ผู้ใช้งานโซเชียลมีเดียจากหลายประเทศในอาเซียนเริ่มจากมาเลเซีย พร้อมใจกันสั่งอาหารผ่าน Grab ซึ่งให้บริการใน 8 ประเทศ รวมถึงแพลตฟอร์มอื่นๆ เพื่อให้ไรเดอร์ในอินโดนีเซียนำอาหารไปแบ่งปันกันในห้วงการประท้วงต่อต้านการเพิ่มสิทธิประโยชน์ให้กับสมาชิกสภาอินโดนีเซีย ซึ่งลุกลามขยายวงเมื่อมีไรเดอร์ถูกรถตำรวจชนเสียชีวิต จุดเริ่มต้นจากน้ำใจเล็กๆ ขยายตัวเป็นการรณรงค์ข้ามพรมแดน #SolidaritiIndonesia #KitaJiran เพื่อแสดงความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกับผู้ประท้วงอินโดนีเซีย
ผู้ประท้วงที่ยอกยาการ์ตา ประเทศอินโดนีเซีย เมื่อ 1 กันยายน 2568 (ที่มา: Meniirtjakarintan/Wikipedia)
ทุกอย่างเริ่มจากชาวมาเลเซียเพียงไม่กี่คนที่สั่งอาหารผ่าน Grab ให้กับคนแปลกหน้าฝั่งตรงข้ามทะเลชวา ภายในเวลาไม่กี่วัน การกระทำเล็ก ๆ นี้กลับลุกลามกลายเป็นกระแสการเคลื่อนไหวระดับภูมิภาค ตั้งแต่มะนิลาถึงกรุงเทพฯ ผู้คนนับพันร่วมกันส่งอาหารให้กับไรเดอร์อินโดนีเซียซึ่งกำลังเผชิญความโกลาหลท่ามกลางการประท้วงใหญ่
ไรเดอร์ส่งอาหารที่ต้องดิ้นรนหาเลี้ยงชีพ ภาพสะท้อนชนชั้นล่างในเมืองของอินโดนีเซียได้กลายเป็นศูนย์กลางแห่งความเห็นใจและแรงสนับสนุนจากเพื่อนบ้านทั่วเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
กระแสนี้เริ่มขึ้นตั้งแต่สัปดาห์ที่ผ่านมา เมื่อผู้ใช้งานโซเชียลมีเดียจากหลายประเทศในภูมิภาคพร้อมใจกันสั่งอาหารผ่าน Grab ซึ่งให้บริการใน 8 ประเทศ รวมถึงแพลตฟอร์มอื่น ๆ โดยระบุให้ไรเดอร์ในอินโดนีเซียนำอาหารไปแบ่งปันกันในหมู่เพื่อนร่วมอาชีพ
มีแฮกแท็ก #SolidaritiIndonesia และ #KitaJiran (เพื่อนบ้านของเรา) ขึ้นมาเต็มฟีด เปลี่ยนสิ่งที่ครั้งหนึ่งอาจเป็นการแบ่งปันน้ำใจเล็กๆ ให้กลายเป็นแคมเปญข้ามพรมแดนที่เกิดขึ้นเองอย่างกะทันหัน
ริโอ เมาลานา ไรเดอร์ Shopee วัย 26 ปี ในเมืองสุราบายา เล่าย้อนถึงช่วงเวลาที่เขารู้สึกได้ว่ามีบางอย่างผิดปกติ วันเสาร์ที่ผ่านมา ขณะเขากำลังจะกินมื้อเที่ยง อีกไรเดอร์หนึ่งเดินเข้ามาพร้อมห่ออาหารและยื่นให้ บอกว่า “ฟรี”
“ผมถามว่าอาหารมาจากไหน เขาตอบว่า ‘จากใครสักคนในมาเลเซีย’” ริโอเล่า ก่อนจะมาทราบภายหลังว่า สิ่งที่เขาเผชิญอยู่นั้นเป็นส่วนหนึ่งของกระแสที่กำลังขยายตัวในนาม “ขบวนการ Grab”
การประท้วง ความสูญเสีย และความโกรธ
ความไม่สงบในอินโดนีเซียเริ่มจากการชุมนุมอย่างสันติในกรุงจาการ์ตา เมื่อวันที่ 25 ส.ค. 2568 ต่อต้านการเพิ่มสิทธิพิเศษ และสิทธิประโยชน์ของสมาชิกรัฐสภา แต่ไม่นานการประท้วงก็ลุกลามกลายเป็นเหตุรุนแรงครั้งใหญ่ที่สุดในรอบหลายปี อาคารของรัฐบาลถูกจุดไฟเผา และตำรวจปราบจลาจลปะทะกับผู้ประท้วงในหลายสิบเมืองทั่วประเทศ
จุดเปลี่ยนเกิดขึ้นเมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา (28 ส.ค. 2568) เมื่อ อัฟฟาน เคอร์เนียวัน ไรเดอร์ส่งอาหารวัย 21 ปี ถูกรถหุ้มเกราะของตำรวจชนจนเสียชีวิต เหตุการณ์นี้ได้จุดชนวนความโกรธแค้นทั่วประเทศ ทำให้ความไม่พอใจที่สะสมอยู่ก่อนหน้าปะทุเป็นการลุกฮืออย่างเปิดเผย
มีภาพผู้ประท้วงชูรูปของอัฟฟาน เคอร์เนียวัน ในการชุมนุมหน้าสถานทูตอินโดนีเซีย ณ กรุงกัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย เมื่อวันอังคาร กลายเป็นสัญลักษณ์แห่งความสูญเสียที่สะเทือนใจ
หลังจากนั้น ไรเดอร์ส่งอาหารก็ถูกยกให้เป็น “ตัวละครสำคัญ” ในการเคลื่อนไหว พวกเขาปรากฏตัวอยู่ตามท้องถนน ต้องเผชิญทั้งปัญหาเศรษฐกิจและความรุนแรงทางการเมือง และท้ายที่สุดได้กลายเป็นสัญลักษณ์แห่งการต่อสู้ของชาวอินโดนีเซียธรรมดา ๆ
แคมเปญความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันจากรากหญ้าข้ามพรมแดนอย่างรวดเร็ว ที่มาเลเซีย ผู้สนับสนุนบางคนทำมากกว่าส่งอาหาร มูฮัมหมัด ไซฟี นักเดินทางที่ไปอินโดนีเซียบ่อยๆ ตัดสินใจโอนเงินตรงให้กับร้านอาหารข้างทางที่เขาหาข้อมูลจากออนไลน์
“ผมรู้ด้วยตัวเองว่าชีวิตของคนอินโดนีเซียส่วนใหญ่มันยากลำบากแค่ไหน” เขากล่าวกับ “This Week in Asia” สื่อในเครือของ SCMP “เมื่อมีการประท้วงลุกลามไปทั่วประเทศ ผมก็อยากแสดงความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกับพี่น้องชาวอินโดนีเซีย”
ที่เมืองสุราบายา นันดา แม่ค้าขายโจ๊กวัย 28 ปี เป็นหนึ่งในผู้ได้รับประโยชน์ “เขาส่งเงินมาให้ฉันเพื่อออกค่าโจ๊ก แล้วสั่งให้ฉันเอาไปแจกผู้คนทั่วไปที่ต้องการอาหาร” เธอกล่าว พร้อมเสริมว่าเธอรู้สึกซาบซึ้งต่อไมตรีที่ชาวมาเลเซียแสดงออกมา
ทั่วภูมิภาค อินฟลูเอนเซอร์ก็มีบทบาทในการขยายเสียงของการเคลื่อนไหว “Yammi” ผู้ใช้งานโซเชียลมีเดียชาวไทยที่นิยามตัวเองว่าเป็น “PR specialist for ASEAN” ถูกสื่ออินโดนีเซียยกเครดิตว่าเป็นผู้นำรณรงค์ เขาอ้างว่ามีเงินบริจาคมาจากทั้งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และจากไกลถึงสหราชอาณาจักร บราซิล จีน ญี่ปุ่น และแม้แต่นครรัฐวาติกัน
ในโลกออนไลน์ มีกระแสถกเถียงว่าชาวมาเลเซียควรให้ความสำคัญกับการช่วยเหลือเพื่อนร่วมชาติของตนเองก่อนหรือไม่ แต่ผู้ใช้งานบางคน เช่น โรซา มาเลียนา กลับออกมาปกป้องการรณรงค์นี้อย่างแข็งขัน
“ถึงคนส่วนน้อยในมาเลเซียที่ไม่พอใจ” ฉันขอให้มองในมุมที่กว้างขึ้น เรื่องนี้คือการแสดงความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกับผู้ที่กำลังต่อสู้กับระบบที่ล้มเหลว การคอร์รัปชัน และความรุนแรงที่รัฐเป็นผู้สนับสนุน
บทเรียนจากอดีตและการเมืองปัจจุบัน
มาเด สุปริอัตมา นักรัฐศาสตร์ชาวอินโดนีเซียมองว่าการเคลื่อนไหวครั้งนี้สะท้อนความต่อเนื่องทางประวัติศาสตร์ เขาเปรียบเทียบกับ “การปฏิวัติพลังประชาชน” ของฟิลิปปินส์ในปี 2529 (ค.ศ. 1986) ที่เคยสร้างแรงบันดาลใจให้เกิดการเคลื่อนไหวข้ามพรมแดนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
“ในทศวรรษ 1990 ความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันนั้นแข็งแรงมากในหมู่ภาคประชาสังคม” เขากล่าว “แต่ปัจจุบันคนธรรมดา ไม่ว่าจะเป็นชาวมาเลเซียหรือชาวไทย ด้วยความก้าวหน้าของระบบการเงินและแพลตฟอร์มการสั่งซื้อออนไลน์ ก็สามารถยื่นไมตรีให้กับเพื่อนร่วมภูมิภาคในอินโดนีเซียได้”
ท่ามกลางความไม่พอใจทั่วประเทศ ประธานาธิบดีปราโบโว ซูเบียนโต เมื่อวันอาทิตย์ให้คำมั่นว่ารัฐบาลจะยกเลิกสิทธิพิเศษและผลประโยชน์บางอย่างของสมาชิกสภา แม้ว่าในการแถลงสดทางโทรทัศน์ เขาจะพูดเพียงเล็กน้อยเกี่ยวกับการสอบสวนการเสียชีวิตของอัฟฟานก็ตาม
เมื่อวันศุกร์ (29 ส.ค. 2568) เขาได้เดินทางไปเยี่ยมครอบครัวของอัฟฟานเพื่อแสดงความเสียใจ ตามภาพถ่ายที่พรรครัฐบาล “GERINDRA” เผยแพร่ ขณะที่อีกไม่กี่วันต่อมา ในวันอังคาร (2 ก.ย. 2568) ระหว่างเยี่ยมเจ้าหน้าที่ตำรวจที่บาดเจ็บในโรงพยาบาล เขากลับมีคำสั่งเลื่อนตำแหน่งให้กับเจ้าหน้าที่เหล่านั้น
นักวิชาการชี้ว่าสาเหตุรากเหง้าของความไม่พอใจยังไม่ได้รับการแก้ไข โอกิ ราฮาเดียนโต ซูโตโป นักสังคมวิทยาจากมหาวิทยาลัยกาจาห์ มาดา เมืองยอกยาการ์ตา ประเมินว่านิสิตนักศึกษายังจะเดินหน้ากดดันให้เกิดการปฏิรูปต่อไป
“แต่พวกเขาจำเป็นต้องทำในลักษณะที่ป้องกันไม่ให้การชุมนุมอย่างสันติถูกบิดเบือนจนกลายเป็นความรุนแรงโดยกลุ่มที่ไม่รับผิดชอบ เหมือนที่เกิดขึ้นเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว” เขากล่าว
ณ ตอนนี้ เปลวไฟแห่งการประท้วงในอินโดนีเซียอาจลดความร้อนแรงลงไปบ้าง แต่สายใยแห่งความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันที่ทอดยาวจากตรอกซอกซอยในจาการ์ตา ไปจนถึงตึกสูงในกรุงเทพฯ และคอนโดมิเนียมในกัวลาลัมเปอร์ ยังคงส่องสว่างอย่างผิดปกติ
แปลและเรียบเรียงจาก
