Transsion บริษัทจีนผู้นำด้านสมาร์ทโฟนในแอฟริกาด้วยสัดส่วนถึงครึ่งหนึ่ง กำลังขยายตัวอย่างรวดเร็วเข้าสู่ตลาดยานยนต์ไฟฟ้า (EV) ของทวีปนี้อีกด้วย ตลาด EV ในแอฟริกาคาดว่าจะเติบโตจาก 17 พันล้านดอลลาร์ในปี 2025 นี้ เป็น 28 พันล้านดอลลาร์ภายในปี 2030 Transsion มีข้อได้เปรียบด้านการผลิต แต่ต้องสร้างโครงสร้างพื้นฐานสถานีชาร์จและพิสูจน์ความสำเร็จข้ามหมวดหมู่ธุรกิจ
ที่มาภาพ: ChatGPT
หลังจากครองตลาดโทรศัพท์ในแอฟริกาแล้ว Transsion ต้องการครองถนนของทวีปนี้
Transsion ซึ่งเป็นบริษัทจีนที่ควบคุมตลาดสมาร์ทโฟนในแอฟริกาประมาณครึ่งหนึ่ง ได้เข้าสู่การแข่งขันยานยนต์ไฟฟ้า (EV) ของทวีปโดยเปิดตัวจักรยานไฟฟ้า TankVolt ในยูกันดาเมื่อปี 2023 สองปีต่อมา บริษัทได้ขยายไปยังอีกสี่ตลาด ได้แก่ ไนจีเรีย เคนยา แทนซาเนีย และเอธิโอเปีย โดยมุ่งเป้าไปที่สัญญาภาครัฐและความร่วมมือกับบริษัทขนส่งเอกชน
ปัจจุบัน Transsion จัดอยู่ในอันดับสามอันดับแรกของแบรนด์รถ EV ในแอฟริกาเมื่อนับจากจำนวนหน่วยที่ขายได้ และมีเป้าหมายเป็นผู้นำตลาดภายในปีหน้า ดาเนียล เอ็นยาโครา (Daniel Nyakora) ผู้อำนวยการพัฒนาธุรกิจของ Transsion สำหรับการดำเนินงานในไนจีเรีย กล่าวกับ Rest of World ว่า "มอเตอร์ไซค์และรถสามล้อ EV ของเรานำตลาดในด้านคุณภาพ เราเสนอราคาที่ดีและร่วมมือกับสถาบันการเงินเพื่อเสนอตัวเลือกการชำระเงินที่ยืดหยุ่น"
บริษัทที่ตั้งอยู่ในเซินเจิ้นได้เดิมพันกับความแข็งแกร่งด้านการจัดจำหน่ายเพื่อครองภาค EV ของทวีป โดยอาศัยความเข้าใจในความต้องการของผู้บริโภคแอฟริกัน ควบคู่กับขนาดการผลิตและเครือข่ายการจัดจำหน่าย
"TankVolt มีข้อได้เปรียบที่ชัดเจนในตลาดมอเตอร์ไซค์ EV แอฟริกา ทั้งด้านเงินทุน ความสามารถในการผลิต และความเชี่ยวชาญด้านห่วงโซ่อุปทาน" ทอม คอร์ตไรท์ (Tom Courtright) ผู้อำนวยการฝ่ายวิจัยของ Africa E-Mobility Alliance องค์กรสนับสนุน EV กล่าวกับ Rest of World "Transsion สามารถขยายตัวได้เร็วกว่าสตาร์ทอัพท้องถิ่นส่วนใหญ่"
แม้ยังมีขนาดเล็กเมื่อเปรียบเทียบกับจีนและยุโรป แต่ตลาด EV แอฟริกามีมูลค่าประมาณ 17.41 พันล้านดอลลาร์ในปี 2025 และคาดว่าจะเติบโตเป็น 28.30 พันล้านดอลลาร์ภายในปี 2030 ส่วนใหญ่เกิดจากการเติบโตของการใช้รถ EV สองล้อและสามล้อทั่วทวีป Transsion เผชิญการแข่งขันจากผู้เล่นที่มีชื่อเสียงอย่าง Cotonou และ Spiro ที่มีฐานในเบนิน สตาร์ทอัพท้องถิ่นหลายแห่งรวมถึง Ampersand และ Roam ในเคนยา และ Dodai ในเอธิโอเปีย รวมถึงบริษัทจีนอย่าง Yidea ที่เพิ่งเข้าสู่เอธิโอเปีย
Transsion สร้างอาณาจักรสมาร์ทโฟนแอฟริกาผ่านแบรนด์อย่าง Tecno, Infinix และ Itel โดยเข้าใจความต้องการของผู้บริโภคท้องถิ่นและเสนอราคาที่แข่งขันได้พร้อมตัวเลือกการชำระเงินที่ยืดหยุ่น ในปี 2024 บริษัทส่งสมาร์ทโฟน 9.3 ล้านเครื่องไปยังแอฟริกา ซึ่งคิดเป็นส่วนแบ่งการตลาดประมาณ 50% ในทวีป
ขณะนี้บริษัทได้นำกลยุทธ์เดียวกันมาใช้กับ รถ EV โดยมอเตอร์ไซค์ EV แบรนด์ TankVolt ที่ผลิตที่โรงงานเซินเจิ้น มีราคาขายปลีกประมาณ 1,500 ดอลลาร์ ในขณะที่ Dodai ของเอธิโอเปียขายในราคาประมาณ 1,800 ดอลลาร์ ส่วน Spiro และ Roam มีราคาใกล้เคียงกับ TankVolt
มอเตอร์ไซค์และสามล้อ EV ของ TankVolt มาพร้อมแบตเตอรี่ติดตั้งภายในหรือแบบเปลี่ยนได้ Transsion ยังให้เช่าแบตเตอรี่แก่สถานีชาร์จของบุคคลที่สามโดยเก็บค่าบริการรายเดือน ซึ่งเป็นบริการที่เรียกว่า battery-as-a-service
"เราเสนอโซลูชันที่ครบวงจร" คริส เหวิน (Chris Wen) หัวหน้าโครงการยานยนต์ไฟฟ้าของ Transsion กล่าวกับ Rest of World "ซึ่งช่วยให้เราสามารถตอบสนองกลุ่มลูกค้าที่หลากหลายมากขึ้น"
Transsion ยังให้บริการซอฟต์แวร์การจัดการทรัพย์สินและการดำเนินงานแก่บริษัทขนส่งรถ EV บริษัทได้เปิดให้บริการ battery-as-a-service ในแทนซาเนียแล้ว และวางแผนเริ่มให้บริการในยูกันดาภายในสิ้นเดือนมิถุนายน 2025
ทั่วทุกตลาด TankVolt ขายตรงให้กับลูกค้าพร้อมกับรับสมัครตัวแทนจำหน่าย ผู้ให้บริการทางการเงิน และพันธมิตรกิจที่ใกล้เคียง ในเคนยา ความร่วมมือรวมถึง Watu Credit, Mogo Finance และ M-Kopa การดำเนินงานในแทนซาเนียดำเนินการผ่านตัวแทนจำหน่ายท้องถิ่นของจีนคือ King Lion
ไนจีเรียเป็นสนามรบสำคัญที่ TankVolt เข้าไปติดต่อบริษัทโลจิสติกส์อย่าง Max, Gigmile และ Swap Station Mobility บริษัท Swap Station Mobility ซึ่งตั้งอยู่ในลากอส ได้ทดลองกับแบรนด์รถ EV อื่นๆ ก่อนที่จะเลือก TankVolt ในเดือนธันวาคม 2024 โดยเลือกบริษัทจีนแห่งนี้เพราะความสามารถด้านเทคนิคและการสนับสนุนหลังการขาย
"เราเลือก TankVolt โดยพิจารณาจากความสามารถด้านเทคนิค ความเต็มใจที่จะร่วมมือในการบริการหลังการขาย การมีอะไหล่ในท้องถิ่น และการพัฒนาร่วมกันในอนาคต" โอบิโอรา โอโคเย (Obiora Okoye) ผู้ก่อตั้ง Swap Station Mobility กล่าวกับ Rest of World
TankVolt มุ่งเป้าไปที่รัฐบาลแอฟริกาอย่างแข็งขัน โดยส่งเสริมนโยบายการเคลื่อนที่ที่สะอาด กลยุทธ์นี้แสดงความสำเร็จเบื้องต้นด้วยการที่รัฐบาลรัฐไนเจอร์สั่งซื้อ 5,000 คันในเดือนพฤศจิกายน 2024 บริษัทกำลังเจรจากับรัฐบาลไนจีเรียและการบริหารจังหวัดสามแห่ง เอ็นยาโครา กล่าว
ในไนจีเรีย การใช้ รถ EV ค่อย ๆ กลายเป็นหลักสำคัญในหมู่รัฐบาลระดับรัฐ รัฐอย่างน้อยสี่รัฐได้เปิดตัวกองยานพาหนะไฟฟ้าที่ใช้งานได้หรือประกาศแผนการเปลี่ยนแปลง ซึ่งทำให้แบรนด์รถยนต์ไฟฟ้าอย่าง Transsion มีตลาดที่เต็มใจรองรับ การมุ่งเน้นของรัฐบาลสะท้อนถึงความเข้าใจของ Transsion ว่าการยอมรับจากภาคสาธารณะเป็นกลยุทธ์ที่แน่นอนในการเพิ่มการยอมรับในตลาดและให้กระแสรายได้ที่มั่นคง ขณะเดียวกันสร้างความน่าเชื่อถือกับลูกค้าเอกชน
แม้ว่า Transsion จะมีข้อได้เปรียบ แต่คู่แข่งที่มีพื้นฐานแข็งแกร่งก็ไม่ยอมถอย Spiro โดดเด่นเรื่องการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับรัฐบาลในแต่ละประเทศที่เข้าไปทำธุรกิจ ส่วน TankVolt ถึงแม้จะเป็นผู้นำด้านยอดขายมอเตอร์ไซค์ EV และมีสถานีชาร์จมากที่สุดในแอฟริกา แต่ก็ยังต้องแข่งขันกับ Ampersand ที่มีเครือข่ายแข็งแกร่งในรวันดา และ Dodai ที่ครองตลาดในเอธิโอเปีย
นิโก คาดจาอา (Niko Kadjaia) ผู้ร่วมก่อตั้ง Tri สตาร์ทอัพรถ EV ที่ตั้งอยู่ในดาร์เอสซาลาม ยอมรับว่า Transsion มีประสบการณ์ในการขยายธุรกิจ แต่สงสัยว่าจะสามารถนำความสำเร็จจากธุรกิจเดิม (โทรศัพท์มือถือ) ไปใช้กับธุรกิจใหม่ (มอเตอร์ไซค์ไฟฟ้า) ได้หรือไม่
"Transsion เข้าใจวิธีทำธุรกิจในแอฟริกาและรู้จักขยายธุรกิจไปทั่วทวีปเป็นอย่างดี" คาดจาอา กล่าวกับ Rest of World "แต่บริษัทต้องพิสูจน์ให้เห็นว่าสามารถใช้วิธีการเดียวกันกับสินค้าประเภทอื่น (นอกเหนือจากมือถือ) ได้หรือไม่"
สิ่งที่ท้าทายที่สุดสำหรับ Transsion ในการขยายธุรกิจทั่วแอฟริกาคือ การสร้างจุดเปลี่ยนแบตเตอรี่ คอร์ตไรท์ กล่าว บริษัทจะต้องหาพันธมิตรในแต่ละประเทศ และความสำเร็จขึ้นอยู่กับว่าพันธมิตรเหล่านั้นจะสามารถจัดการระบบเปลี่ยนแบตเตอรี่เองได้ หรือหาบริษัทที่เชี่ยวชาญด้านโครงสร้างพื้นฐานมาร่วมงานได้ เขากล่าว
ต่างจากแบรนด์รถ EV แอฟริกาส่วนใหญ่ที่ซื้อสินค้าสำเร็จรูปจากผู้ผลิตจีน Transsion ควบคุมทุกขั้นตอนของธุรกิจตั้งแต่การผลิตจนถึงการขาย การที่ทำทุกอย่างเองแบบนี้ทำให้ Transsion มีต้นทุนต่ำกว่าคู่แข่ง ตามคำกล่าวของคาโยเด อาเดยิงกา (Kayode Adeyinka) ซีอีโอและผู้ร่วมก่อตั้งบริษัท Gigmile แพลตฟอร์มเทคโนโลยีทางการเงินสำหรับคนทำงานฟรีแลนซ์ในลากอส
"หากคุณไม่ได้ควบคุมการผลิตด้วยตัวเอง คุณก็ลดต้นทุนได้ไม่มาก" อาเดยิงกา กล่าวกับ Rest of World
เขาอธิบายว่า Transsion ต้องเผชิญกับความท้าทายหลายอย่าง เช่น กฎหมายที่แตกต่างกันในแต่ละประเทศ การสร้างสถานีชาร์จ และการหาพันธมิตร บริษัทยังต้องพิสูจน์ว่าความสำเร็จจากการขายสมาร์ทโฟนจะช่วยให้เป็นผู้นำด้านการขนส่งทั่วแอฟริกาได้หรือไม่ ซึ่งแต่ละประเทศและภูมิภาคมีความต้องการด้านการเดินทางที่แตกต่างกันมาก
"เราเห็นความสามารถของ Transsion แล้ว" อาเดยิงกา กล่าว "แต่การผลิตและขายรถกับโทรศัพท์มันเป็นเรื่องที่แตกต่างกันโดยสิ้นเชิง"
