18 พ.ย. 2565 กลุ่มราษฎรและเครือข่ายภาคประชาสังคมได้จัดกิจกรรม ‘ราษฎรหยุด APEC 2022’ บริเวณลานคนเมือง หน้าศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร โดยมีเป้าหมายเคลื่อนขบวนไปยังศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์เพื่อยื่นคัดค้านการรับรองโมเดลเศรษฐกิจ BCG (Bio-Circular-Green Economy) เศรษฐกิจชีวภาพ-เศรษฐกิจหมุนเวียน-เศรษฐกิจสีเขียว ซึ่งอาจเป็นการเอื้อนายทุนให้เข้ามาใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติและที่ดินที่จะถูกแย่งชิงไปจากประชาชนในพื้นที่ ต่อรัฐบาลและผู้นำประเทศที่เข้าร่วมประชุม APEC 2022 ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 16–19 พ.ย. 2565 

โดยมีข้อเรียกร้อง ดังนี้

1. ต้องยกเลิกนโยบาย BCG รวมถึงระเบียบกฎหมายใดๆ ที่เกี่ยวข้องกับนโยบายนี้ ที่พยายามนำเสนอให้ที่ประชุม APEC รับรอง
2. ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ไม่มีความชอบธรรมที่จะลงนามข้อตกลงร่วมกับผู้นำกลุ่ม APEC และจะต้องยุติบทบาทในการเป็นประธานการประชุม APEC โดยทันที
3. ประยุทธ์ต้องยุบสภาและเปิดทางให้มีการเลือกตั้ง พร้อมกับจัดให้มีการร่างรัฐธรรมนูญใหม่โดยประชาชนเพื่อสร้างประชาธิปไตยที่แท้จริง 

เมื่อเริ่มเคลื่อนขบวน ผู้ชุมนุมได้ถูกสกัดกั้นโดยเจ้าหน้าที่ตำรวจเมื่อถึงบริเวณต้นถนนดินสอ ก่อนถึงอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย โดยมีการวางกำลังพร้อมรถยนต์ปิดกั้นเส้นทาง ก่อนจะมีการสลายการชุมนุมด้วยความรุนแรง ส่งผลให้มีผู้ชุมนุมถูกจับกุมและสื่อมวลชนได้รับบาดเจ็บหลายราย

หนึ่งในกรณีสำคัญ คือ พายุ บุญโสภณ หรือ ‘พายุ ดาวดิน’ ผู้ชุมนุมที่ถูกกระสุนยางของเจ้าหน้าที่ควบคุมฝูงชนยิงใส่ที่ตาขวาอย่างรุนแรง ส่งผลให้มีเลือดออกจำนวนมาก และต้องเข้ารับการผ่าตัดที่โรงพยาบาลตำรวจ แพทย์ระบุว่า ดวงตาข้างขวาของเขาได้รับความเสียหายอย่างรุนแรง ทั้งลูกตา วุ้นตา เลนส์ตา และจอตา ถูกทำลายจนไม่สามารถรักษาได้ ส่งผลให้พายุต้องสูญเสียดวงตาข้างขวาถาวร

นอกจากนี้ สื่อมวลชนที่เข้าไปทำหน้าที่รายงานสถานการณ์ในพื้นที่ชุมนุมก็เผชิญกับการจำกัดเสรีภาพในการปฏิบัติงาน โดยศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน รายงานว่า เจ้าหน้าที่ตำรวจควบคุมฝูงชนนำโล่ทึบเข้าปิดกั้นแนวกล้องไม่ให้สามารถถ่ายภาพหรือวิดีโอระหว่างการสลายการชุมนุมได้

ได้แก่ ช่างภาพจากสำนักข่าวรอยเตอร์ได้รับบาดเจ็บบริเวณเยื่อบุตาด้านใน, นักข่าวจาก The Isaan Record ถูกเจ้าหน้าที่ตำรวจทำร้ายร่างกายจนหัวแตกและฟกช้ำตามตัว รวมถึงช่างภาพจาก The MATTER และ SPACEBAR ถูกเจ้าหน้าที่ควบคุมฝูงชนใช้ไม้ตีบริเวณแขน ขณะกำลังบันทึกภาพเหตุการณ์

ขณะที่สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทยได้เข้ายื่นหนังสือเรียกร้องให้ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติตั้งคณะกรรมการสอบข้อเท็จจริง กรณีสื่อมวลชนบาดเจ็บขณะเกิดการปะทะในเหตุการณ์ครั้งนี้ ระบุว่า มีผู้สื่อข่าวและช่างภาพที่ได้รับบาดเจ็บ 4ราย ได้แก่ ผู้สื่อข่าวจาก The Matter และ ประชาไท, ช่างภาพจาก Top News และ Reuters

เหตุการณ์เหล่านี้ สะท้อนการจำกัดสิทธิเสรีภาพของสื่อมวลชน และตั้งคำถามต่อมาตรฐานการใช้กำลังของเจ้าหน้าที่ต่อทั้งผู้ชุมนุมและผู้สื่อข่าวในพื้นที่ที่ควรได้รับการคุ้มครองตามหลักสิทธิมนุษยชนและเสรีภาพในการรายงานข่าว

รายงานของศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน ระบุ การชุมนุมของราษฎรหยุด APEC 2022 ที่เกิดขึ้นคู่ขนานกับการประชุม APEC 2022 ระหว่างวันที่ 15-19 พ.ย. 2565 มีคดีความเกิดขึ้นจากกิจกรรมชุมนุมทุกวัน ดังนี้

• 15 พ.ย. 2565 - กิจกรรม ‘ไซอิ๋วตะลุยเอเปค’ เดินถือป้ายประท้วงนโยบายจีนเดียวของรัฐบาลจีน ทำให้ ตะวัน-ทานตะวัน ตัวตุลานนท์ และพวกรวม 12 คน ถูกแจ้งข้อกล่าวหาตาม พ.ร.บ.ชุมนุมฯ ต่อมาศาลแขวงปทุมวันพิพากษายกฟ้องข้อหาดังกล่าว แต่ลงโทษปรับในข้อหาตาม พ.ร.บ.จราจรฯ
• 16 พ.ย. 2565 - กลุ่มนักกิจกรรมแต่งชุดหมีพูห์ชูป้ายประท้วงการประชุม APEC 2022 บริเวณหน้าโรงแรมเคมปินสกี้และเกิดเหตุชุลมุนกับเจ้าหน้าที่ ต่อมา ตะวัน-ทานตะวัน ตัวตุลานนท์​ และ สายน้ำ-นภสินธุ์ ตรีรยาภิวัฒน์ เดินทางเข้าไปรับทราบข้อกล่าวหาตามหมายเรียก ในข้อหาต่อสู้ขัดขวาง ทำร้าย และฝ่าฝืนคำสั่งเจ้าพนักงาน
• 17 พ.ย. 2565 - การชุมนุม ‘WHAT HAPPENED IN THAILAND’ เดินขบวนจากแยกอโศกไปงาน APEC 2022 เพื่อยื่นจดหมายต่อผู้นำโลกเกี่ยวกับสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย โดยมีผู้ถูกดำเนินคดีจากกิจกรรมนี้รวม 8 คน ใน 4 คดี โดย เก็ท-โสภณ สุรฤทธิ์ธำรง และ ใบปอ-ณัฐนิช ดวงมุสิทธิ์ ถูกดำเนินคดีในข้อหามาตรา 112 จากการอ่านแถลงการณ์ นำสู่การยื่นถอนประกันของทั้งสองคนในวันที่ 9 มกราคม 2565
• 18 พ.ย. 2565 - ผู้ชุมนุมราษฎรหยุด APEC 2022 ถูกเจ้าหน้าที่ตำรวจเข้าจับกุมและดำเนินคดีทั้งสิ้น 30 คน ใน 2 คดี ซึ่งเป็นการจับกุมในเหตุพื้นที่ชุมนุมทั้งสิ้น 26 คน ก่อนจะให้พายุไปรักษาตัว ทำให้มีผู้ร่วมชุมนุม 25 คน ถูกฟ้องในข้อหาร่วมกันมั่วสุมตั้งแต่ 10 คนขึ้นไป, ไม่เลิกมั่วสุมตามที่เจ้าพนักงานสั่ง และ พ.ร.บ.การชุมนุมสาธารณะฯ
• โดย ​​19 ธ.ค. 2567 ศาลแขวงดุสิตนัดฟังพิพากษาในคดีของ 25 นักกิจกรรมและประชาชน (ไม่รวม พายุ บุญโสภณ) ซึ่งถูกฟ้องใน 3 ข้อกล่าวหา โดยให้ 24 คน มีความผิดตามฟ้อง ลงโทษปรับคนละ 2,500 บาท และยกฟ้องจำเลย 1 คน

ขณะที่ประชาชนผู้ได้รับความเสียหายจากการสลายการชุมนุม ได้ยื่นฟ้องต่อศาลปกครองในข้อหาร่วมกันละเมิดเสรีภาพการชุมนุมและใช้ความรุนแรงต่อประชาชน พร้อมเรียกร้องค่าเสียหายกว่า 12 ล้านบาท

นอกจากนี้ ผู้สื่อข่าวจาก Plus Seven และช่างภาพจาก The Matter ได้ยื่นฟ้องจำเลยคือ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ, ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ, ผู้บัญชาการตำรวจนครบาล และผู้บังคับการกองบังคับการอารักขาและควบคุมฝูงชน โดย 26 ก.ย. 2566 ศาลแพ่งพิพากษาให้ศาลพิพากษาให้จำเลยชำระเงินแก่โจทก์

อ้างอิง

• https://prachatai.com/journal/2022/11/101467
• “ไซอิ๋วตะลุยเอเปค” กลุ่มนักกิจกรรมประท้วงบรรดาผู้นำเผด็จการจากเยาวราชถึงศูนย์สิริกิติ์ | ประชาไท
• #ม็อบ17พฤศจิกา65 : #WhathappenedinThailand : Mob Data Thailand
• สมาคมสื่อตามความคืบหน้า กรณีสื่อเจ็บจาก คฝ.ในม็อบเอเปค โฆษก ตร.แจงจวนได้ข้อสรุป | ประชาไท
• ศาลแพ่งตัดสินให้ สตช. ชดเชยค่าเสียหายให้สื่อ เหตุ คฝ.ยิงกระสุนยางใส่ | ประชาไท