“พรรคประชาธิปไตย” พรรคการเมืองฝ่ายประชาธิปไตยที่ใหญ่ที่สุดในฮ่องกงประกาศเตรียมยุบพรรค หลังตั้งมากว่า 30 ปี พรรคประชาธิปไตยมีบทบาทสำคัญในการเรียกร้องให้ฮ่องกงมีเสรีภาพทางการเมือง หลังฮ่องกงถูกส่งมอบมาอยู่ภายใต้การปกครองของจีน และผลิตนักการเมือง-นักกิจกรรมเรียกร้องประชาธิปไตยคนสำคัญในฮ่องกง บรรยากาศทางการเมืองในฮ่องกงตอนนี้ทำให้พรรคประชาธิปไตยตัดสินใจจะยุบพรรค

28 ก.พ. 2568 พรรคประชาธิปไตย อายุ 30 กว่าปี ในฮ่องกงที่เคยเป็นหัวหอกนำการเคลื่อนไหวประชาธิปไตยในฮ่องกงมาก่อนที่จะมีการปราบปรามโดยทางการจีน หลอกินเฮย หัวหน้าพรรค เปิดเผยว่า พวกเขาเตรียมการยุบพรรคต่อไป โดยจะจัดให้มีการโหวตลงคะแนนจากสมาชิกพรรคก่อนที่จะตัดสินใจในขั้นสุดท้าย ซึ่งการยุบพรรคจะเกิดได้ก็ต่อเมื่อมีคะแนนเสียงเห็นชอบมากกว่าร้อยละ 75

การประกาศยุบพรรคในครั้งนี้ ทำให้ผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับพรรคเสียงแตก เช่น เฟรด หลี่ ผู้ก่อตั้งพรรคมองว่าเป็นเรื่องที่ "ไม่มีทางเลือกอื่น" นอกจากจะต้องยุบพรรค ส่วน เอมิลี หลิว บอกว่าเธอหวังว่าการยุบพรรคจะไม่เกิดขึ้นจริง

ในวันที่ 20 ก.พ. ที่ผ่านมา พรรคประชาธิปไตยฮ่องกงได้ประกาศจะตั้งคณะทำงานเฉพาะกิจ 3 คน เพื่อหารือกันเรื่องกฎหมายและการเงินที่เกี่ยวข้องกับการยุบพรรค โดยพรรคประชาธิปไตยฮ่องกงอยู่มานานกว่า 30 ปี

หลอกินเฮย พูดถึงสาเหตุในการเล็งยุบพรรคครั้งนี้ เพราะว่า "เมื่อพวกเราพิจารณาบรรยากาศทางการเมืองโดยภาพรวมในฮ่องกงและแผนการในอนาคตที่พวกเราพอจะคาดการณ์ได้แล้ว ก็เป็นสิ่งที่พวกเราตัดสินใจทำ"

พรรคประชาธิปไตยฮ่องกงมีการจัดตั้งแต่ปี 2537 ก่อนหน้าที่จะสิ้นสุดสัญญาการอยู่ภายใต้อาณานิคมของอังกฤษ เป็นช่วงเดียวกันกับที่กลุ่มเสรีนิยมชั้นนำในฮ่องกงผนวกรวมตัวกัน

กลุ่มผู้นำพรรคประชาธิปไตยฮ่องกงในช่วงแรกๆ เป็นผู้มีบทบาทสำคัญในการก่อร่างให้มีแนวทาง "หนึ่งประเทศ สองระบบ" ในรัฐธรรมนูญ เมื่อฮ่องกงกลับไปเป็นส่วนหนึ่งของจีนจนนับเป็น "หนึ่งประเทศ" แล้ว ก็จะยังคงระบอบเสรีนิยมประชาธิปไตยไว้ในเกาะฮ่องกง แทนที่จะใช้ระบอบการเมืองของจีนแผ่นดินใหญ่ ทำให้กลายเป็นมี "สองระบบ" เรื่องนี้ยังทำให้ฮ่องกงได้รับการการันตีว่าจะมีอิสระในการปกครองตนเองและการคุ้มครองสิทธิด้วย

หลังจากที่ฮ่องกงถูกส่งมอบกลับสู่จีนในปี 2540 พรรคประชาธิปไตยฮ่องกงก็กลายเป็นพรรคที่มีอิทธิพลต่อฝ่ายค้านในสภานิติบัญญัติของฮ่องกงและเป็นแกนนำการประท้วงอย่างสันติบนท้องถนน

พรรคประชาธิปไตยฮ่องกงยังมีสมาชิกเป็นคนสำคัญที่มีส่วนเรียกร้องประชาธิปไตยอย่าง มาร์ติน ลี ที่ได้รับการยกย่องว่าเป็น "บิดาแห่งประชาธิปไตย" ของฮ่องกง และอัลเบิร์ต โฮ ผู้ที่จัดงานรำลึกเหตุการณ์ปราบปรามผู้ชุมนุมจัตุรัสเทียนอันเหมินปี 2532

แต่งบประมาณของพรรคการเมืองก็ร่อยหรอลงหลังจากที่ทางการจีนแผ่อิทธิพลครอบงำฮ่องกง มีการออกกฎหมายความมั่นคงแห่งชาติบังคับใช้ในฮ่องกงหลังจากที่มีการประท้วงใหญ่ของฝ่ายประชาธิปไตยในปี 2562

หลอบอกว่า "การพัฒนาประชาธิปไตยเป็นเรื่องยากเสมอในฮ่องกง" เขาบอกอีกว่าในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา พวกเขาเห็นกลุ่มภาคประชาสังคมจำนวนมากปิดตัวลงหรือไม่ก็พรรคการเมืองยุบพรรค หนึ่งในนี้คือพรรคซีวิค พรรคการเมืองฝ่ายประชาธิปไตยที่ใหญ่เป็นอันดับสอง ยุบพรรคไปเมื่อปี 2566

พรรคประชาธิปไตยฮ่องกงเผชิญการปราบปรามจากจีนและจากทางการฮ่องกงที่อยู่ฝ่ายสนับสนุนจีน เช่น กรณีการจับอดีต สส. ของพรรคเข้าคุก รวมถึงอดีตหัวหน้าพรรค Wu Chi-Wai โดยถูกกล่าวหาเรื่องบ่อนทำลายอำนาจรัฐตามกฎหมายความมั่นคงฉบับใหม่ที่ออกมาในปี 2567

อีกทั้งระบบการเลือกตั้งใหม่ในฮ่องกงในปี 2564 มีการปราบปรามนักการเมืองฝ่ายประชาธิปไตยโดยอ้างว่าให้เหลือแค่ "คนรักชาติ" เท่านั้น เป็นนักการเมืองได้ ทำให้คนของพรรคประชาธิปไตยไม่เหลืออยู่ในสภาของฮ่องกงอีกต่อไป

เอมิลี หลิว อดีตประธานพรรคสมัยปี 2555-2559 คัดค้านการยุบพรรค เธอกล่าวว่าข่าวเรื่องยุบพรรคทำให้เธอประหลาดใจ เพราะเพิ่งจะมีการประชุมปรับเปลี่ยนกรรมการบริหารพรรคกันไปเมื่อเดือนธันวาคมที่ผ่านมา หลิวบอกว่าทางพรรคควรจะต้องพิจารณาความคิดเห็นของประชาชนด้วยในเรื่องการยุบพรรค

สิ่งที่น่าเป็นห่วงสำหรับหลิว เธอกลัวว่าการยุบพรรคจะทำให้ไม่มีใครทำงานวิจัย โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังจากที่ โรเบิร์ต จุง จากสถาบันวิจัยความคิดเห็นของประชาชนฮ่องกง PORI เคยถูกตำรวจความมั่นคงฮ่องกงจับไปสอบปากคำ 2 ครั้งแล้ว PORI ประกาศเมื่อไม่นานนี้ว่าพวกเขาจะระงับงานวิจัยแบบที่ใช้งบประมาณตัวเอง อาจจะถึงขั้นต้องปิดตัวลง

หลอบอกว่า ในตอนนี้สมาชิกพรรคมีอยู่ 400 ราย และยังไม่ได้เผชิญกับวิกฤตทางการเงิน หลอหวังว่าฮ่องกงในอนาคตจะสามารถกลับคืนมาเป็นสังคมที่มีค่านิยมเรื่อง "ความหลากหลาย, การนับรวมผู้คนเป็นส่วนหนึ่ง และประชาธิปไตย" ได้อีกครั้ง สิ่งเหล่านี้เป็นค่านิยมที่สำคัญที่ช่วยสร้างความรุ่งเรืองให้กับฮ่องกงในอดีต

เรียบเรียงจาก

Hong Kong's oldest pro-democracy party prepares to shut down, The Japan Times, 21-02-2025

https://www.japantimes.co.jp/news/2025/02/21/asia-pacific/politics/hong-kong-democracy-party-shutters/

‘No other choice’: Hong Kong Democratic Party veterans divided over move to disband, HKFP, 21-02-20253

https://hongkongfp.com/2025/02/21/no-other-choice-hong-kong-democratic-party-veterans-divided-over-move-to-disband/