ชาวเมืองหนองเขียวอพยพออกจากพื้นที่สู้รบ หลังกองทัพพม่าพยายามรุกคืบชิงฐานจุดยุทธศาสตร์ของกองกำลังตะอาง TNLA ใกล้เมืองหนองเขียว รัฐฉานตอนเหนือ เมืองสำคัญบนทางหลวงหมายเลข 3 “มัณฑะเลย์–ล่าเสี้ยว–หมู่แจ้” ซึ่งเชื่อมต่อพม่ากับจีน แม้รัฐบาลทหารจะประกาศหยุดยิงชั่วคราวเนื่องจากเหตุแผ่นดินไหว และเสียที่มั่นหลายแห่งโดยเฉพาะในแนวรบรัฐยะไข่ และรัฐกะเหรี่ยง แต่ในพื้นที่รัฐฉานซึ่งได้จีนเข้ามาเป็นตัวกลางกดดัน ไกล่เกลี่ยกับกองกำลังฝ่ายต่อต้าน ก็ทำให้กองทัพพม่าเพิ่มความเข้มข้นของปฏิบัติการรุกเพื่อยึดคืนอำเภอหนองเขียว โดยสามารถยึดฐานที่มั่นในแนวรบของ TNLA ได้หลายแห่ง และกำลังรุกคืบเข้าใกล้ตัวเมืองหนองเขียวมากขึ้นเรื่อยๆ
แฟ้มภาพกองทัพปลดปล่อยแห่งชาติตะอาง TNLA (ที่มา: Telegram PSLF/TNLA)
พล.ท. หน่ายหน่ายอู ผู้บัญชาการหน่วยปฏิบัติการพิเศษ (BSO) ที่ 2 กองทัพพม่า ลงพื้นที่ตรวจแนวหน้าการสู้รบในเขตเมืองหนองเขียวเมื่อไม่นานมานี้ (ที่มา: The Irrawaddy/ ข่าย์ซอ)
ชาวเมืองหนองเขียว ทางรัฐฉานตอนเหนือกำลังอพยพออกจากบ้านเรือนของตนเอง ล่วงหน้าก่อนเกิดการสู้รบครั้งใหญ่ในเมือง ซึ่งขณะนี้อยู่ภายใต้การควบคุมของกองทัพปลดปล่อยแห่งชาติตะอาง (TNLA)
ที่ตั้งของตัวเมืองหนองเขียว อำเภอหนองเขียว ในรัฐฉาน มีความสำคัญทางยุทธศาสตร์ เนื่องจากตั้งอยู่บนทางหลวงหมายเขต 3 อันเป็นเส้นทางการค้าหลักระหว่างมัณฑะเลย์–ล่าเสี้ยว–หมู่แจ้ เชื่อมต่อพม่ากับจีน และเมืองหนองเขียวยังเป็นประตูสู่รัฐฉานตอนเหนือ ที่ขณะนี้หลายอำเภออยู่ภายใต้การควบคุมของฝ่ายต่อต้านรัฐบาลเผด็จการ
กองทัพปลดปล่อยแห่งชาติตะอาง (TNLA) เข้ายึดเมืองหนองเขียวได้เมื่อเดือนกรกฎาคมปี 2567 ระหว่างปฏิบัติการ 1027 เฟส 2 ซึ่งเป็นการรุกโจมตีครั้งใหญ่แบบฉับพลันในเดือนตุลาคม 2566 โดยฝ่ายต่อต้านสามารถยึดพื้นที่จำนวนมากจากรัฐบาลทหารพม่าได้สำเร็จ
ทั้งนี้ในช่วงปฏิบัติการ 1027 เฟส 2 กองกำลังตะอาง TNLA และพันธมิตรได้เข้ายึดเมืองต่างๆ อย่างรวดเร็วจำนวน 5 เมือง รวมถึงเมืองหนองเขียวและพื้นที่ชนบทโดยรอบไปจนถึงรอยต่อเมืองปยินอูลวินเมืองทางการทหารสำคัญในภาคมัณฑะเลย์
ขณะเดียวกันกองกำลังตะอาง TNLA และกองกำลัง PDF มัณฑะเลย์ ซึ่งเป็นฝ่ายกองกำลังของรัฐบาลเอกภาพแห่งชาติ (NUG) ยังเข้ายึดฐานที่มั่นของรัฐบาลทหารหลายแห่งในเขตเมืองมัตตะยาอยู่ไม่ไกลจากเมืองมัณฑะเลย์ เมืองใหญ่อันดับสองของประเทศ และเป็นที่ตั้งของ บก.กองทัพภาคกลางของกองทัพพม่า โดยในเวลานั้นผู้สังเกตการณ์หลายรายคาดการณ์ว่า กองกำลังตะอาง TNLA และฝ่ายต่อต้านน่าจะบุกยึดเมืองมัณฑะเลย์ได้ในเวลาอันรวดเร็ว
อย่างไรก็ตามรัฐบาลทหารพม่าพยายามรุกกลับ โดยกองทัพพม่ารวมกำลังกันที่ปยินอูลวินได้เคลื่อนพลเข้าประชิดเมืองหนองเขียวตั้งแต่ช่วงต้นปีที่ผ่านมา ทำให้ชาวบ้านในเมืองและหมู่บ้านใกล้เคียงต้องอพยพหนีออกจากพื้นที่
TNLA จำต้องยอมถอยเพราะแรงกดดันจากจีนหรือไม่?
การรุกคืบของทหารรัฐบาลพม่าเกิดขึ้นหลังจากกองทัพสัมพันธมิตรชาติประชาธิปไตยพม่า (MNDAA) หรือกองกำลังโกก้าง ซึ่งเป็นสมาชิกของพันธมิตรสามภราดรภาพร่วมกับ กองกำลังตะอาง TNLA และกองกำลังอาระกัน AA กำลังถูกกดดันจากจีนให้ยอมถอนกำลังออกจากเมืองล่าเสี้ยว เมืองหลวงของรัฐฉานตอนเหนือ โดยก่อนหน้านี้จีนสั่งปิดด่านชายแดนทั้งหมดที่เชื่อมต่อกับดินแดนของทั้งสองกองกำลังชาติพันธุ์ TNLA และ MNDAA ในพื้นที่รัฐฉานตอนเหนือ
โดยเมื่อเดือนเมษายนที่ผ่านมากองกำลังโกก้าง MNDAA ถูกกดดันจากจีนให้ส่งมอบเมืองล่าเสี้ยว เมืองหลวงของรัฐฉานเหนือ ซึ่งพวกเขายึดมาได้ด้วยสนธิกำลังร่วมกับกองกำลังฝ่ายต่อต้านอื่นๆ รวมถึงกองกำลัง PDFs โดยการคืนเมืองล่าเสี้ยวให้รัฐบาลทหาร เกิดขึ้นภายใต้ข้อตกลงหยุดยิงที่จีนเป็นผู้ไกล่เกลี่ย
ขณะเดียวกัน TNLA ก็ไม่พ้นแรงกดดันจากปักกิ่งเช่นเดียวกัน โดยในการเจรจาสันติภาพที่เมืองคุนหมิง มณฑลยูนนาน ซึ่งจีนเป็นผู้จัดขึ้นเมื่อปลายเดือนเมษายน ฝ่ายรัฐบาลทหารพม่าได้เรียกร้องให้ กองกำลังตะอาง TNLA คืนเมืองต่าง ๆ ที่ยึดครองไว้ได้ร่วมกับพันธมิตรฝ่ายต่อต้านกลับคืนให้กับรัฐบาล
ในช่วงเวลาเดียวกัน แม้รัฐบาลทหารจะประกาศหยุดยิงชั่วคราวเนื่องจากเหตุแผ่นดินไหว แต่ก็กลับเพิ่มความเข้มข้นของปฏิบัติการรุกเพื่อยึดคืนอำเภอหนองเขียว โดยสามารถยึดฐานที่มั่นในแนวรบของ TNLA ได้หลายแห่ง และกำลังรุกคืบเข้าใกล้ตัวเมืองหนองเขียวมากขึ้นเรื่อยๆ
“ชาวบ้านจำนวนมากได้หนีไปยังเมืองจ็อกแม เมืองสี่ป้อ เมืองไย๋ และล่าเสี้ยว ขณะนี้การสู้รบกำลังเกิดขึ้นในหมู่บ้านกานจี หมู่บ้านหลายแห่งได้รับผลกระทบจากการสู้รบ และผู้ลี้ภัยจำนวนมากกำลังขาดแคลนอาหาร” ชาวเมืองหนองเขียวรายหนึ่งกล่าว
เรื่องที่เกี่ยวข้อง
กองทัพตะอาง TNLA เปิดเผยในการแถลงข่าวเมื่อต้นเดือนนี้ว่า เกิดการสู้รบในหมู่บ้านราว 13 แห่ง ในเขตเมืองหนองเขียว โดยเฉพาะการปะทะในหมู่บ้านกานจี ซึ่งอยู่ห่างจากตัวเมืองหนองเขียวไม่ถึง 10 กิโลเมตร ถูกระบุว่าเป็นการสู้รบที่ดุเดือด
เมื่อวันที่ 4 มิ.ย. ที่ผ่านมา มีพลเรือน 4 รายในเมืองหนองเขียวได้รับบาดเจ็บจากการยิงปืนใหญ่ของกองทัพพม่า
“ก่อนหน้านี้ ชาวเมืองจะหลบหนีออกไปจากบ้านชั่วคราวเมื่อเกิดการโจมตีทางอากาศ 1-2 ครั้ง แล้วก็จะกลับเข้ามาใหม่ แต่ครั้งนี้ต่างออกไป ทหารรัฐบาลกำลังรุกคืบเข้ามาทีละน้อย ทำให้ชาวบ้านต้องวางแผนอพยพแบบระยะยาว” ชาวเมืองรายหนึ่งกล่าว
หลังจากลงนามในข้อตกลงหยุดยิงกับ กองกำลังโกก้าง MNDAA เมื่อเดือนมกราคม รัฐบาลทหารได้เพิ่มความเข้มข้นของการโจมตีเพื่อยึดคืนฐานทหารปืนใหญ่ที่หมู่บ้านตองคำในเขตเมืองหนองเขียว รวมถึงตัวเมืองหนองเขียวเอง โดยหมู่บ้านตองคำตั้งอยู่ในจุดตัดระหว่างรัฐฉานตอนเหนือและตอนใต้ และเป็นที่ตั้งของกองบัญชาการกองปืนใหญ่ที่ 902 และกองปืนใหญ่อีก 3 หน่วย
ภายใต้แรงกดดันจากจีน TNLA ได้เข้าพบกับตัวแทนรัฐบาลทหารพม่าในเมืองคุนหมิงของจีน เมื่อวันที่ 28–29 เมษายน ในการหารือนั้น ฝ่ายรัฐบาลทหารเรียกร้องให้ TNLA ถอนตัวออกจากเมืองต่างๆ ที่ยึดมาได้ ซึ่ง TNLA ปฏิเสธข้อเสนอดังกล่าว ทั้งสองฝ่ายตกลงจะพบกันอีกครั้งในเดือนสิงหาคม ขณะเดียวกัน รัฐบาลทหารได้เร่งปฏิบัติการรุกคืบในเขตหนองเขียวมากขึ้น
รายงานจากสื่อหลายสำนักซึ่งอ้างอิงคำบอกเล่าของชาวบ้านและแหล่งข่าวใกล้ชิดกับกองกำลัง PDF ระบุว่า กองกำลังตะอาง TNLA ได้สั่งให้กองกำลัง PDF พันธมิตรที่เคยควบคุมหมู่บ้านต่าง ๆ ในเขตเมืองหนองเขียว ถอนกำลังออกจากพื้นที่
ชาวบ้านในพื้นที่หลายคนแสดงความกังวลว่า TNLA อาจกำลังเตรียมส่งมอบตัวเมืองหนองเขียวคืนให้กับรัฐบาลทหาร
โดยกองกำลัง TNLA เสริมการตั้งรับอยู่ที่บ้านกานจี เพื่อสกัดกั้นไม่ให้กองทัพรัฐบาลรุกคืบเข้าใกล้ตัวเมืองหนองเขียว ส่วนกองทัพพม่าทถอยไปอยู่ที่หมู่บ้านชเวมอตอ อิรวดีซึ่งอ้างความเห็นของนักวิเคราะห์ทางการทหารระบุว่า หากกองกำลัง TNLA ยันกองทัพพม่าไว้ที่หมู่บ้านกานจี ก็ไม่จำเป็นต้องกังวลต่อความปลอดภัยของตัวเมืองหนองเขียว
ซินหย่อ อดีตนายทหารยศกร้อยเอกที่แปรพักตร์ออกจากกองทัพพม่า กล่าวว่า กองกำลัง TNLA ดูเหมือนกำลังสูญเสียพื้นที่ในเขตอำเภอหนองเขียว เนื่องจากยังคงยึดแนวทางตั้งรับ ตามข้อตกลงหยุดยิงจากเหตุแผ่นดินไหวที่พันธมิตรภราดรภาพประกาศไว้จนถึงสิ้นเดือนมิถุนายน
“ส่วนรัฐบาลทหารกำลังบุกหนองเขียวจากสองทิศทาง” ซินหย่อกล่าว “จากที่ตั้งในปัจจุบันและความคืบหน้าในการรุก ดูเหมือนว่ารัฐบาลทหารน่าจะสามารถยึดเมืองหนองเขียวคืนได้”
เรียบเรียงจาก
Myanmar Army Closes in on Key TNLA-Held Town of Nawnghkio, 11 June 2025
https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-army-closes-in-on-key-tnla-held-town-of-nawnghkio.html
Is TNLA, Under Chinese Pressure, Conceding Northern Shan Gateway to the Regime?, 13 June 2025
