควรมีสิทธิ์ในการลาในฐานะพ่อ พวกเขาควรมีเวลาพักร้อนที่ได้รับค่าจ้าง เพื่ออยู่กับลูกแรกเกิดของพวกเขา
"ไม่มีเหตุผลที่จะไม่รวมนักฟุตบอลอาชีพชายในข้อบังคับการคุ้มครองเหล่านี้ และสิ่งนี้ควรเกิดขึ้นโดยเร่งด่วน" โกเมซ บรูวีนวูด กล่าว
ที่มา:
Maternity and parental provisions in focus on latest #PlayersTalk (FIFPRO, 19 June 2024)
