'มารี-หลุยส์ เอตา' วัย 34 ปี ได้รับแต่งตั้งเป็นหัวหน้าโค้ชทีมชายของ Union Berlin ในศึกบุนเดสลีกา กลายเป็นผู้หญิงคนแรกที่ดำรงตำแหน่งนี้ใน 5 ลีกใหญ่ยุโรป ชวนย้อนดูเส้นทางอาชีพของเธอ และผู้หญิงคนอื่นที่เคยทำมาก่อนในลีกระดับล่าง ในบริบทที่ FIFA กำลังผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในวงการโค้ชฟุตบอลทั่วโลก

มารี-หลุยส์ เอตา (Marie-Louise Eta) ผู้หญิงคนแรกที่นั่งเก้าอี้หัวหน้าโค้ชทีมฟุตบอลชายใน 5 ลีกใหญ่ที่สุดของยุโรป (พรีเมียร์ลีก ลาลีกา เซเรียอา ลีกเอิง และบุนเดสลีกา) | ภาพจาก: 1. FC Union Berlin

วันที่ 12 เมษายน 2026 วงการฟุตบอลยุโรปพลิกหน้าประวัติศาสตร์อีกครั้ง Union Berlin สโมสรจากบุนเดสลีกาเยอรมนี ประกาศแต่งตั้ง มารี-หลุยส์ เอตา (Marie-Louise Eta) วัย 34 ปี เป็นหัวหน้าโค้ชทีมชาย เธอคือผู้หญิงคนแรกที่นั่งเก้าอี้นี้ใน 5 ลีกใหญ่ที่สุดของยุโรป (พรีเมียร์ลีก ลาลีกา เซเรียอา ลีกเอิง และบุนเดสลีกา)

ข่าวนี้ไม่ได้เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่ดี สโมสรเพิ่งพ่ายแพ้ 3-1 ให้กับ Heidenheim ทีมอันดับท้ายตาราง นั่นคือฟางเส้นสุดท้าย สเตฟเฟน เบาม์การ์ต (Steffen Baumgart) โค้ชคนเก่าถูกปลด Union Berlin ชนะมาแล้วเพียง 2 นัดจาก 14 นัดหลังวันคริสต์มาส และยังห่างจากโซนตกชั้นอยู่เพียง 6 แต้ม

ฮอร์สต์ เฮลต์ (Horst Heldt) ผู้อำนวยการฝ่ายกีฬาของสโมสรออกมาบอกตรงๆ ว่า ทีมผิดหวังมากในครึ่งฤดูกาลหลัง สถานการณ์ยังน่าเป็นห่วง และจำเป็นต้องเปลี่ยนแปลง เอตาคือคำตอบที่เขาเลือก

จากสนามหญ้าสู่เก้าอี้โค้ช 

เอตาไม่ใช่คนแปลกหน้าในวงการนี้ เธอเป็นอดีตนักเตะอาชีพที่ประสบความสำเร็จมาก่อน ในช่วงที่ยังเล่นอยู่กับ Turbine Potsdam เธอคว้าแชมป์บุนเดสลีกาหญิงในปี 2009 และตามด้วยแชมป์ UEFA Champions League ในปี 2010 ก่อนจะแขวนสตั๊ดในปี 2018 ตอนอายุ 26 ปี

หลังเลิกเล่น เธอไม่ได้หยุดพัก เอตาเริ่มต้นเส้นทางโค้ชทันทีที่ Werder Bremen โดยดูแลทีมอคาเดมี จากนั้นก็ขยับไปเป็นผู้ช่วยโค้ชทีมชาติเยาวชน และในเดือนมีนาคม 2023 เธอได้รับใบอนุญาตโค้ชระดับสูงสุด ซึ่งเป็นขั้นที่โค้ชมืออาชีพทุกคนต้องมี

ในปีเดียวกันนั้น เธอสร้างประวัติศาสตร์ครั้งแรก Union Berlin แต่งตั้งเธอเป็นผู้ช่วยโค้ชทีมชาย กลายเป็นผู้หญิงคนแรกที่ดำรงตำแหน่งนี้ใน 5 ลีกใหญ่ยุโรป จากนั้นในเดือนมีนาคม 2025 เธอก็ขยับขึ้นมาเป็นหัวหน้าโค้ชทีม U-19 ชาย

เอตาเคยพูดถึงเส้นทางของตัวเองในนิตยสาร Kicker ว่า เธอชอบก้าวทีละขั้น ไม่รีบ ไม่กระโดดข้ามขั้น และเธอไม่เคยรู้สึกแปลกที่ต้องทำงานในสภาพแวดล้อมที่มีแต่ผู้ชาย เพราะตั้งแต่เด็ก เธอเติบโตมากับการเตะบอลกับเด็กผู้ชาย ทั้งในฐานะนักเตะและโค้ช

ตำแหน่งหัวหน้าโค้ชทีมชายที่ได้รับในครั้งนี้เป็นการรับงานชั่วคราว ก่อนที่เธอจะย้ายไปเป็นหัวหน้าโค้ชทีมหญิงของ Union Berlin ตามแผนที่วางไว้ล่วงหน้าในช่วงซัมเมอร์ เธอบอกว่าดีใจที่สโมสรไว้วางใจมอบงานที่ท้าทายนี้ให้ และเชื่อมั่นว่าทีมจะหาแต้มที่จำเป็นได้

ก่อนเอตา มีใครเคยทำมาก่อนบ้าง

ผู้มาก่อนกาล กอรีน ดีอาคร์ (Corinne Diacre) เธอคุมทีม Clermont Foot สโมสรในลีกเอิง 2 ของฝรั่งเศส ตั้งแต่ปี 2014 ถึง 2017 ก่อนที่เธอจะก้าวขึ้นไปเป็นโค้ชทีมชาติหญิงฝรั่งเศส| ภาพจาก: PQR/La Montagne/Richard Brunel

แม้ชื่อของเอตาจะถูกจารึกไว้ในประวัติศาสตร์ลีกระดับสูงสุด แต่เธอไม่ใช่ผู้หญิงคนแรกในโลกที่คุมทีมฟุตบอลชาย ก่อนหน้านี้มีผู้หญิงหลายคนเปิดทางนี้ไว้ก่อนแล้ว เพียงแต่อยู่ในระดับที่ต่ำกว่า

ในเยอรมนีเอง ซาบรีนา วิทท์มันน์ (Sabrina Wittmann) อายุ 34 ปีเช่นกัน คือผู้หญิงคนแรกที่คุมทีมชายระดับอาชีพในเยอรมนี เธอรับงานชั่วคราวกับ FC Ingolstadt สโมสรในดิวิชัน 3 เมื่อปี 2024 ก่อนที่สโมสรจะต่อสัญญาให้เป็นโค้ชถาวร วิทท์มันน์เคยพูดถึงงานของตัวเองว่า เธอภูมิใจที่เป็นคนแรก แต่สิ่งที่สำคัญกว่าคือการเป็นโค้ชที่ดี ไม่ใช่แค่การเป็นผู้หญิงคนแรก

ในอังกฤษ ฮันนาห์ ดิงลีย์ (Hannah Dingley) เคยได้รับแต่งตั้งให้เป็นโค้ชชั่วคราวของ Forest Green Rovers สโมสรในระดับลีก 2 เมื่อปี 2023 แม้เธอจะไม่ได้คุมทีมในเกมจริงสักนัด แต่การแต่งตั้งครั้งนั้นก็ถือเป็นก้าวสำคัญในประวัติศาสตร์ฟุตบอลอังกฤษ ในตอนนั้นเจ้าของสโมสรบอกตรงๆ ว่า ดิงลีย์คือคนที่มีคุณสมบัติเหมาะสมที่สุดในสโมสรตอนนั้น ไม่มีเหตุผลอื่นในการตัดสินใจ

และหากย้อนไปไกลกว่านั้น กอรีน ดีอาคร์ (Corinne Diacre) คือชื่อที่มักถูกลืม เธอคุม Clermont Foot สโมสรในลีกเอิง 2 ของฝรั่งเศสติดต่อกันถึง 3 ฤดูกาลตั้งแต่ปี 2014 ถึง 2017 นับว่ายาวนานที่สุดในบรรดาโค้ชหญิงที่เคยคุมทีมชายระดับอาชีพ ก่อนที่เธอจะก้าวขึ้นไปเป็นโค้ชทีมชาติหญิงฝรั่งเศส

ทำไมช่วงเวลานี้ถึงสำคัญ

การแต่งตั้งเอตาไม่ได้เกิดขึ้นในสุญญากาศ ก่อนหน้านี้เพียงไม่กี่สัปดาห์ FIFA ออกนโยบายใหม่กำหนดให้ทีมชาติหญิงทุกทีมที่จะเข้าร่วม FIFA World Cup 2027 ที่บราซิล ต้องมีโค้ชหญิงอย่างน้อย 1 คนในทีมงาน ไม่ว่าจะเป็นหัวหน้าโค้ชหรือผู้ช่วยโค้ช

จิลล์ เอลลิส (Jill Ellis) ผู้อำนวยการฝ่ายฟุตบอลของ FIFA พูดชัดเจนว่า ปัจจุบันมีผู้หญิงในวงการโค้ชน้อยเกินไป และต้องเร่งสร้างโอกาสให้มากขึ้น

ด้าน ซารีนา วีคแมน (Sarina Wiegman) โค้ชทีมชาติหญิงอังกฤษ ออกมาแสดงความยินดีกับการแต่งตั้งครั้งนี้ เธอบอกว่าเอตาคือผู้บุกเบิก และนี่คือสิ่งที่ควรเกิดขึ้นมานานแล้ว เธอยังมองว่าฟุตบอลกำลังเดินหน้า และผู้หญิงในสังคมปรากฏตัวอยู่ทุกที่แล้ว ขั้นต่อไปคือการปรากฏตัวในสนามฟุตบอลชายอย่างเต็มตัว

สำหรับเอตาเอง เธอไม่ได้มองตัวเองเป็นสัญลักษณ์ เธอเคยบอกว่ารู้ตัวว่าตัวเองมีความพิเศษบางอย่างในสายตาคนอื่น แต่เธอโตมากับการเตะบอลและโค้ชในสภาพแวดล้อมที่มีผู้ชายเสมอ มองจากภายนอกอาจเป็นเรื่องใหญ่ แต่สำหรับเธอมันไม่ใช่ประเด็นหลัก และเธอไม่ต้องการถูกมองแตกต่างจากโค้ชคนอื่น

นโยบายของ FIFA ส่งสัญญาณชัดเจนว่าวงการฟุตบอลต้องการผู้หญิงในตำแหน่งโค้ชมากขึ้น แต่การเปลี่ยนแปลงที่แท้จริงไม่ได้เกิดจากกฎระเบียบ มันเกิดจากสโมสรหรือทีมชาติที่กล้าตัดสินใจ ที่จะให้โอกาสโค้ชผู้หญิงมากขึ้น

ที่มาข้อมูล:
Union Berlin's Marie-Louise Eta becomes first female manager of men's team (Al Jazeera, 12 April 2026)
Eta makes history as first female coach of men's team in a top league (Yahoo Sports, 12 April 2026)
Who are the female coaches to have taken charge of men's football teams? (Callum Rice-Coates, FourFourTwo, 13 April 2026)