ภาคประชาสังคม 42 องค์กรเชิญนายกรัฐมนตรีมาเลเซีย อันวาร์ อิบรอฮีม และ ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรีไทย มาฟังข้อเสนอสันติภาพ เชื่อเป็นผู้มีอำนาจจริง อยากเห็นเจตจำนงทางการเมืองจากรัฐบาลไทย และภาคประชาสังคมพร้อมสนับสนุนกระบวนการสันติภาพ

แวรอมลี แวบูละ นายกสมาคมร่วมสร้างชุมชนศรัทธา กัมปงตักวา เปิดเผยว่า องค์กรภาคประชาสังคมชายแดนใต้/ปาตานี 42 องค์กรจะร่วมกันจัดมหกรรมสันติภาพปาตานี/ชายแดนใต้ "หนึ่งเดียวเพื่อสันติภาพ" Solidarity for Peace/ Bersatu untuk Damai ในวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2568 นี้ ณ หอประชุมอัล-อีมาม อัลนาวาวีย์ ชั้น 4 คณะวิทยาการอิสลาม มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี

แวรอมลี ในฐานะรองประธานจัดงาน กล่าวว่า การจัดมหกรรมนี้มีวัตถุประสงค์ในการผลักดันโต๊ะเจรจาให้เป็นวาระสำคัญในกระบวนการสันติภาพชายแดนใต้/ปาตานีอย่างเป็นรูปธรรม และรวบรวมข้อเสนอจากองค์กรภาคประชาสังคมทุกภาคส่วนเสนอต่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย

ทั้งนี้ ในหลักการโครงการระบุโดยสรุปว่า การจัดมหกรรมนี้อยู่ในโอกาสครบรอบ 21 ปีของสถานการณ์ความขัดแย้ง และ 12 ปีของกระบวนการสันติภาพ เป็นการแสดงพลังการสร้างสันติภาพที่ประชาชนต้องการ และให้ภาครัฐบาลแสดงเจตจำนงทางการเมือง (political will) ที่จะนำกระบวนการสันติภาพไปสู่จุดหมายที่ทุกฝ่ายมีทางออกในการอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข

การพัฒนาและหาทางออกยังมองไม่เห็นชัดเจนจากรัฐบาลและผู้เกี่ยวข้อง ขณะที่ภาคประชาสังคมเป็นต้นทุนสำคัญแต่จะมีพลังขับเคลื่อนกระบวนการสันติภาพได้ก็ต่อเมื่อได้กำหนดยุทธศาสตร์ร่วมกัน เดินไปในทิศทางเดียวกันที่เหมาะสม ประชาชนให้การสนับสนุนอย่างทั่วถึง ฝ่ายรัฐและตัวแสดงหลัก (Actor) ให้การสนับสนุนการขับเคลื่อนของภาคประชาสังคมต่อเนื่องและใกล้ชิด และเป็นเอกภาพที่ชัดเจน

แวรอมลี กล่าวว่า มหกรรมนี้เป็นการปิดโครงการสันติภาพที่ครอบคลุม (Inclusivity Peace building in Thailand Southern Border Province) ร่วมกับ MRG (Minority Right Group) สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ และ สมาคมร่วมสร้างชุมชนศรัทธา กัมปงตักวา ได้รับการสนับสนุนจากสหภาพยุโรป (EU) ต่อเนื่อง 3 ปี

เชิญอันวาร์ อิบรอฮีม - ทักษิณ ชินวัตร ฟังข้อเสนอสันติภาพ

แวรอมลี กล่าวว่า กระบวนการสันติภาพตอนนี้ ดูเหมือนรัฐบาลกำลังหายุทธศาสตร์ที่สำคัญอยู่ เพราะฉะนั้นเราจึงเชิญชวนบรรดาองค์กรภาคประชาสังคม(CSOs) ทั้งหลายมานำเสนอข้อเสนอต่อกระบวนการสันติภาพ เพื่อจะเป็นยุทธศาสตร์ให้รัฐบาลได้ โดยจะสรุปข้อเสนอในวันที่ 17 กุมภาพันธ์นี้

แวรอมลี เปิดเผยว่า ที่ประชุมของภาคประชาสังคมเมื่อวันที่ 27 มกราคมที่ผ่านมาเห็นควรเชิญผู้เกี่ยวข้องฝ่ายรัฐบาลมาร่วมงานด้วย คือภูมิธรรม เวชยชัย รองนายกรัฐมนตรี มากล่าวปาฐกถา และเชิญนายกรัฐมนตรีของมาเลเซีย อันวาร์ อิบราฮิม มาร่วมด้วยเช่นกันหากอันวาร์ตอบรับก็ประสานทักษิณ ชินวัตร มาเข้าร่วมด้วยเลย ขณะนี้กำลังประสานงานอยู่ จากนั้นตัวแทนภาคประชาสังคมก็จะนำเสนอข้อเสนอต่อกระบวนการสันติภาพทันที

ส่วนในช่วงบ่ายจะมี 2 กิจกรรม คือ วงเสวนา "ทางแพร่งของการสร้างสันติภาพชายแดนใต้/ปาตานี ถอดบทเรียนสันติภาพสากลหรือสันติภาพแบบไทย (66/23) และวงเสวนา “การเมืองคุณภาพ สันติภาพยั่งยืน” โดยมีประเด็นหลักๆ คือ การเมืองแบบใดที่เอื้อต่อการสร้างสันติภาพทั้งในภาพใหญ่และในระดับพื้นที่

ภาคประชาสังคมพร้อมสนับสนุนกระบวนการสันติภาพ

“เราไม่อยากให้กระบวนการพูดคุยเงียบไป แต่คิดว่ารัฐบาลกำลังหาแนวทางอยู่ เราจึงถือโอกาสนี้จัดมหกรรมสันติภาพนี้ขึ้นมา แต่เนื่องจากวันที่ 28 กุมภาพันธ์ ถือเป็นวันสัญลักษณ์ของกระบวนการสันติภาพชายแดนใต้/ปาตานีใกล้ถึงเดือนถือศีลอดองพี่น้องมุสลิม จึงขยับมาจัดงานวันที่ 26 แทน” แวรอมลี กล่าว

แวรอมลี กล่าวว่า คิดว่าทั้งทักษิณและอันวาร์จะมีส่วนร่วมกับกระบวนการเสรีภาพ น่าจะแก้ปัญหาได้จริง เพราะปัจจุบันทั้ง 2 คนมีอำนาจจริง เข้าใจว่ากำลังขยับเรื่องนี้อย่างจริงจัง เพียงแต่เปิดเผยต่อสาธารณะยังไม่ทั้งหมด แล้วอาจมีตัวแสดงย่อยๆ อีกในกรอบที่คนเหล่านี้กำหนดขึ้นมา

แวรอมลี กล่าวว่า จริงๆ แล้วภาคประชาสังคมอยากให้รัฐบาลได้ประกาศเจตนารมณ์ให้ชัดเจน โดยเฉพาะรัฐบาลไทยว่าจะทำเรื่องนี้อย่างไร ซึ่งได้ข่าวว่าพยายามจะสร้างกรอบการพูดที่ไม่เลื่อนลอย ให้สำเร็จภายในปี 2568 หรือ 2570 แต่กระบวนการพูดคุยตอนนี้ยังเป็นสุญญากาศอยู่

ภาคประชาสังคมก็เป็นตัวเชื่อมกับประชาชนอยู่แล้ว แต่อยากให้ระดับนโยบายมีความชัดเจน เพื่อให้เราเข้าใจและได้ทำงานในเชิงยุทธศาสตร์ที่เป็นยุทธศาสตร์ร่วมกันเพื่อนำไปสู่สันติภาพที่ยั่งยืน

ส่วนมุมมองต่อฝ่ายผู้เห็นต่างนั้น ภาคประชาสังคมมีมุมมองที่หลากหลาย ส่วนตัวเห็นว่าผู้เห็นต่างมีความหลากหลาย ซึ่งจริงๆ ก็ต้องคุยทั้งหมด แต่ส่วนไหนที่มีความตั้งใจจริงที่จะทำให้เกิดสันติภาพ ก็ต้องแยกแยะให้ถูกต้อง

อยากเห็นเจตจำนงทางการเมืองจากรัฐบาลไทย

“ที่ผ่านมาเราไม่เห็นเจตจำนงทางการเมืองที่ชัดเจนจากรัฐบาลไทย แม้เราเห็นว่ารัฐทำหลายอย่าง แต่ก็ยังไม่รู้ว่าทำเพื่ออะไร” แวรอมลี กล่าว

แวรอมลี กล่าวต่อไปว่า เพราะฉะนั้นเราจึงต้องการให้มีความชัดเจน ว่าถ้ารัฐบาลมีเจตจำนงทางการเมืองสิ่งที่ทำต่างๆ ก็จะมีเป้าหมายที่ชัดเจนขึ้น แต่ทุกฝ่ายจะยอมรับเป้าหมายนั้นหรือไม่ก็ต้องคุยกัน ส่วนบทบาทของภาคประชาสังคมก็คอยดูว่าตรงไหนที่จะเติมเต็มได้ เพราะกระบวนการสันติภาพไม่ใช่อยู่บนโต๊ะพูดคุยอย่างเดียว มันอยู่ในหลายๆระดับ ซึ่งภาคประชาสังคมคอยเติมเต็ม เพื่อให้กระบวนการสันติภาพมีประสิทธิภาพ

แวรอมลี กล่าวว่า ตนไม่แน่ใจว่าภาคประชาสังคมจะมีส่วนร่วมโดยตรงต่อกระบวนการพูดคุยสันติภาพได้หรือไม่ ขึ้นอยู่กับผู้มีอำนาจที่จะพิจารณา หรืออาจจะอยู่ในขั้นตอนไหนก็ไม่ทราบเหมือนกัน เพราะกระบวนการสันติภาพมีองค์ประกอบและกระบวนการเยอะ มีหลายขั้นตอนซึ่งเราเรียนรู้มาว่าลำพังรัฐฝ่ายเดียวก็ไม่จบ มันต้องเติมเต็มด้วยภาคประชาสังคมที่มีความรู้หลากหลายมาช่วยกัน

สำหรับรายชื่อองค์กรร่วมจัด ประกอบด้วย 1. สมาคมร่วมสร้างชุมชนศรัทธา กัมปงตักวา (KTA) 2. สมาคมเพื่อสันติภาพภาคประชาชน (GDR) 3. สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (CSCD-PSU Pattani) 4. สมาคมด้วยใจ Duayjai Association 5. Insani: Patani Institute for Research and Human Devel 6. The Patani 7. มูลนิธิศูนย์กลางอิสลามเพื่อการพัฒนายะลา 8. CAP: Sociaty Assembly For Peace. 9. ศูนย์วัฒนธรรมอิสลามภาคใต้ PUKIS 10. สมาคมคุ้มครองผู้บริโภค

11. สมาคมสภาประชาสังคมชายแดนใต้ 12.สำนักข่าวอามาน Aman news agency 13. สมาคมศิษย์เก่าบัณฑิตอาสา 14. แกนนำตำบลบ้านนอก 15. สมาคมผู้พิการ 16. สมาคมจันทร์เสี้ยวการแพทย์และสาธารณสุข 17. วิทยาลัยประชาชน People college 18. สมาพันธ์พุทธชายแดนใต้ 19. กลุ่มบ้านบุญเต็ม 20. เครือข่ายชาวพุทธเพื่อสันติภาพชายแดนใต้ B4P

21. สมาคมฟ้าใส 22. สมาคมประชาสังคมนราธิวาส 23. ศูนย์สันติวิธีชายแดนใต้ มหิทยาลัยมหิดล 24. ศูนย์ประสานงานสถาบันอัสสลาม ม.ฟาตอนี 25. มูลนิธิหะยีสุหลง 26. INC สภาเครือข่ายปัญญาชนชายแดนใต้27. PADI 28. MAC 29. มูลนิธิความร่วมมือสันติภาพ PRC 30. Perkasa

31. Mapim32. กองทุน BINA PATANI 33. มูลนิธิศักยภาพชุมชน 34. The poligent news 35. สถาบันเพื่อการพัฒนาและการศึกษาปาตานี36. มูลนิธิพัฒนาชุมชนเป็นสุข 37. สมาคมเครือข่ายผู้สูงอายุปัตตานี 38. สานสายใยวัฒนธรรม หัวใจเดียวกัน 39. MOJO ชายแดนใต้40. เครือข่ายอามาน-ปาตานี 41. สมาคมเยาวชนพัฒนาบ้านเกิด 42. สมาคมสมาพันธ์โรงเรียนเอกชนภาคใต้