แม้ว่ารัฐบาลนำโดยโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ จะบอกว่าการเจรจากับรัสเซียเป็นไปเพื่อยุติสงครามยูเครน แต่ทว่าท่าทีล่าสุดที่สหรัฐฯ จะไม่ช่วยเหลือยูเครน กลับทำให้ยุโรปประเมินว่าจะยิ่งทำให้สงครามยืดเยื้อ และมีโอกาสที่รัสเซียจะยกระดับสงครามหนักขึ้น ส่งผลให้ EU ต้องเตรียมรับมือคลื่นผู้ลี้ภัยสงครามยูเครนระลอกใหม่ จากเดิมที่มีผู้ลี้ภัยยูเครนในยุโรปอยู่แล้ว 4.3 ล้านคน
นับตั้งแต่ที่รัสเซีย เปิดฉากบุกโจมตียูเครน จนเกิดเป็นสงครามยืดเยื้อ ยุโรปก็ทำการรับผู้ลี้ภัยสงครามชาวยูเครนจำนวนมาก โดยสถิติของ Eurostat ระบุว่าในปัจจุบันมีชาวยูเครนที่ได้รับสถานะผู้ลี้ภัยชั่วคราวในยุโรปอยู่ราว 4.3 ล้านคน จากทั้งหมดทั่วโลก 5.2 ล้านคน
หลังจากที่รัฐบาลโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ ประกาศจะถอนความช่วยเหลือยูเครน ก็ทำให้มีการประเมินว่าสงครามยูเครนอาจจะยิ่งยาวนานกว่าเดิม และอาจทำให้มีผู้ลี้ภัยระลอกใหม่ นอกจากนี้ ยังมีการประเมินความเป็นไปได้ว่า วลาดิเมียร์ ปูติน ผู้นำรัสเซีย อาจจะยกระดับสงครามทำให้สถานการณ์ผู้ลี้ภัยเลวร้ายลงกว่าเดิม
"ถ้าหากปูตินยกระดับสงครามไปมากกว่านี้และอเมริกาเลิกสนับสนุน (ยูเครน) มันก็จะนำไปสู่การอพยพของผู้ลี้ภัยเพิ่มมากขึ้นอีก ... ถ้าเป็นเช่นนี้พวกเราก็ควรที่จะต้องร่วมกันกระจายกลุ่มผู้ลี้ภัยออกไปตามที่ต่างๆ ของสหภาพยุโรป ตามหลักกลไกด้านความเป็นธรรม" แนนซี แฟเซอร์ รัฐมนตรีกระทรวงกิจการภายในของเยอรมนี กล่าว
แฟเซอร์ กล่าวอีกว่า จนถึงปัจจุบัน ประเทศในยุโรปที่รับผู้ลี้ภัยมากที่สุดคือ เยอรมนี โปแลนด์ และสาธารณัฐเช็ค ถ้าหากมีกรณีคลื่นผู้ลี้ภัยจากยูเครนระลอกใหม่อีก คงต้องมีการเปลี่ยนแปลงสัดส่วนการรับผู้ลี้ภัยจากเดิม โดยที่เรื่องนี้ยังคงเป็นการประเมินความเป็นไปได้ที่จะเกิดขึ้นเท่านั้น ไม่ได้หมายความว่าเรื่องที่ยุโรปจะเผชิญผู้ลี้ภัยจำนวนมากจะกลายเป็นเรื่องจริงเสมอไป ซึ่งรัฐมนตรีต่างๆ ของยุโรปจะต้องทำการหารือเรื่องนี้กันต่อไป
ทั้งนี้ แฟเซอร์ก็ยังคงแสดงออกว่าเยอรมนีจะสนับสนุนยูเครนต่อไป โดยกล่าวว่า เยอรมนีจะยังคงยืนหยัดเคียงข้างยูเครนตราบใดที่ปูตินยังคงทำการโจมตียูเครนอย่างโหดร้าย
ถึงแม้เหล่าผู้นำยุโรปจะตบเท้าแสดงออกสนับสนุนยูเครน หลังจากที่ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ และรองประธานาธิบดี เจ ดี แวนซ์ ของสหรัฐฯ พูดจาชวนทะเลาะกับผู้นำยูเครน โวโลดิเมียร์ เซเลนสกี ในการหารือที่เกิดขึ้นในทำเนียบขาว แต่พอพูดถึงเรื่องผู้ลี้ภัยชาวยูเครนแล้ว เหล่าผู้นำยุโรปก็ไม่ได้แสดงท่าทีสนับสนุนเต็มที่ในเรื่องนี้
เกอฮาร์ด คาร์เนอร์ รัฐมนตรีกิจการภายในของออสเตรีย กล่าวว่า ทางออสเตรีย "รับผู้ลี้ภัยมากกว่าประเทศอื่นๆ อย่างเห็นได้ชัด" เมื่อเทียบสัดส่วนกับจำนวนประชากรของออสเตรียเอง ทำให้รัฐบาลใหม่ของออสเตรียได้พิจารณาว่าจะยกเลิกโครงการต้อนรับครอบครัวของผู้ลี้ภัยชาวยูเครนให้ได้อยู่ร่วมกันเป็นครอบครัวอีกครั้ง เพื่อที่ออสเตรียจะได้ไม่ต้องรับผู้ลี้ภัยเพิ่มมากขึ้น
Eurostat ระบุว่าถึงแม้ เยอรมนี, โปแลนด์, สาธารณรัฐเช็ค จะมีตัวเลขผู้ลี้ภัยยูเครนสูงมากที่สุด แต่เมื่อเทียบกับสัดส่วนประชากรแล้วกลุ่มประเทศแถบบอลติกคือลัตเวีย เอสโตเนีย และประเทศอื่นๆ อย่างสโลวาเกีย หรือไอร์แลนด์ ก็เป็นกลุ่มประเทศที่รับผู้ลี้ภัยชาวยูเครนจำนวนมากที่สุดเมื่อเทียบสัดส่วนกับประชากรของพวกเขา เช่น ไอร์แลนด์รับผู้ลี้ภัยชาวยูเครนในอัตราส่วน 20.4 คนต่อประชากร ไอร์แลนด์ 1,000 คน เทียบกับออสเตรียที่รับผู้ลี้ภัยชาวยูเครน 9.2 คนต่อประชากรชาวออสเตรีย 1,000 คน
ขณะเดียวกัน กลุ่มเอ็นจีโอยังได้แสดงความเป็นห่วงในเรื่องที่ยุโรปให้สถานะคุ้มครองชั่วคราวของผู้ลี้ภัยชาวยูเครน ถึงแม้ว่าสถานะคุ้มครองชั่วคราวนี้จะให้สิทธิชาวยูเครนในการหางาน ใช้ชีวิต และสมัครเรียนในประเทศปลายทาง แต่สถานะที่ว่านี้ก็ยังนับเป็นสถานะชั่วคราว ทำให้ยังคงเป็นอุปสรรคต่อการผสานกลมกลืนผู้ลี้ภัยไปกับสังคมของประเทศนั้นๆ
ทั้งนี้ ยังมีสถิติที่ระบุว่าผู้ลี้ภัยชาวยูเครนมีความรู้สึกไม่อยากกลับบ้านเพิ่มขึ้นอย่างมาก จากการสำรวจเมื่อปลายปี 2567 ที่พบว่ามีผู้ลี้ภัยชาวยูเครนอยากกลับบ้านเพียงแค่ร้อยละ 43 เทียบกับการสำรวจเมื่อเดือนธันวาคม 2565 ที่มีชาวยูเครนบอกว่าอยากกลับบ้านมากถึงร้อยละ 74
เรียบเรียงจาก
Trump threats prompt EU to plan for fresh Ukraine refugee wave, Politico, 05-03-2025
https://www.politico.eu/
EU prepares for new wave of Ukrainian refugees amid Trump uncertainty, Politico reports, Kyiv Independent, 06-03-2025
https://kyivindependent.com/
