ขณะที่กองทัพพม่ากำลังรับศึกหนักหลายด้าน กองกำลังพิทักษ์ประชาชน หรือ PDF ก็ได้ขยายแนวรบเพิ่มในภาคพะโคพื้นที่ใหญ่ทางตอนกลางของพม่าขึ้นอีกที่เมื่อกลางเดือนมีนาคมที่ผ่านมา หาก PDF ยึดพื้นที่ได้สำเร็จจะยิ่งเป็นการตัดขาดอิทธิพลของกองทัพพม่าในฝั่งย่างกุ้งและเมืองหลวงเนปิดอว์ได้ ยิ่งเป็นการบีบให้กองทัพพม่าต้องกระจายกำลังออกตามพื้นที่ต่างๆ ที่มีการสู้รบมากขึ้น

26 มี.ค. 2568 กองกำลังฝ่ายต่อต้านกองทัพพม่าเริ่มเปิดแนวรบใหม่เป็นแห่งที่ 3 ที่ภาคพะโค ภูมิภาคที่มีพื้นที่กว้างใหญ่ทางตอนกลางของพม่า เป็นภาค 1 ใน 14 ภาคของพม่า ตั้งอยู่กึ่งกลางระหว่างย่างกุ้งกับเมืองหลวงเนปิดอว์ โดยกลุ่มที่ทำการรุกคืบขยายแนวรบคือกลุ่มกองกำลังพิทักษ์ประชาชน (PDF) ซึ่งเป็นกองกำลังฝ่ายรัฐบาลเงา NUG ที่ต่อต้านกองทัพพม่า

กองกำลัง PDF ได้จัดตั้งกองพันใน 4 อำเภอคือ ตองอู กับ พะโค ทางฝั่งตะวันออก และ แปร กับ ตายะวดี ในฝั่งตะวันตก

ในอำเภอ ตองอู และ พะโค กองกำลัง PDF มีปฏิบัติการอยู่ที่ฝั่งตะวันออกของแม่น้ำสะโตง ในพื้นที่ที่อยู่ภายใต้การควบคุมของสหภาพแห่งชาติกะเหรี่ยง KNU มีการเคลื่อนไหวในพื้นที่อำเภอชเวจิน, เจาก์จี, มน รวมถึงถนนย่างกุ้ง-มัณฑะเลย์สายเก่า ผ่าน ตองอู, ปยู, เญาง์เลบิน และ แปนแว-กน

ส่วนทางฝั่งตะวันตกมีปฏิบัติการจาก PDF ท้องถิ่นหรือ LPDF ที่แปรกับตายะวดี มีการจัดตั้งกองพัน 3803 ของ PDF ที่ตายะวดี ส่วนที่อำเภอแปรมีกองกำลัง PDF อยู่ราว 100 นาย ได้ร่วมการสู้รบกับกองทัพอาระกัน AA ในปฏิบัติการสู้รบแถบเทือกเขายะไข่ด้วย โดยที่กองทัพอาระกันได้ขยายพื้นที่ปฏิบัติการมาจากรัฐอาระกัน (รัฐยะไข่) เข้ามาถึงอำเภอพะด่อง ริมแม่น้ำอิรวดีในภาคพะโค

เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา กองทัพอาระกันสามารถยึดอำเภอในรัฐยะไข่รวมแล้ว 14 อำเภอ จากทั้งหมด 17 อำเภอ หลังจากที่ก่อนหน้านี้แนวรบด้านตะวันตกของกองทัพพม่าล่มสลายลงและสูญเสียกองบัญชาการในเมืองอัน การรุกคืบของกองทัพอาระกันกลายเป็นการเปิดทางขยายแนวรุกสู่ภูมิภาคอื่น รวมถึงการมุ่งโจมตีเมืองหลวงซิตตเว หรือทรางทวยของรัฐยะไข่ด้วย

สำหรับในพะโคนั้นมียุทธการการสู้รบขนาดใหญ่กว่าในรัฐชาติพันธุ์ต่างๆ อยู่บ้างเล็กน้อย ซึ่งเป็นยุทธการที่กลุ่มต่อต้านวางกำลังด้วยยุทธวิธีแบบสงครามกองโจรแล้วทำการโจมตีทหารที่วางกำลังน้อยกว่า ฝ่ายกองทัพพม่าตอบโต้ด้วยการเผาหมู่บ้านในอำเภอแปรและตายะวดี แต่ก็ไม่สามารถทำตามยุทธศาสตร์ตัด 4 หรือ การตัดกำลังฝ่ายต่อต้าน 4 อย่างได้สำเร็จ คือการพยายามตัดขาดฝ่ายต่อต้านจาก เงินทุน, อาหาร, การข่าว และการเกณฑ์กำลังพล

การที่ฝ่ายต่อต้านเปิดแนวรบในพะโคด้วยนั้น ยิ่งเป็นการบีบให้ฝ่ายกองทัพพม่าต้องกระจายกำลังออกไปมากขึ้นตามที่ต่างๆ ของประเทศที่มีการสู้รบ

การรุกคืบจากแนวรบฝั่งตะวันออก

ในช่วงต้นปี 2567 รัฐบาลเอกภาพแห่งชาติ NUG รัฐบาลเงาฝ่ายต่อต้านรัฐบาลทหารพม่า ซึ่งเป็นผู้ควบคุมกองกำลัง PDF ได้ประกาศว่าพวกเขาสามารถยึดฐานทัพของกองทัพพม่าไว้ได้ในแนวรบฝั่งตะวันออก หลังจากนั้นจะรุกคืบข้ามแม่น้ำสะโตง และเมื่อวันที่ 15 ก.พ. ที่ผ่านมา กองกำลัง PDF ในพะโคก็ได้ร่วมกับกองพลน้อยที่ 3 ของสหภาพแห่งชาติกะเหรี่ยง เพื่อประสานงานโจมตีฐานที่มั่นของกองทัพพม่าพร้อมกัน 7 แห่ง ใกล้กับทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำสะโตง

ปฏิบัติการในแนวรบที่สามนี้แสดงให้เห็นถึงการยกระดับอย่างใหญ่หลวงของกองกำลังฝ่ายต่อต้านที่รุกคืบเข้ายึดพื้นที่ในภาคพะโคจากกองทัพพม่า ในช่วงเดียวกับที่กองบัญชาการภาคใต้ของกองทัพพม่ามัวแต่เน้นรับมือกับแนวรบที่รัฐกะเหรี่ยงในฝั่งตะวันออก ขณะเดียวกันกองทัพพม่ายังต้องรับมือกับการรุกคืบของกองกำลังอาระกัน AA ด้วย ทำให้ตอนนี้กลายเป็นต้องรับศึกสามด้าน

จากที่ก่อนหน้านี้ภาคอิรวดีใกล้กับภาคย่างกุ้งและภาคพะโคจะเป็นพื้นที่ค่อนข้างสงบ แต่กลุ่ม PDF ก็เริ่มจัดตั้งกำลังรบขึ้นที่นั่นโดยได้รับการฝึกการรบจากกองกำลังกะเหรี่ยง แล้วตอนนี้ก็กำลังรุกคืบไปยังภาคพะโค นอกจากนี้ยังมีกำลังรบของ PDF จากย่างกุ้งด้วย ถ้าหากกองกำลังกลุ่มนี้เคลื่อนพลเข้าสู่เทือกเขาพะโคได้ก็จะสามารถสมทบกับกองกำลัง PDF ของตายะวดี ก็จะทำให้สามารถโจมตีเขตรอบนอกของนครย่างกุ้ง เมืองใหญ่อดีตเมืองหลวงของพม่าได้

การที่กองทัพพม่ากระจายกำลังรบออกไปตามที่ต่างๆ ป้องกันเมืองหลวงเนปิดอว์ลดลง ทำให้เกิดความเป็นไปได้ที่ฝ่ายต่อต้านสามารถรุกคืบพะโคได้สำเร็จ และยึดพื้นที่เมืองสำคัญทางฝั่งตะวันตกและตะวันออกได้ก็จะส่งผลให้เกิดการตัดขาดเขตอิทธิพลของรัฐบาลทั้งฝั่งย่างกุ้งและเนปิดอว์ และอาจจะมีปฏิบัติการที่ยกระดับขึ้นในพื้นที่ตามมา ทำให้ต้องจับตาดูว่าจะมีการใช้ยุทธการแบบกองโจรในเมืองใหญ่กับย่างกุ้งภายในปีนี้หรือไม่

เรียบเรียงจาก

Bago Rising: Emergence of Third Front Threatens Junta’s Hold on Myanmar, The Irrawaddy, 11-03-2025

https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/bago-rising-emergence-of-third-front-threatens-juntas-hold-on-myanmar.html