BRN ยินดีที่ภาคประชาสังคมอยากมีส่วนร่วมพูดคุยสันติภาพ แต่อยากขอให้เข้าใจความชอบธรรมของคู่ขัดแย้งบนโต๊ะพูดคุยด้วย เพราะเป็นความขัดแย้งถึงตาย ดังนั้น ขอให้อดทดรอจนกว่าจะมีการปรึกษาหารือสาธารณะก่อนจึงจะแสดงบทบาทได้เต็มที่ แต่จะทำได้ก็ต่อเมื่อคู่ขัดแย้งต้องมีข้อตกลงหยุดยิงก่อน และตัวแทนของ BRN ต้องได้รับความคุ้มครอง Immunity ด้วย ด้านคณะพูดคุยทั้งสองฝ่ายทำความรู้จักกันแล้ว คาดนัดคุยชุดใหญ่ต้นเดือน ก.ค.
BRN ยินดีกับภาคประชาสังคมที่ต้องการมีส่วนร่วมพูดคุยสันติภาพ
เมื่อไม่นานมานี้ ตัวแทนขบวนการแนวร่วมปฏิวัติแห่งชาติมลายูปาตานี หรือ ขบวนการ BRN ได้เปิดวงสนทนาออนไลน์กับสื่อมวลชนในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้จำนวนหนึ่งเกี่ยวกับกรณีตัวแทนองค์กรภาคประชาสังคม (CSOs) ในพื้นที่มีข้อเสนอให้ภาคประชาสังคมมีส่วนร่วมในกระบวนการเจรจาสันติภาพ เพื่อแก้ปัญหาความขัดแย้งชายแดนใต้/ปาตานี
โดยเฉพาะข้อเรียกร้องของสภาประชาสังคมชายแดนใต้ที่มีองค์กรสมาชิก 47 องค์กร ที่ได้เสนอต่อนายฐนัตถ์ สุวรรณานนท์ หัวหน้าการพูดคุยของฝ่ายรัฐบาล ในระหว่างการลงพื้นที่รับฟังความคิดเห็น เมื่อวันที่ 6 มิถุนายน 2569 ที่ผ่านมา ที่ จ.ปัตตานี
ได้แก่ ข้อเรียกร้องให้เปิดพื้นที่ให้ตัวแทนภาคประชาสังคมร่วมโต๊ะเจรจา หรือเข้าร่วมกระบวนการพูดคุยได้ทั้งทางตรงและทางอ้อม เพื่อเป็นกระบอกเสียงให้กลุ่มผู้หญิง เยาวชน ผู้พิการ และกลุ่มเปราะบางในพื้นที่ และยกระดับบทบาท CSOs ให้มีความหมายมากขึ้น ไม่ถูกจำกัดแค่เป็น “ผู้สังเกตการณ์” แต่ต้องยอมรับให้มีส่วนร่วมในการติดตาม ตรวจสอบ และเสนอแนะได้อย่างแท้จริง
อยากให้เข้าใจความชอบธรรมของคู่ขัดแย้งบนโต๊ะพูดคุยสันติภาพ
ตัวแทนขบวนการ BRN ระบุว่า พวกตนยินดีกับความต้องการของภาคประชาสังคมต่อกระบวนการสันติภาพ เพราะในการทำงานสันติภาพของขบวนการ BRN จำเป็นต้องทำให้เกิดความใกล้ชิดกับภาคประชาสังคมในพื้นที่อยู่แล้ว เพื่อให้เกิดการรับฟังความคิดเห็น และการสนับสนุนกระบวนการสันติภาพ
“แต่สิ่งที่อยากให้เข้าใจก็คือว่า การเข้าร่วมโต๊ะพูดคุยหรือโต๊ะเจรจาสันติภาพนั้น มีเรื่องของความชอบธรรมทางการเมือง (legitimacy) ของคู่ขัดแย้งอยู่ หากภาคประชาสังคมเข้าร่วมโต๊ะด้วยในตอนนี้ ถามว่าความชอบธรรมของคู่ขัดแย้งอยู่ตรงไหน”
“ต้องย้ำว่า กระบวนการพูดคุยบนโต๊ะเจรจานั้นเป็นเรื่องของคู่ขัดแย้งโดยตรง ที่จะต้องพูดคุยกัน เพราะเกี่ยวข้องกับความชอบธรรมของคู่ขัดแย้งที่เป็นความขัดแย้งกันด้วยอาวุธ” ตัวแทนขบวนการ BRN กล่าว
ขอให้อดทดรอจนกว่าจะมี Public consultation
ตัวแทนขบวนการ BRN ยังกล่าวด้วยว่า ในกระบวนการสันติภาพนั้น ภาคประชาสังคมมีความสำคัญแน่นอน แต่อยากให้พิจารณาด้วยว่า ตำแหน่งแห่งที่ของภาคประชาสังคมนั้นอยู่ตรงไหน ต้องรับผิดชอบเรื่องอะไร อะไรคือความสำคัญของภาคประชาสังคม และมีความจำเป็นอย่างไรในกระบวนการสันติภาพ
“ส่วนตัวมองว่า ภาคประชาสังคมต้องแสดงเจตจำนงหรือความต้องการของประชาชน ไม่ใช่การไปร้องขอการร่วมโต๊ะพูดคุย คิดว่ายังไม่มีสิทธิในตอนนี้ ต้องอดทนรออีกสักระยะหนึ่ง”
เขากล่าวว่า จริงๆ แล้ว การมีส่วนร่วมของภาคประชาสังคมและภาคประชาชนนั้น ถูกกำหนดไว้ใน “ความริเริ่มเบอร์ลิน” (Berlin Initiative, 16 พฤศจิกายน 2562) และหลักการทั่วไปกระบวนการพูดคุยสันติภาพ (General Principles of the Peace Dialogue Process, 31 มีนาคม 2565) ที่มี 3 ประเด็นหลัก คือ การลดความรุนแรง การปรึกษาหารือสาธารณะ และการหาทางออกทางการเมือง
“ดังนั้น ขอให้ใจเย็นก่อน รอจนกว่าจะมีกระบวนการปรึกษาหารือสาธารณะ (Public consultation) เกิดขึ้นก่อน ท่านสามารถมีส่วนร่วมได้อย่างเต็มที่ และเป็นความชอบธรรมของทุกฝ่ายในฐานะประชาคมปาตานี ซึ่งฝ่ายไทยก็ยอมรับในตรงนี้แล้ว”
“แต่ไม่ได้หมายความว่า ท่านจะแสดงความคิดเห็นหรือมีข้อเสนอไม่ได้ เพียงแต่การมีส่วนร่วมบนโต๊ะพูดคุยหรือโต๊ะเจรจานั้น เป็นเรื่องของคู่ขัดแย้งโดยตรง”
“เพราะฉะนั้นขอให้อดทนรอไปก่อน เพราะหากคู่ขัดแย้งโดยตรงไม่สามารถตกลงกันเรื่องการลดหรือยุติการใช้ความรุนแรงได้ กระบวนการปรึกษาหารือสาธารณะก็ยังทำไม่ได้”
ต้องมีข้อตกลงหยุดยิงก่อน การปรึกษาหารือสาธารณะจึงทำได้
เขากล่าวย้ำว่า คู่ขัดแย้งทั้งสองฝ่ายต้องหยุดใช้ความรุนแรงก่อน การปรึกษาหารือสาธารณะจึงจะทำได้ และฝ่าย BRN ก็ต้องได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายด้วย หรือ Immunity เช่น หากตกลงหยุดยิง 1 เดือน เดือนนั้นเราก็ทำเวทีปรึกษาหารือสาธารณะขึ้นมา
ส่วนจะเป็นเมื่อไหร่นั้น ต้องติดตามผลการพูดคุยกับคณะพูดคุยอย่างเป็นทางการ คาดว่าจะมีขึ้นในช่วงต้นเดือนกรกฎาคมหรือสิงหาคมนี้ ต้องรอความชัดเจนอีกครั้ง
อย่างไรก็ตาม เขากล่าวปิดท้ายว่า ในระหว่างนี้ฝ่าย BRN ก็ยินดีที่ภาคประชาสังคมในพื้นที่จะมาพบปะพูดคุยแลกเปลี่ยนหาสมางออกทางการเมืองเพื่อทำความเข้าใจแนวทางการต่อสู้หรือการทำงานสันติภาพของ BRN ได้ทุกเมื่อ
คณะพูดคุยทั้งสองฝ่ายทำความรู้จักกันแล้ว คาดนัดคุยชุดใหญ่ต้นเดือน ก.ค.
ส่วนความเคลื่อนของโต๊ะพูดคุยสันติภาพนั้น มีรายงานว่า ฐนัตถ์ สุวรรณานนท์ หัวหน้าการพูดคุยสันติสุขจังหวัดชายแดนภาคใต้ ได้เดินทางไปพบปะกับคณะพูดคุยของฝ่าย BRN แล้ว โดยการอำนวยความสะดวกของฝ่ายมาเลเซีย คือ ดาโต๊ะ ราบิน (ดาโต๊ะ ฮาจี โมฮัมหมัด ราบิน บิน บาซีร์ : Datuk Haji Mohd Rabin bin Basir) ผู้อำนวยความสะดวกในกระบวนการพูดคุยเพื่อสันติสุขในจังหวัดชายแดนภาคใต้
ฐนัตถ์ สุวรรณานนท์ หัวหน้าการพูดคุยสันติสุขจังหวัดชายแดนภาคใต้
การพบปะดังกล่าว เป็นเพียงพูดคุยทำความรู้จักกันก่อนเท่านั้น ยังไม่ได้พูดคุยในเนื้อหาสารแต่อย่างใด เนื่องจากนายฐนัตถ์ สุวรรณานนท์ หรือ ผอ.นุ้ย ผู้อำนวยการสำนักข่าวกรองแห่งชาติ เพิ่งได้รับการแต่งตั้งจากรัฐบาลอนุทิน ชาญวีระกูล ให้เป็นหัวหน้าการพูดคุยฯ
ส่วนหัวหน้าคณะพูดคุยสันติภาพของฝ่าย BRN ยังเป็นคนเดิม คือ นายอานัส อับดุลเราะห์มาน
นอกจากนี้ ยังมีรายงานว่า การพูดคุยเต็มคณะของทั้งสองฝ่ายคาดว่าจะมีขึ้นระหว่างวันที่ 2-5 กรกฎาคม 2569 ณ กรุงกัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย โดยภาคประชาสังคมที่ติดตามกระบวนการพูดคุย คาดหวังว่าข้อเสนอของพวกเขาจะถูกนำไปหารือกันบนโต๊ะพูดคุยด้วย
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
