จีนใช้ทั้งการกดดัน และไกล่เกลี่ยกองกำลังโกก้าง MNDAA ให้ยอมส่งมอบตัวเมืองล่าเสี้ยว เมืองสำคัญของรัฐฉานเหนือ ให้กับกองทัพพม่า เมื่อปลาย เม.ย. 68 โดยกองกำลังโกก้างออกไปประจำการอยู่รอบนอกเมืองล่าเสี้ยวแทน ขณะที่ทางการจีนยังส่งทูตและเจ้าหน้าที่เข้ามามอนิเตอร์การหยุดยิงอย่างใกล้ชิด

อย่างไรก็ตาม การที่ทหารโกก้างถอนกำลังอย่างกะทันหันทำให้ตัวเมืองล่าเสี้ยวเผชิญสภาวะไร้กฎหมาย โดยชาวบ้านร้องเรียนเรื่องเหตุอาชญากรรม ขาดแคลนระบบสาธารณสุข และไม่มีการจัดการขยะภายในตัวเมือง โดยกองกำลังโกก้าง ยังเปิดคุกปล่อยนักโทษทั้งหมดเป็นการทิ้งท้าย

ทหารพม่าเคลื่อนกำลังมาถึงล่าเสี้ยว ภาพเมื่อ 21 เม.ย. 2568 (ที่มา: อิรวดี)

ชาวเมืองล่าเสี้ยว นำผลไม้ข้าวของมามอบให้กับทหารพม่า หลังส่งมอบเมืองล่าเสี้ยวกลับคืนมาจากทหารโกก้าง ภาพเมื่อ 22 เม.ย. 2568 (ที่มา: Telegram/Lashiothar)

เมื่อ 6 พ.ค. 2568 เมืองล่าเสี้ยว ซึ่งเป็นเมืองสำคัญของรัฐฉานตอนเหนือ กำลังเผชิญกับความวุ่นวาย หลังจากที่กองกำลังสัมพันธมิตรชาติประชาธิปไตยเมียนมา (MNDAA) หรือเรียกชื่อเล่นคือ 'กองกำลังโกก้าง' ถอนกำลังออกไปเมื่อกว่า 2 สัปดาห์ก่อน (21 เม.ย.) โดยไม่มีพิธีส่งมอบการปกครองอย่างเป็นทางการ

การส่งมอบเมืองล่าเสี้ยว เกิดขึ้นภายใต้แรงกดดันจากจีน ทำให้กองกำลังโกก้าง MNDAA ได้ถอนทหารออกจากเมืองเมื่อวันที่ 21 เม.ย.ที่ผ่านมา และฝ่ายรัฐบาลทหารพม่า (State Administration Council - SAC) ได้เข้ายึดพื้นที่แทน

อย่างไรก็ตาม ทหารฝ่ายรัฐบาลทหารพม่า SAC ที่กลับเข้าเมืองยังไม่สามารถสถาปนาความสงบเรียบร้อยได้ พวกเขายังประจำการอยู่ภายในมหาวิทยาลัยล่าเสี้ยว ซึ่งถูกปรับเปลี่ยนให้กลายเป็นป้อมปราการ ขณะที่ตำรวจพม่าเพิ่งมาถึงเมื่อวันพุธที่ 23 เม.ย.ที่ผ่านมา ตามคำให้การของชาวบ้าน

ตอนนี้สิ่งที่ต้องเผชิญคือภาวะไร้กฎหมายเข้ามาแทนที่ความสงบชั่วคราวที่กองกำลังโกก้าง MNDAA เคยฟื้นฟูไว้

“ไม่ปลอดภัยเลย เราไม่กล้าออกไปไหนคนเดียว” ชาวเมืองล่าเสี้ยวรายหนึ่งกล่าว และเผยด้วยว่า “แต่การหนีออกจากเมืองก็ต้องใช้เงินมาก ผมเคยอพยพมาแล้วครั้งหนึ่งตอนปีที่แล้ว (ปี 2567) แต่ของในบ้านผมโดนขโมย เลยไม่กล้าหนีอีก”

“ตอนนี้มีแต่การปล้นขโมยเต็มไปหมด” ชาวเมืองล่าเสี้ยวคนเดิม กล่าวเสริม “เฉพาะคนที่อยู่ติดถนนใหญ่ถึงจะพอรู้สึกปลอดภัย แต่คนในซอยนี่กลัวกันตลอดเวลา”

มีรายงานจากสื่อท้องถิ่นว่าเกิดเหตุโจรกรรมอย่างน้อย 5 ครั้งนับตั้งแต่มีการเปลี่ยนมือมาเป็นกองทัพพม่า

ก่อนถอนกำลังออกจากเมือง กองกำลังโกก้าง MNDAA ได้ปล่อยตัวนักโทษทั้งหมดเหมือนเป็นการแสดงออกเชิงสัญลักษณ์ต่อรัฐบาลทหาร และเมื่อระบบบริหารงานหยุดชะงักลง ความโกลาหลก็กลับมาอีกครั้ง

เจ้าหน้าที่ด้านสาธารณสุขได้จากไปพร้อมกับ กองกำลังโกก้าง MNDAA และรัฐบาลทหารพม่ายังไม่เข้ามาทำหน้าที่แทน ทำให้ไม่มีบริการรักษาในโรงพยาบาลรัฐและสถานพยาบาลอื่นๆ ตามคำให้การของชาวบ้าน

ชาวเมืองล่าเสี้ยวอีกคนหนึ่งเล่าว่า คลินิกเอกชนก็ไม่ยอมรักษาผู้บาดเจ็บจากเหตุอาชญากรรม เช่น การปล้นหรือชิงทรัพย์

มีรายงานว่า ทางการโกก้าง MNDAA แนะนำให้ส่งผู้ป่วยฉุกเฉินไปยังเมืองแสนหวี และเมืองเล้าก์ก่าย ซึ่งยังอยู่ภายใต้การควบคุมของพวกเขา

ส่วนสถานการณ์ในตัวเมืองล่าเสี้ยว ปัจจุบันมีจุดตรวจของทั้งรัฐบาลทหารพม่าและ ทหารโกก้าง MNDAA บริเวณทางเข้าเมือง โดยทั้งสองฝ่ายต่างก็ตรวจสอบอย่างเข้มงวด

ทั้งนี้กองกำลังโกก้าง MNDAA ยังคงควบคุมพื้นที่นอกตัวอำเภอล่าเสี้ยว ส่วนตัวเมืองล่าเสี้ยวอยู่ภายใต้การควบคุมโดยกองทัพพม่า

ในช่วงแรกการบริหารระดับเทศบาลล่าเสี้ยวหยุดชะงักโดยสิ้นเชิงตั้งแต่รัฐบาลทหารพม่ากลับมา ขยะในเมืองจึงไม่ได้รับการจัดเก็บ บางเขตไม่มีไฟฟ้าใช้

“ไม่ว่าใครจะปกครอง ที่เปิดไฟ 24 ชั่วโมงมีแต่ร้านคาราโอเกะ” ชาวบ้านอีกคนกล่าว “บางเขตไฟมาแค่อาทิตย์ละครั้ง ต้องจ่ายค่าชาร์จโทรศัพท์ 1,000 จ๊าต (15.60 บาท) และ 5,000 จ๊าต (78.20 บาท) สำหรับชาร์จพาวเวอร์แบงก์จากเครื่องปั่นไฟ”

ทั้งนี้ เมืองล่าเสี้ยว เคยเป็นที่ตั้งของกองบัญชาการกองทัพภาคตะวันออกเฉียงเหนือของกองทัพพม่า ก่อนจะถูกกองกำลังโกก้าง MNDAA บุกยึดเมื่อเดือน ส.ค. 2567 แต่หลังจากที่สถานการณ์เริ่มกลับสู่ภาวะปกติ จีนก็เข้ามากดดันให้โกก้างถอนตัวออกอีกครั้ง

เติ้ง ซีจุน ทูตพิเศษจีนประจำพม่า เดินทางมาควบคุมการส่งมอบเมืองล่าเสี้ยวด้วยตัวเอง และมีรายงานว่า เจ้าหน้าที่จากจีนยังคงอยู่ในล่าเสี้ยวเพื่อติดตามสถานการณ์หลังหยุดยิง โดยเมื่อวันที่ 21 เม.ย.ที่ผ่านมา เขาเป็นประธานในการประชุมระหว่างเจ้าหน้าที่รัฐบาลทหารและตัวแทนฝ่ายโกก้าง MNDAA ที่โรงแรม “Two Elephants” มีการเปลี่ยนธงของโกก้าง MNDAA ในตัวเมืองล่าเสี้ยว มาเป็นธงชาติของสาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา หรือพม่า ในระหว่างที่ทูตจีนพบกับทั้ง 2 ฝ่าย และในช่วงเย็นวันเดียวกัน ทูตจีนได้ตรวจเยี่ยมหลายจุดในเมือง รวมถึงสนามบินล่าเสี้ยว

ทั้งนี้ แหล่งข่าวระบุกับสำนักข่าว The Irrawaddy (อิรวดี) ว่า ทหารพม่าที่กลับมาปกครองล่าเสี้ยว ไม่ได้พาครอบครัวเข้ามาด้วย มีแต่กำลังรบกับเจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครอง

สำหรับกองกำลังโกก้าง MNDAA เป็นหนึ่งในสมาชิกของพันธมิตรสามภราดรภาพ ที่ร่วมกับกลุ่มต้านรัฐประหารอื่น ๆ เปิดปฏิบัติการ 1027 ในรัฐฉานตอนเหนือเมื่อเดือนตุลาคม 2566 สามารถยึดพื้นที่สำคัญในรัฐฉานตอนเหนือรวมถึงล่าเสี้ยวและเส้นทางการค้ากับจีนไว้ได้ โดยเมืองล่าเสี้ยวเคยเป็นที่ตั้งกองบัญชาการตะวันออกเฉียงเหนือของกองทัพพม่า ก่อนจะตกอยู่ภายใต้การควบคุมของกองกำลังโกก้าง MNDAA เมื่อเดือนสิงหาคม 2567

มีรายงานว่า ในการประชุมดังกล่าว ยังมีการหารือถึงความเป็นไปได้ที่กองกำลังชาติพันธุ์ (EAOs) จะถอนตัวจากภาคมัณฑะเลย์กลับไปยังเมืองหมู่เจ้ ซึ่งอยู่ชายแดนรัฐฉานติดจีน และให้กองทัพสหรัฐว้า (UWSA) รับผิดชอบการรักษาความปลอดภัยใกล้เมืองล่าเสี้ยวเพื่อหลีกเลี่ยงการปะทะครั้งใหม่ อย่างไรก็ตาม The Irrawaddy ยังไม่สามารถตรวจสอบข้อมูลเหล่านี้ได้

ทั้งนี้ กองทัพปลดปล่อยแห่งชาติตะอาง (TNLA) ซึ่งเป็นหนึ่งในสมาชิกพันธมิตรสามภราดรภาพ ยังคงสู้รบร่วมกับฝ่ายต่อต้านรัฐบาลทหารพม่าในภาคมัณฑะเลย์ โดยควบคุมเมืองกุด (Mogok) ชายแดนมัณฑะเลย์-รัฐฉาน ซึ่งมีชื่อเสียงเรื่องพลอยทับทิม

กองทัพสหรัฐว้า UWSA ได้ประกาศความเป็นกลางในความขัดแย้งระหว่างรัฐบาลทหารกับกลุ่มชาติพันธุ์ แต่ก่อนหน้านี้จีนเคยกดดันไม่ให้ว้าสนับสนุนโกก้าง ในการต่อต้านรัฐบาลทหาร

ก่อนหน้านี้ จีนได้ปิดจุดผ่านแดนทั้งหมดที่เชื่อมต่อกับเขตควบคุมของกองกำลังโกก้าง MNDAA เพื่อกดดันให้ยุติการโจมตีรัฐบาลทหาร และหลังจากโกก้างยอมทำตามเงื่อนไข จีนจึงค่อยๆ เปิดจุดผ่านแดนบางแห่งอีกครั้ง แต่ยังจำกัดการส่งออกสินค้าบางประเภทเข้าไปยังเขตของโกก้าง