อดีตนักข่าวฮ่องกงผู้เคยเห็นเหตุการณ์ปราบผู้ชุมนุมเทียนอันเหมิน ให้การในฐานะพยานฝ่ายจำเลยคดีแกนนำจุดเทียนรำลึกเทียนอันเหมินที่ฮ่องกง โดยบอกว่าเธอเห็นเหตุการณ์ปราบปรามเกิดขึ้นจริงตอนที่เป็นนักข่าวที่นั่น แต่ตอนที่ทนายความของเธอจะเสนอหลักฐานภาพผู้ประท้วงที่บาดเจ็บตัวเปื้อนเลือด ผู้พิพากษาก็สั่งห้ามไม่ให้มีการแสดงหลักฐานนี้ต่อศาล
ชอยชุกฟอง อดีตนักข่าวอายุ 66 ปี ผู้เคยเห็นเหตุการณ์สลายการชุมนุมที่จัตุรัสเทียนอันเหมินปี 1989 มากับตา ได้ให้การเป็นพยานฝ่ายจำเลย โจวฮังตง ผู้ถูกดำเนินคดีในข้อหาจัดกิจกรรมรำลึกเหตุการณ์จัตุรัสเทียนอันเหมิน
โจวฮังตง เคยเป็นผู้นำกลุ่ม Hong Kong Alliance in Support of Patriotic Democratic Movements of China ซึ่งในตอนนี้ถูกยุบไปแล้ว กลุ่มนี้เป็นกลุ่มที่จัดงานรำลึกเหตุการณ์เทียนอันเหมินเป็นประจำทุกปีในฮ่องกง แต่ในช่วงหลายปีที่ผ่านมาทางการฮ่องกงเริ่มเพิ่มการปราบปรามการจัดกิจกรรม รวมถึงอ้างใช้กฎหมายเล่นงานนักกิจกรรมที่เป็นแกนนำในการจัดกิจกรรมในข้อกล่าวหายุยงปลุกปั่นล้มล้างการปกครอง โดยมีการดำเนินคดีต่อ ลีจ๊ก-ยาน, อัลเบิร์ต โฮ และ โจวฮังตง
เหตุการณ์เทียนอันเหมิน เป็นเหตุการณ์เกิดขึ้นที่จีนในปี 1989 มีกลุ่มผู้ประท้วงนำโดยแกนนำนักศึกษาที่ปักหลักชุมนุมที่จัตุรัสเทียนอันเหมินเพื่อเรียกร้องประชาธิปไตยและการปฏิรูปการเมืองในจีนแผ่นดินใหญ่ แต่ผู้ประท้วงก็ถูกปราบปรามด้วยความรุนแรงจนมีผู้เสียชีวิตจำนวนมาก หลังจากนั้นทางการจีนก็พยายามปกปิดเรื่องนี้ตลอดช่วงหลายปีที่ผ่านมา โดยมีการเซนเซอร์การพูดถึงเหตุการณ์นี้ทางอินเทอร์เน็ตไม่ว่าจะทั้งทางตรงและทางอ้อม
ขณะเดียวกันก็ยังคงมีกลุ่มจัดงานรำลึกที่เทียนอันเหมินที่ฮ่องกงได้ทุกปี แต่พอถึงปี 2020 เป็นต้นมา ทางการก็เริ่มพยายามปิดกั้นการจัดงานรำลึกและดำเนินคดีกับกลุ่มผู้จัดงาน
"พวกเราต้องพูดความจริง"
ในการดำเนินคดีที่ศาลฮ่องกงเมื่อวันที่ 30 มีนาคม ที่ผ่านมา ชอยชุกฟอง อดีตนักข่าวฮ่องกงซึ่งปัจจุบันอายุ 66 ปี ได้ให้การในฐานะพยานฝ่ายจำเลยและพูดถึงเหตุการณ์เทียนอันเหมินจากประสบการณ์ตรง เธอบอกว่าเธอเห็นเหตุการณ์ปราบปรามผู้ชุมนุมกับตาตัวเองในตอนที่เธอทำงานให้หนังสือพิมพ์ซิงเต๋า
หลังจากปี 1990 ชอยก็เลิกทำงานข่าวแล้วหันมาเป็นอาสาสมัครให้กับกลุ่ม Hong Kong Alliance ที่จัดงานรำลึกเทียนอันเหมิน โดยทำงานอาสาสมัครนี้มาเป็นเวลา 30 กว่าปีก่อนที่เธอจะเดินทางออกจากฮ่องกงในปี 2018
เมื่อผู้พิพากษาถามชอยว่า ทำไมเธอถึงเข้าร่วมงานรำลึกทุกปี ชอบบอกว่าแผลใจจากเหตุการณ์เทียนอันเหมินยังคงอยู่มาจนถึงตอนนี้
"พวกเราต้องพูดความจริง พวกเราเสี่ยงชีวิตของพวกเราเพื่อที่จะออกจากจีนแผ่นดินใหญ่แล้วก็ต้องกลับมาเจอแผลใจแบบนี้อีก (ผู้ชุมนุม) ได้บอกให้พวกเราพูดความจริง" ชอยกล่าว
ศาลสกัดหลักฐานภาพถ่ายเหตุการณ์
มีการเสนอหลักฐานชิ้นหนึ่งในชั้นศาลที่แสดงให้เห็นว่าชอยอยู่ในเหตุการณ์เทียนอันเหมินจริง คือเสื้อยืดชุดหนึ่งที่เธอได้มาในเหตุประท้วงที่เทียนอันเหมิน แล้วต่อมาเธอก็นำเสื้อยึดชุดนี้มามอบให้กับกลุ่มจัดงานรำลึก และทนายความก็ให้การว่าชอยรับทราบเรื่องที่กลุ่มจัดงานรำลึกจะนำเสื้อตัวนี้มาจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์ 4 มิถุนายน ซึ่งเป็นพิพิธภัณฑ์เกี่ยวกับการรำลึกเหตุการณ์เทียนอันเหมิน 4 มิถุนายน 1989
อย่างไรก็ตามเมื่อมีการเสนอหลักฐานเป็นภาพถ่ายเหตุการณ์เทียนอันเหมินที่ชอยถ่ายผู้ประท้วงตัวเปื้อนเลือดเอาไว้ อัยการ Ivan Cheung ก็โต้แย้งไม่ยอมให้เผยแพร่หลักฐานนี้ และผู้พิพากษา อเล็ก ลี ก็ห้ามไม่ให้มีการนำเสนอหลักฐานชึ้นนี้ในชั้นศาล โดยอ้างว่า "ไม่แน่ใจว่านี้เป็นการฉวยโอกาสเผยแพร่อะไรบางอย่างให้สาธารณชนได้เห็นหรือไม่ ...แต่ในตอนนี้ ผมไม่เห็นว่ามันจะช่วยอะไรในชั้นศาล"
อย่างไรก็ตาม โจว ซึ่งเป็นทั้งจำเลยและเป็นทนายความก็บอกว่าชอยแค่พยายามนำเสนอ "ภาพที่สมดุล" เพื่อโต้ตอบกับคำให้การแบบ "มีอคติ" ของฝ่ายอัยการ
ผู้พิพากษา จอห์นนี ชาน ได้อธิบายรูปเป็นคำพูดว่า รูปได้สื่อให้เห็นผู้ประท้วงที่ได้รับบาดเจ็บและตัวเปื้อนเลือดกำลังถูกแบกออกไปจากพื้นที่
แต่เมื่อทนายความโจวพยายามจะขอให้ชอยเล่าเรื่องที่พบเจอในเหตุปราบปรามที่เทียนอันเหมิน ผู้พิพากษาลีก็ห้ามไม่ให้มีการให้การในเรื่องนี้ โดยบอกว่ามันไม่ได้ช่วยอะไรต่อการพิจารณาคดี แต่โจวก็โต้แย้งว่าการให้ชอยให้การในเรื่องนี้จะทำให้ศาลสามารถตัดสินได้ว่ากลุ่ม Hong Kong Alliance ที่จัดงานรำลึกนั้น มี "เจตนาแอบแฝง" ในการยุยงปลุกปั่นให้เกิดการล้มล้างอำนาจปกครองแบบที่ถูกกล่าวหาไว้จริงหรือไม่
พยานคนที่สอง ยืนยันในหลักการประชาธิปไตยแบบพรรคการเมืองหลายพรรค
พยานฝ่ายจำเลยรายที่สองคือ ชุมไลฟง อายุ 69 ปี เป็นผู้ที่เข้าร่วมการรำลึกเทียนอันเหมินเป็นประจำ เธอกล่าวยืนยันในศาลเรียกร้องให้มีการยุติการปกครองแบบพรรคการเมืองเดียวโดยไม่ได้ระบุว่าเป็นพรรคใดโดยเฉพาะ แต่เธอแค่มองว่าการเลือกตั้งแบบหลายพรรคจะทำให้สังคมเป็นสังคมประชาธิปไตย
ฝ่ายอัยการเคยกล่าวหาว่ากลุ่มจัดงานรำลึกเทียนอันเหมินมียุยงให้มีการโค่นล้มพรรคคอมมิวนิสต์จีน ผ่านทางวาทกรรมขอให้ "ยกเลิกการปกครองแบบพรรคการเมืองเดียว" ซึ่งเป็นหนึ่งในหลักการของกลุ่มจัดงานรำลึกมาตั้งแต่ที่มีการก่อตั้งในปี 1989
โดยที่ก่อนหน้านี้ โจว ได้เคยให้การไว้ว่า ข้อเรียกร้องเรื่องยกเลิกการปกครองแบบพรรคเดียวนี้ไม่ได้หมายถึงการเรียกร้องให้ "โค่นล้ม" พรรคคอมมิวนิสต์จีนแต่อย่างใด
เมื่อศาลถามถึงเจตนาที่ชุมเข้าร่ววมงานรำลึกเหตุการณ์ ชุมบอกว่า "ฉันอยากแสดงความเป็นห่วงต่อครอบครัวผู้เสียชีวิต ฉันอยากให้พวกเขารู้ว่าผู้คนยังคงไม่ลืมคนที่พวกเขารักที่ได้จากไป และพวกเขาก็คงจะวางใจได้ในเรื่องนี้"
เรียบเรียงจาก
Ex-Hong Kong journalist who witnessed Tiananmen crackdown testifies in vigil activist’s subversion trial, HKFP, 30-03-2026
https://hongkongfp.com/2026/
เรื่องที่เกี่ยวข้อง
