กลุ่มนักกิจกรรมฮ่องกงผู้จัดรำลึกเทียนอันเหมิน ลี จ๊ก-ยาน และ โจว ฮังตง ถูกดำเนินคดีในชั้นศาลข้อหายุยงกปลุกปั่นล้มล้างการปกครอง แต่ผู้พิพากษาก็ชี้ให้เห็นข้อผิดพลาดหลายจุดจากหลักฐานของฝ่ายอัยการ ที่มีการถอดความคำพูดปราศรัยของจำเลยแบบบิดเบือนไปจากเดิม

กิจกรรมรำลึกเหตุการณ์จัตุรัสเทียนอันเหมินในฮ่องกง เมื่อเดือนมิถุนายน 2018 | ภาพจาก: Etan Liam, via Flickr

ศาลฮ่องกงได้มีการพิจารณาคดีนักกิจกรรมรำลึกเหตุการณ์จัตุรัสเทียนอันเหมินคือ ลี จ๊ก-ยาน และ โจว ฮังตง เมื่อวันที่ 26 มกราคม ที่ผ่านมา โดยที่นักกิจกรรมทั้งสองรายนี้ต่างก็เป็นอดีตแกนนำ "พันธมิตรฮ่องกงเพื่อสนับสนุนขบวนการประชาธิปไตยรักชาติในจีน" ซึ่งถูกยุบไปแล้ว

โดยที่นักกิจกรรมสองรายนี้รวมถึงอดีตรองประธานกลุ่มคือ อัลเบิร์ต โฮ ต่างก็ถูกกล่าวหาว่ายุยงปลุกปั่นให้เกิดการล้มล้างการปกครอง โดยอ้างใช้กฎหมายความมั่นคงที่จีนแผ่นดินใหญ่บังคับใช้มาเล่นงานพวกเขา ซึ่งถ้าหากนักกิจกรรมเหล่านี้ถูกตัดสินให้มีความผิดพวกเขาก็มีโอกาสเผชิญโทษสูงสุดคือจำคุกตลอดชีวิต

โฮ ให้การรับสารภาพผิดในข้อหานี้เมื่อวันที่ 22 มกราคม โดยที่เขาไม่ได้เข้าร่วมการพิจารณาคดีแต่ ลี กับ โจว และกลุ่มพันธมิตรฮ่องกงฯ ต่างก็ให้การไม่ยอมรับผิด

ในคดีนี้อัยการฮ่องกงได้รวบรวมหลักฐานกว่า 86 หน้า โดยมาจากคำปราศรัยของจำเลยทั้ง 3 รายนี้ และจากกิจกรรมของพวกเขาตลอด 30 ปีของการเคลื่อนไหว

เมื่อผู้พิพากษาได้รับชมวิดีโอหลักฐานคำปราศรัยของแกนนำทั้ง 3 แล้ว ก็ได้ออกความเห็นว่าวิดีโอเหล่านี้มี "ข้อผิดพลาดจำนวนมาก"

เช่น กรณีคลิปวิดีโอจากเดือน มิถุนายน 2018 ที่จำเลยลีได้พูดในภาษาจีนแมนดารินว่า "เราจะสร้างความสั่นคลอนให้กับพรรคคอมมิวนิสต์จีนได้อย่างไรนั้น เป็นเรื่องที่ไม่สามารถตอบได้ง่ายๆ อย่างแน่นอน"

อเล็ก ลี หนึ่งในผู้พิพากษาระบุว่าการถอดความเป็นตัวอักษรของอัยการได้แปลงคำพูดของจำเลยลี ที่บอกว่า "สั่นคลอน" ให้กลายเป็นคำว่า "ปลุกปั่น" ซึ่งเป็นวลีที่อ่านออกเสียงคล้ายกันในภาษาจีนแมนดาริน

โดยที่ในบริบทของการปราศรัยนั้น จำเลยลีได้พูดในทำนองว่าเขาไม่กล้าแสดงความคิดเห็นว่าจะสามารถสร้างความ "สั่นคลอน" ให้กับพรรคคอมมิวนิสต์จีนได้หรือไม่ เพราะพรรคคอมมิวนิสต์จีนนั้น "เข้มแข็งขึ้นมากในปัจจุบัน" แต่ในคำถอดความของอัยการระบุคำว่า "เข้มแข็ง" เป็นคำว่า "พัฒนาขึ้น" ซึ่งทั้งผู้พิพากษาลี และโจว ต่างก็บอกว่าได้ยินว่าจำเลยลีพูดว่า "เข้มแข็ง" และตัวของลีเองก็ยืนยันว่าเขาใช้คำว่า "เข้มแข็ง" ไม่ได้พูดว่า "พัฒนาขึ้น"

โจว ผู้ที่เป้นทนายความว่าความให้ตัวเองก็ชี้ให้เห็นถึงจุดผิดพลาดหลายจุดในการถอดความเป็นตัวอักษรจากฝ่ายอัยการ เช่น ตอนที่มีการสื่อถึงกรณี "การปราบปราม 709" ที่ทางการจีนจับกุมตัวทนายความและนักกิจกรรมสิทธิมนุษยชนจำนวนมากเมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม 2015

ผู้พิพากษาลีกล่าวว่า "ดูเหมือนว่า(การถอดความเป็นตัวอักษร) จะมีความผิดพลาดจำนวนมาก" และขอให้อัยการแก้ไขข้อผิดพลาดเหล่านี้

ทั้งนี้ จำเลยลีและโจวถูกคุมขังเป็นเวลามากว่า 1,500 วันแล้วนับตั้งแต่ที่พวกเขาถูกจับในปี 2021  ส่วนโฮถูกคุมขังมากกว่า 1,300 วันแล้ว การพิจารณาคดีของพวกเขาเคยถูกเลื่อนมาเป็นเวลาสองครั้งเมื่อปีก่อน

กลุ่มผู้จัดการรำลึกเหตุการณ์ปราบผู้ชุมนุมเทียนอันเหมิน

พันธมิตรฮ่องกงเพื่อสนับสนุนขบวนการประชาธิปไตยรักชาติในจีน เป็นกลุ่มสนับสนุนประชาธิปไตยที่ตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม 1989 ในฮ่องกง สมัยที่ยังคงเป็นอาณานิคมอังกฤษ ช่วงเวลาเดียวกับที่มีการประท้วงเรียกร้องประชาธิปไตยในจีน ซึ่งตามมาด้วยเหตุสังหารหมู่ที่จัตุรัสเทียนอันเหมินในวันที่ 4 มิถุนายน ทำให้องค์กรพันธมิตรฮ่องกงฯ กำหนดวัตถุประสงค์ว่าจะฟื้นฟูขบวนการประชาธิปไตยและเรียกร้องความรับผิดชอบต่อเหตุการณ์สังหารหมู่ที่เกิดขึ้นกับผู้ประท้วง

กลุ่มพันธมิตรฮ่องกงฯ ได้จัดชุมนุมเพื่อจุดเทียนรำลึกเหตุการณ์เทียนอันเหมินเป็นประจำทุกปีในวันที่ 4 มิถุนายน ที่วิคเตอเรียปาร์ค ทางกลุ่มมีเป้าหมายปฏิบัติการ 5 ข้อคือ 1.) เรียกร้องให้ปล่อยตัวนักกิจกรรมเพื่อประชาธิปไตย 2.) ฟื้นฟูความชอบธรรมและล้างมลทินให้ขบวนการประชาธิปไตยปี 1989 3.) เรียกร้องความรับผิดชอบต่อการสังหารหมู่วันที่ 4 มิถุนายน 4.) ยกเลิกการปกครองแบบเผด็จการพรรคเดียว 5.) สร้างจีนที่เป็นประชาธิปไตย

ทางกลุ่มได้ประกาศเมื่อวันที่ 25 กันยายน 2025 ว่าพวกเขาจะยุบองค์กร หลังจากที่คณะกรรมการชุดปัจจุบันของกลุ่มถูกควบคุมตัวก่อนพิจารณาคดีหรือถูกลงโทษจำคุกไปหมดแล้ว

เรียบเรียงจาก
‘Many errors’ in prosecutors’ transcripts of Tiananmen vigil activists’ speeches, Hong Kong national security judge says, HKFP, 29-01-2026
Tiananmen vigil activists still urged end to one-party rule in China after security law was enacted, nat. sec trial hears, HKFP, 26-01-2026