ศาลจังหวัดเชียงรายนัดไต่สวนมูลฟ้อง 2 ตัวแทนชุมชนกลุ่มคัดค้านโรงไฟฟ้าขยะป่าหุ่ง เหตุเจ้าหน้าที่รัฐฟ้องหมิ่นประมาทฯ

ภาพโดย: วชิรญาณ์ วิรัชบุญญากร

เมื่อวันที่ 1 ธันวาคม 2568 เวลา 9.00 น. 2 ตัวแทนชุมชนผู้คัดค้านโรงไฟฟ้าขยะป่าหุ่ง ประกอบด้วย ผู้พันเจต ช่างซอ และทันตแพทย์ตรีวัตน์ วงศ์ขุนสุววรณ พร้อมทนายความ ได้เดินทางมารอฟังผลการไต่สวนมูลฟ้องของศาล โดยแต่งตั้งทนายความเข้าไปใช้สิทธิถามค้านพยานฝ่ายโจทก์ตามกฎหมายในชั้นไต่สวนฯนี้ ณ ศาลจังหวัดเชียงราย อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย เหตุนายกองค์การบริหารส่วนตำบลป่าหุ่งฟ้องหมิ่นประมาทโดยการโฆษณา

เมื่อวันที่ 19 ตุลาคม 2568 ที่ผ่านมา พันโทสมเจต หรือ ผู้พันเจต ช่างซอ ตัวแทนชาวบ้าน “กลุ่มคัดค้านโรงไฟฟ้า ทานตะวัน” ได้รับหมายศาลจากศาลจังหวัดเชียงราย หลัง นายก อบต. ป่าหุ่ง อ.พาน จ.เชียงราย ได้ยื่นฟ้องข้อหา หมิ่นประมาทโดยการโฆษณาและเรียกค่าเสียหาย จำนวน 500,000 บาท

สืบเนื่องจากเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2568  ประชาชนผู้มีส่วนได้เสียได้จัดเวทีเสวนารับฟังความคิดเห็นกรณีโรงไฟฟ้าขยะป่าหุ่ง เพื่อให้ประชาชนได้รับรู้ข้อมูลเกี่ยวกับโรงไฟฟ้าขยะป่าหุ่ง ของ อบต. ป่าหุ่ง อ.พาน จ. เชียงราย โดยมีชาวบ้านจาก 3 ตำบลเข้าร่วมจาก ต. ทานตะวัน ต. แม่เย็น และ ต. ม่วงคำ ณ บริเวณวัดสันไม้ฮาม ตำบลแม่เย็น อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย โดยผู้พันเจต ช่างซอ ได้ขึ้นเวทีพร้อมกับขับร้องเพลงพื้นเมืองทางภาคเหนือ (เพลงซอ) ที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับการคัดค้านโรงไฟฟ้าขยะ

ต่อมาวันที่ 15 พฤศจิกายน 2568 ทันตแพทย์ตรีวัตน์ วงศ์ขุนสุววรณ หนึ่งในชาวบ้านกลุ่มคัดค้านโรงไฟฟ้าขยะ ทานตะวัน ซึ่งอาศัยอยู่ในพื้นที่ ต. แม่เย็น ก็ได้รับหมายศาลจากศาลจังหวัดเชียงรายในลักษณะเดียวกัน ซึ่งมีเหตุจากการเผยแพร่คลิปวิดีโอการขับร้องเพลงพื้นเมืองทางภาคเหนือ(เพลงซอ) ของผู้พันเจต ช่างซอผ่านบัญชีเฟซบุ๊คของตน

ทั้งนี้ เดิมทีโครงการดังกล่าวได้มีการอนุมัติให้ดำเนินการในพื้นที่ หมู่ที่ 12 บ้านห้วยประสิทธิ์ ต. ป่าหุ่ง อ. พาน จ. เชียงราย แต่ต่อมา อบต. ป่าหุ่ง ได้รับหนังสือจากสำนักศิลปากรที่ 7 เชียงใหม่ แจ้งว่าพบโบราณสถานสันกู่ในพื้นที่ดังกล่าว และโบราณสถานกู่หัวแมนในพื้นที่ หมู่ที่ 18 บ้านท่าดีหมี ตำบลเมืองพาน อำเภอพาน จังหวัด จึงไม่สามารถดำเนินการในพื้นที่ดังกล่าวได้

แต่ต่อมา อบต.ป่าหุ่ง ได้ทำการทบทวนการศึกษา วิเคราะห์โครงการและสำรวจพื้นที่เหมาะสม โดยพบว่า พื้นที่ ต.ทานตะวันและ ต.แม่เย็น อ.พาน จ.เชียงราย เป็นพื้นที่ที่เหมาะสมในการเปลี่ยนแปลงสถานที่ดำเนินโครงการ โดยได้ระบุพื้นที่เหมาะสมสำหรับการดำเนินโครงการ ได้แก่

- พื้นที่หมู่ที่ 4 บ้านท่าหล่ม ต.ทานตะวัน อ.พาน จ.เชียงราย และ/หรือ

- พื้นที่หมู่ที่ 6 บ้านสันไม้ฮาม ต.แม่เย็น อ.พาน จ.เชียงราย และ/หรือ

- พื้นที่หมู่ที่ 9 บ้านสันติสุข ต.แม่เย็น อ.พาน จ.เชียงราย

การเปลี่ยนแปลงสถานที่ตั้งดังกล่าว ทำให้ชาวบ้านในพื้นที่ ต.ทานตะวัน ต.แม่เย็น และ ต.ม่วงคำ ต่างมีความกังวลเรื่องผลกระทบต่อสุขภาพ วิถีชีวิต และสิ่งแวดล้อม เนื่องจากพื้นที่ตั้งโครงการดังกล่าวเป็นพื้นที่เกษตรกรรมที่อยู่ใกล้เคียงกับชุมชน และเป็นพื้นที่ต้นน้ำที่มีลำน้ำ ลำห้วยไหลผ่าน ก่อนไหลลงไปสู่พื้นที่ชุมน้ำที่มีความสำคัญระดับชาติ “หนองฮ่าง” ที่แหล่งน้ำสำคัญของชุมชน

ผู้พันเจต ช่างซอ ได้เล่าว่า “ตนลุกขึ้นมาคัดค้านโรงไฟฟ้าขยะ เนื่องจากเป็นผู้ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่โครงการ โดยพื้นที่ดังกล่าวตั้งอยู่ใกล้ชุมชน แม่น้ำ คลองชลประทาน และพื้นที่ทำการเกษตร หากเกิดโครงการจะส่งผลกระทบต่อวิถีชีวิต ความเป็นอยู่ของตนและชุมชน การแสดงความคิดเห็นไม่ได้มีเจตนามุ่งหวังเพื่อสร้างความรุนแรงแต่อย่างใด ส่วนตัวกังวลเรื่องมวลชนที่ร่วมคัดค้านโรงไฟฟ้าขยะ เนื่องจากเมื่อการแสดงความคิดเห็นเพื่อปกป้องชุมชนพื้นที่บ้านเกิดทำให้ “ถูกดำเนินคดี” ก็อาจจะทำให้ชาวบ้านที่มีเจตนารมณ์ร่วมกันเกิดความกังวลและหวาดกลัวต่อการแสดงความคิดเห็นและในช่วงเวลานี้อาจจะเป็นโอกาสให้อีกฝ่ายเร่งดำเนินโครงการ”

เขายังได้กล่าวอีกว่า “หลังจากนี้จะยังคงรณรงค์คัดค้านโครงการโรงไฟฟ้าขยะป่าหุ่งและเรียกร้องให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องพิจารณาตรวจสอบโครงการที่จะส่งผลกระทบต่อวิถีชีวิตของชุมชนอย่างรอบด้าน จนกว่าจะมีการยุติโครงการในพื้นที่อำเภอพาน”

ด้านทันตแพทย์ตรีวัตน์ วงศ์ขุนสุววรณ กล่าวว่า “ตนกังวลเกี่ยวกับมลภาวะและมลพิษทางน้ำและอากาศ เนื่องจากพื้นที่โครงการตั้งอยู่ในพื้นที่ต้นน้ำของพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับชาติหนองฮ่าง ซึ่งใช้ในการเกษตร อุปโภคและบริโภคของชุมชน นอกจากนี้ รายงานการศึกษาผลกระทบของโครงการโรงไฟฟ้าขยะยังไม่ครอบคลุมในหลายด้านและข้อมูลการศึกษาไม่เป็นไปตามพื้นที่อย่างแท้จริง ที่ผ่านมาตนมักจะใช้สื่อในการสื่อสาร เผยแพร่ และส่งต่อข้อมูลเกี่ยวกับโครงการโรงไฟฟ้าขยะ หลังจากนี้หากมีหน่วยงานราชการหรือหน่วยงานอื่นๆที่ต้องการข้อมูลเกี่ยวกับการศึกษาผลกระทบจากโรงไฟฟ้าขยะก็สามารถส่งต่อข้อมูลให้ได้ ส่วนตัวไม่ได้คัดค้านการทำโรงไฟฟ้าขยะแต่โครงการที่ดำเนินการต้องมีการศึกษาผลกระทบในพื้นที่อย่างครอบคลุม ได้รับการยอมรับจากประชาชนและมีความเหมาะสมในพื้นที่ตั้ง

ขณะเดียวกันในวันนัดไต่สวนมูลฟ้องมีชาวบ้าน “กลุ่มคัดค้านโรงไฟฟ้าทานตะวัน” จาก ต.ทานตะวัน ต.แม่เย็น และต.ม่วงคำ กว่า 70 คน ได้เดินทางมาให้กำลังใจผู้ถูกฟ้องคดีและร่วมติดตามคดี ในบริเวณสวนสาธารณะแม่ฟ้าหลวง ข้างศาลจังหวัดเชียงราย

จากการพูดคุยกับกลุ่มชาวบ้าน พวกเขาเล่าว่า การเดินทางมาให้กำลังใจวันนี้มีวัตถุประสงค์เดียวกัน คือ ไม่ต้องการให้มีโรงไฟฟ้าขยะในพื้นที่ เนื่องจากพื้นที่โครงการส่วนใหญ่เป็นพื้นที่เกษตรกรรม ชาวบ้านที่ทำกินในบริเวณดังกล่าวระบุว่า ปกติจะปลูกข้าวปีละสองครั้ง ได้แก่ นาปีและนาปลัง ผลผลิตส่วนหนึ่งเก็บไว้บริโภคในครัวเรือน และอีกส่วนหนึ่งนำไปขาย

ทุกปีชาวบ้านจะมีการประกอบ “พิธีกรรมเลี้ยงผีโต้งผีนา” ซึ่งเป็นพิธีกรรมดั้งเดิมของชุมชน เพื่อขอขมาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ให้ช่วยปกปักรักษาพื้นที่และให้ผลผลิตอุดมสมบูรณ์ นอกจากนี้ ในพื้นที่ยังมีการเลี้ยงปลา ปลูกพืชเศรษฐกิจ และผักสวนครัว หลายครัวเรือนมีบ่อน้ำที่ขุดไว้ใช้เพื่ออุปโภคและบริโภค ชาวบ้านกังวลว่า หากมีโครงการโรงไฟฟ้าขยะ น้ำจากการดำเนินโรงงานอาจซึมลงสู่บ่อน้ำ ทำให้ไม่สามารถใช้เพื่อการเกษตรหรืออุปโภค บริโภคได้เหมือนเดิม

ชาวบ้านยังเล่าต่อว่า ก่อนการสำรวจโครงการโรงไฟฟ้า หน่วยงานที่เกี่ยวข้องไม่ได้เข้ามาชี้แจงข้อมูลให้กับชาวบ้านในพื้นที่โดยตรง มีเพียงการติดประกาศโครงการไว้ที่หอประชุมชุมชน วัด และเผยแพร่บนเว็บไซต์ ซึ่งทำให้ประชาชนส่วนใหญ่ไม่รับทราบข้อมูลอย่างทั่วถึง กว่าชาวบ้านจะรู้เรื่องโครงการก็หลังจากมีการกว้านซื้อที่ดินจำนวนมากในพื้นที่ที่คาดว่าจะใช้เป็นที่ตั้งโรงไฟฟ้าขยะแล้ว

หลังจากเสร็จสิ้นกระบวนการไต่สวนมูลฟ้อง ทนายความได้ให้ข้อมูลและชี้แจงว่า การที่ตัวแทนชาวบ้านออกมาแสดงความคิดคัดค้านโรงไฟฟ้าขยะเป็นการทำเพื่อประโยชน์ส่วนรวมไม่ใช่การทำเพื่อประโยชน์ส่วนตัวแต่อย่างใด โดยศาลนัดฟังคำสั่งหรือคำพิพากษา ในวันที่ 28 มกราคม 2569 เวลา 10.00 น.