3 ก.ค. 2568 เว็บไซต์ iLaw รายงานวันนี้ (3 ก.ค.) เมื่อเวลาประมาณ 10.00 น. เครือข่ายนิรโทษกรรมประชาชน เข้ายื่นหนังสือต่อตัวแทนวิปรัฐบาล เพื่อทวงถามความจริงใจ และความรับผิดชอบจากรัฐบาลและสภาผู้แทนราษฎร ต่อคำมั่นสัญญาในการสร้างความปรองดองทางการเมือง หลังจากที่การพิจารณาร่างกฎหมายนิรโทษกรรมทั้ง 4 ฉบับ ได้ถูกเลื่อนออกไปนับตั้งแต่การประชุมสภาในสมัยที่ผ่านมา โดยมีข้อเรียกร้องต่อรัฐบาล พรรคร่วมรัฐบาล พรรคการเมืองต่างๆ ดำเนินการโดยเร่งด่วนในสามประเด็นต่อไปนี้

1. ผลักดันญัตติการพิจารณาร่างกฎหมายนิรโทษกรรมประชาชนเข้าสู่วาระสมัยประชุมในกรอบ 120 วัน ในกรอบเวลา 120 วัน ของสมัยประชุมสภาฯ ควรเป็นจุดเริ่มต้นของการเดินหน้าอย่างจริงจัง ไม่ใช่การเลื่อนออกไปอย่างไร้กำหนดอีกครั้ง โดยรัฐสภาที่ถูกเลือกตั้งมาโดยประชาชน ต้องรับร่างนิรโทษกรรมประชาชน ที่ร่างโดยประชาชน และถูกเสนอโดยประชาชน ให้ผ่านไปถกเถียงในรายละเอียดระหว่างการพิจารณาวาระ 2
2. พิจารณาถกเถียงการรวมคดีอาญามาตรา 112 ในการนิรโทษกรรม ช่วงวาระที่ 2 ของการพิจารณา เพื่อคลี่คลายความขัดแย้งทางการเมืองที่เกิดขึ้น เพราะคดีอาญามาตรา 112 ถูกใช้กับผู้ที่แสดงออกเชิงสัญลักษณ์ วิพากษ์วิจารณ์ หรือเคลื่อนไหวทางการเมือง การละเลยคดีเหล่านี้เท่ากับการปล่อยและเพิกเฉยต่อความขัดแย้งทางการเมืองที่เกิดขึ้น โดยเฉพาะในห้วงเวลา 2563 จนถึงปัจจุบัน จะยิ่งเป็นการทำให้ความขัดแย้งยังคงอยู่ในสังคม และที่สำคัญ เป็นการเพิกเฉยต่อพันธกรณีด้านสิทธิมนุษยชนของไทยในเวทีโลกในฐานะรัฐสมาชิกคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ
3. นิรโทษกรรมต้องครอบคลุมประชาชนทุกกลุ่ม ทุกสี ทุกฝ่าย เพื่อไม่ให้ทิ้งประชาชนคนไหนไว้ข้างหลัง แต่ต้องไม่รวมความผิดจากเจ้าหน้าที่รัฐไม่ว่าจะเป็นคดีที่เกิดจากการเคลื่อนไหวหลังรัฐประหาร 2549 การแสดงออกช่วงปี 2563-2565 หรือการฝ่าฝืนกฎหมายและคำสั่งของคณะรัฐประหารที่มีขึ้นเพื่อจำกัดสิทธิเสรีภาพ

ภัสราวลี ธนกิจวิบูลย์ผล

ชนก จันทาทอง สส.พรรคเพื่อไทย ในฐานะรองประธานวิปรัฐบาล กล่าวว่า วันนี้มารับหนังสือในฐานะวิปรัฐบาล ตามขั้นตอนแล้วจะนำเรื่องนี้พิจารณาร่วมกับวิปรัฐบาล ซึ่งคาดว่าจะมีการประชุมจันทร์ที่ 7 ก.ค. 2568

"เราก็จะนำเรื่องนี้ไปถกกันและก็คงจะต้องให้พรรคร่วมรัฐบาล…เพราะว่าคำว่า วิปรัฐบาล ไม่ใช่ว่ามีเฉพาะพรรคการเมืองใดพรรคการเมืองหนึ่ง เราเป็นรัฐบาลผสมก็จะนำเรื่องนี้ไปถกเถียงกันและก็จะให้แต่ละพรรคมีมติ แต่ดิฉันขออนุญาตเพิ่มเติม รัฐบาลให้ความสำคัญกับนิรโทษกรรม เราเจอวิบากกรรมทางการเมืองมาตลอด 20 กว่าปี เห็นได้ว่าทางรัฐบาลได้เลื่อนญัตตินี้เป็นเรื่องด่วน เรามีการบรรจุวาระการประชุมเรื่องนิรโทษกรรมทั้งหมดด้วยกันถึง 4 ฉบับ หนึ่งในนั้นก็เป็นร่างของภาคประชาชนที่ได้มายื่นวันนี้…" ชนก กล่าว 

"3 กรกฎา มาบอกเพื่อน เรื่องนิรโทษ"

ในวันเดียวกัน เมื่อ 17.00 น. ที่หน้าประตูเรือนจำคลองเปรม เครือข่ายนิรโทษกรรมประชาชน จัดกิจกรรม “3 กรกฎา มาบอกเพื่อน เรื่องนิรโทษ” หลังวาระพิจารณาร่างกฎหมายนิรโทษกรรมของสภาผู้แทนราษฎรจะเข้าพิจารณาในวันที่ 9 ก.ค. 2568

สำหรับบรรยากาศกิจกรรมจะเป็นการส่งสารผ่านการเขียนจดหมายไปถึงนักโทษคดีการเมืองที่ถูกคุมขังอยู่ในเรือนจำว่า วาระนิรโทษกรรมใกล้เข้าสู่การพิจารณาในที่ประชุมสภาฯ แล้ว ซึ่งจะเป็นการคืนความยุติธรรมให้แก่ผู้ที่ถูกดำเนินคดี ทั้งที่ในคดีที่พิพากษาแล้วและที่ยังไม่ได้พิพากษา

นอกจากนี้ จะมีการเล่าเรื่องราวของผู้ต้องขังและเหยื่อของคดีความทางการเมืองผ่าน 5 บทเพลง นำโดย ‘ใบปอ’ ณัฐนิช ดวงมุสิทธิ์, ‘ตี้’ วรรณวลี ธรรมสัตยา, ‘ธี’ ถิรนัย, 'มาย' ชัยพร, 'เจมส์' เจษฎา ศรีปลั่ง และ ‘บู’ จิณห์วรา ช่วยโชติ จากแอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ประเทศไทย ที่จะมาแบ่งปันเรื่องราวของ ‘ป้าอัญชัญ’

ในส่วนสุดท้ายของกิจกรรมจะมีการร่วมกันเขียนและอ่านจดหมายถึงเพื่อนในเรือนจำ นำโดย อานนท์ ชวาลาวัลย์ จากพิพิธภัณฑ์สามัญชน, ‘ไม้โมก’ ธีรภพ เต็งประวัติ, ‘มู่หลาน’ ธันยชนก และ ’บี๋’ นิราภร อ่อนขาว จาก Thumb Rights, เอกชัย หงส์กังวาน อดีตผู้ต้องขังทางการเมือง, ‘ต้นอ้อ’ นักศึกษาราม เพื่อน ‘ก้อง-อุกฤษฏ์’ ผู้ต้องขังคดี 112 เพื่อส่งเสียงว่าอิสรภาพของพวกเขาใกล้มาถึงแล้ว

ทั้งนี้ ณัฐชนน ไพโรจน์ จากกลุ่ม "Thumb Rights" อัปเดตสถานการณ์การพิจารณากฎหมายนิรโทษกรรมว่า ปัจจุบันมีประชาชนถูกดำเนินคดีทางการเมือง รวมอย่างน้อย 1,959 คน ใน 1,305 คดี และที่สำคัญ มีประชาชนอย่างน้อย 51 คน ที่ถูกคุมขังในเรือนจำจากการแสดงออกทางการเมือง ซึ่งร่างนิรโทษกรรมที่กำลังจะเข้าพิจารณาในสภาจะมีทั้งหมด 4 ฉบับ ประกอบด้วยร่างของภาคประชาชน ร่างของพรรคก้าวไกล ร่างของพรรคครูไทยเพื่อประชาชน และร่างของพรรครวมไทยสร้างชาติ ซึ่งร่างฉบับพรรคประชาชนเป็นร่างเดียวที่ชัดเจนว่าจะนิรโทษกรรมให้กับผู้ที่ถูกดำเนินคดีด้วยประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112

ภาพบรรยากาศกิจกรรม 3 กรกฎา มาบอกเพื่อน เรื่องนิรโทษ ถ่ายโดยแมวส้มประชาไท (สามารถคลิกลูกศรซ้าย-ขวาเพื่อเลื่อนดูภาพได้)